سۋرەت: inform.kz
اشىعىن ايتۋ كەرەك, قوعام ءبىرمانداتتى وكرۋگتەردەن سايلانعان دەپۋتاتتاردان زور ءۇمىت كۇتكەن ەدى. بىراق بۇل سەنىم تولىق اقتالدى دەۋگە كەلمەيدى. ءيا, پارلامەنتكە ەلگە تانىمال تۇلعالار ءوتتى. الايدا ولاردا مىقتى ۇيىمدىق قولداۋ مەن ينستيتۋتسيونالدىق الەۋەت بولماعاندىقتان, قوعام كۇتكەن ناتيجەلەردى تولىق كورسەتە المادى.
دەپۋتاتتاردىڭ قىزمەتىنە جۇرگىزىلگەن قاراپايىم كونتەنتتىك تالداۋ پارتيالىق تىزىممەن سايلانعان وكىلدەردىڭ جۇمىسى اناعۇرلىم ءتيىمدى ەكەنىن اڭعارتادى. سوندىقتان قوعامعا ۇلتتىق ساياسي پارتيالاردىڭ ينستيتۋتسيونالدىق ارتىقشىلىعىن ءتۇسىندىرۋ ماڭىزدى. ويتكەنى ەلدى بىرىكتىرۋ مەن قوعامدى توپتاستىرۋ سياقتى اۋقىمدى مىندەتتەردى ورىنداۋ – ءدال وسى پارتيالاردىڭ مىندەتى. بىرەۋگە ۇنار, بىرەۋگە ۇناماس, بىراق ازىرگە بۇل باعىتقا بالاما ۇسىنىلماعانى انىق.
ايتىلىپ وتىرعان ماسەلە – ءبىر جۇيەنى ەكىنشىسىمەن تۇبەگەيلى اۋىستىرۋ ەمەس, دامۋ ۇلگىلەرىن جەتىلدىرۋ تۋرالى. ەگەر ەلدە جالپىۇلتتىق ينستيتۋتتار قالىپتاسپاسا, ولاردىڭ ورنىن بەيرەسمي, ءتىپتى كونستيتۋتسياعا قايشى قۇرىلىمدار باسۋى مۇمكىن. مۇنداي جاعدايدا ارحايكالىق, جۇيەسىز ءارى مەملەكەتتىلىكتىڭ نەگىزىنە قاۋىپ توندىرەتىن قۇبىلىستاردىڭ پايدا بولۋ قاۋپى جوعارى. بۇل – مەملەكەت پەن قوعام ءۇشىن ماڭىزدى سىن-قاتەر.
مىسال رەتىندە كەشە عانا وتكەن سەمەي قالاسىنىڭ العاشقى تاريحي سايلاۋىن ايتۋعا بولادى. وسى تاجىريبە كورسەتكەندەي, ەلىمىز ەندى تۇراقتى تۇردە سايلاۋ وتكىزىپ وتىراتىن مەملەكەتكە اينالدى. بۇل – دەموكراتيالىق ۇدەرىستىڭ جاڭا كەزەڭى. ەندىگى جەردە ساياسي پارتيالار ءوز كانديداتتارىنا قولداۋ ءبىلدىرۋ ءۇشىن جەرگىلىكتى پلاتفورما قالىپتاستىرىپ, ۇگىتشىلەر مەن باقىلاۋشىلار, سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ مۇشەلەرى, زاڭگەرلەر, سپيچرايتەرلەر, ساياساتتانۋشىلار مەن الەۋمەتتانۋشىلاردان قۇرالعان كاسىبي كوماندالار قۇرۋعا ءتيىس.
مىسالى, سەمەي قالاسىنىڭ وزىندە عانا ءاربىر پارتيادا كەمىندە 300–400 بەلسەندى جاقتاۋشىسى, بىلىكتى ماماندارى جانە تۇراقتى قارجىلاندىرۋى بولۋى قاجەت. مۇنداي الەۋەتتى ءبىرمانداتتى كانديداتتار قامتاماسىز ەتە الا ما؟ كۇمانىم بار. ال ەندى وسىنى ەلدىك اۋقىمدا ەلەستەتىپ كورەيىكشى.
سوندىقتان دەموكراتيانى دامىتۋ, ساياسي باسەكەلەستىكتى كۇشەيتۋ, ۇلتتىق دەڭگەيدە جاڭا يدەيالار قالىپتاستىرۋ ءىسى – ەڭ الدىمەن جالپىۇلتتىق ساياسي پارتيالاردىڭ نەگىزگى مىندەتى بولۋعا ءتيىس.
ايدوس سارىم,
ءماجىلىس دەپۋتاتى
