ينۆەستورلارعا ەۋرووبليگاتسيالاردى ورنالاستىرۋعا قاتىسۋ ەندى وڭايىراق بولادى

قازاقستان 2,5 ملرد دوللاردىڭ ەۋرووبليگاتسياسىن ءساتتى شىعاردى. وسىلايشا, الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن ينۆەستورلاردىڭ نازارىن اۋدارىپ, تومەن مولشەرلەمەلەر بويىنشا رەكورد ورناتتى. اقشا ەسكى قارىزداردى وتەۋگە جۇمسالادى.

قازاقستان الەمدىك قارجى نارىقتارىنىڭ نازارىن اۋداردى

2025 جىلعى ماۋسىمدا ەلدىڭ قارجى مينيسترلىگى ەسكى قارىزداردى جابۋ جانە ەكونوميكانى نىعايتۋ ءۇشىن 2,5 ملرد دوللارعا ەۋرووبليگاتسيالار شىعاردى.

ەۋروپادان, اقش-تان, ازيادان جانە تاياۋ شىعىستان كەلگەن ينۆەستورلار ينۆەستيتسيا سالۋ ءۇشىن كەزەككە تۇردى. بۇل قاعازدارعا سۇرانىس قازاقستان ۇسىنعاننان ەكى ەسە كوپ بولدى. ال مولشەرلەمەلەر وسىعان ۇقساس رەيتينگى بار ەلدەر ءۇشىن ەڭ تومەن بولىپ شىقتى.

شىعارىلىم ەكى بولىككە ءبولىندى:

• 5%كۋپوندىق مولشەرلەمەمەن 7 جىلعا 1,35 ملرد دوللار.
• 5,5%كۋپوندىق مولشەرلەمەمەن 12 جىلعا 1,15 ملرد دوللار.

باسقاشا ايتقاندا, قازاقستان اقشانى قارىزعا الدى جانە ول ءۇشىن ازداعان پايىز تولەيتىن بولادى. ەكونوميكانىڭ مىقتى كورسەتكىشتەرى: ءوسۋ, تومەن مەملەكەتتىك بورىش جانە ۆاليۋتانىڭ ۇلكەن قورى تابىستى قامتاماسىز ەتتى. مۇنىڭ الدىندا قارجى مينيسترلىگىنىڭ كومانداسى لوندونعا بارىپ, 180 ءىرى ينۆەستورمەن كەزدەستى. بۇل كەلىسسوزدەر نەمەسە روۋد-شوۋ ەلدىڭ سەنىم تۋدىراتىنىن كورسەتتى.

قازاقستان پولشا نەمەسە ساۋد ارابياسى سياقتى باي ەلدەرمەن سالىستىرمالى جاعدايلارعا قول جەتكىزدى, ءتىپتى مەكسيكا سياقتى رەيتينگى بار باسەكەلەستەرىن دە اينالىپ ءوتتى. بۇل جاي عانا مامىلە ەمەس, قازاقستان ەكونوميكاسى مىقتى جانە الەم وعان ميللياردتاعان قارجى سالۋعا دايىن دەگەن بەلگى.

قارجى ءمينيسترى ءمادي تاقيەۆ جۋرناليستەرمەن كەزدەسكەن كەزدە ۇكىمەتتىڭ سالىقتى جەڭىلدەتۋدەن ساياسي وزگەرىستەرگە دەيىن جۇرگىزىپ وتىرعان رەفورمالارىنىڭ ارقاسىندا سەنىم ارتىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ءوتتى. بۇل قازاقستاندى اقشا سالۋعا دايىن ادامدار ءۇشىن تارتىمدى ەتەدى.

جاڭا تەتىك KASE كليرينگ ورتالىعىنىڭ ورتالىق كونتراگەنت فۋنكتسيالارىن ورىنداۋىنىڭ ارقاسىندا وتىنىمدەردى ينۆەستور پورتفەلىنە – ياعني, كليەنتتىڭ باعالى قاعازداردىڭ ورتالىق دەپوزيتاريىندەگى شوتتارىندا ساقتالعان قۇرالدارىنا قاراي ەسەپتەلەتىن «بىرىڭعاي ليميت» شەڭبەرىندە بەرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ەندى ەسەپ ايىرىسۋ كۇنىنە دەيىن اقشا ينۆەستوردىڭ يەلىگىندە قالادى جانە ينۆەستور ونى تەك مامىلە بويىنشا ەسەپ ايىرىسۋ جۇرگىزىلەتىن كۇنى, ياعني ساتىپ الۋ بويىنشا تۇپكىلىكتى ەسەپ ايىرىسۋ جۇرگىزىلەتىن كۇنى ەنگىزە الادى.

نارىق ءۇشىن بەرەتىن ارتىقشىلىقتار:

• ينۆەستورلارعا – قاراجاتتى الدىن الا بۇعاتتاماي-اق, ورنالاستىرۋعا قاتىسۋ مۇمكىندىگى (بىرىڭعاي ليميت بولعان جاعدايدا), اكتيۆتەردى يكەمدى باسقارۋ جانە ورتالىق كونتراگەنت ارقىلى قوسىمشا قورعاۋ.
• بروكەرلەرگە – قولمەن جۇرگىزەتىن وپەراتسيالار مەن تاۋەكەلدەردىڭ ازايۋى: بارلىق ەسەپ ايىرىسۋ كليرينگ ورتالىعى مەن ورتالىق دەپوزيتاري ارقىلى ءبىر ورتالىقتان جۇرگىزىلەدى. كونتراگەنتتەرمەن تىكەلەي شارتتىق قاتىناس جاساۋ قاجەت ەمەس.
• ەميتەنتتەرگە – حالىقارالىق ورنالاستىرۋ كەزىندە جەرگىلىكتى كاپيتالعا جەدەل قول جەتكىزۋ جانە ەسەپ ايىرىسۋ جۇرگىزۋ كەپىلدىگى.

جاڭا سحەمانىڭ باستى ەرەكشەلىگى – مامىلەگە قاتىسۋشىلاردىڭ تولىق قورعالۋى. اقشا مەن باعالى قاعازدار تىكەلەي قاتىسۋشىلار اراسىندا بەرىلمەيدى, ولار ورتالىق كونتراگەنت جۇيەسى ارقىلى وتەدى. بۇل مىندەتتەمەلەردىڭ ورىندالۋىنا كەپىلدىك بەرەدى. تاراپتاردىڭ ءبىرى قانداي دا ءبىر سەبەپپەن ەسەپ ايىرىسۋدى ورىنداماسا دا, جۇيە مامىلەنىڭ ءبارىبىر اياقتالۋىن قامتاماسىز ەتەدى.

ء«بىز نارىققا قاتىسۋشىلارمەن بىرلەسىپ, پروتسەستەردى بۇرىنعىدان دا سەنىمدى, اشىق جانە ىڭعايلى ەتىپ, قازاقستاندىق كومپانيالاردىڭ ەۋروبوندتارىن ورنالاستىرۋعا قاتىساتىن ينۆەستورلار ءۇشىن قولايلى جاعداي جاسادىق. قاتىسۋشىلار اقشا قاراجاتىن بۇعاتتاماي-اق ءوتىنىم بەرە الادى, ال كليرينگ ورتالىعى – KACC (ورتالىق كونتراگەنت رەتىندە) ولاردىڭ اكتيۆتەرىنىڭ پورتفەلىنە سۇيەنە وتىرىپ, ليميتتەردى ەسەپتەيدى. بۇل رەتتە ەميتەنتتەر ەسەپ ايىرىسۋ تولىق جۇرگىزىلەتىنىنە كەپىلدىك الادى. ەنگىزىلگەن سحەما بۇكىل قازاقستاندىق وبليگاتسيالار نارىعىنىڭ وتىمدىلىگىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەپ اتاپ ءوتتى KASE Client Relations Office ديرەكتورى ازيزا ورداباەۆا.

نارىققا قاتىسۋشىلاردىڭ پىكىرى

رومان اسيلبەكوۆ, «Halyk Finance» باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى:

«بىرىڭعاي ءليميتتى پايدالانۋ ارقىلى ەسەپ ايىرىسۋ تەتىگى Halyk Finance باستاماسىمەن جانە ونى ازىرلەپ, ەنگىزۋگە بەلسەندى قاتىسۋىمەن ىسكە اسىرىلدى. بۇل تەتىكتى ىسكە اسىرۋ قازاقستاندىق ينۆەستورلاردىڭ ەۋرووبليگاتسيالاردى باستاپقى ورنالاستىرۋعا قاتىسۋ مۇمكىندىكتەرىن وتە ساپالى وزگەرتتى, ەۋرووبليگاتسيالاردى ورنالاستىرۋعا قاتىسۋ قولجەتىمدىلىگىن ەداۋىر ارتتىردى جانە جاسالعان مامىلەلەر بويىنشا ەسەپ ايىرىسۋدى ۋاقىتىلى جۇرگىزۋ جونىندەگى مىندەتتەمەلەردى ورىنداماۋ تاۋەكەلىن تومەندەتتى. سونىمەن قاتار ەسەپ ايىرىسۋدىڭ جاڭا تەتىگىن ەنگىزۋ KASE قايتالاما نارىعىندا ەۋرووبليگاتسيالاردىڭ وتىمدىلىگىن ەداۋىر ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى, سەبەبى ەندى قازاقستاندىق ينۆەستورلار باستاپقى ورنالاستىرۋ كەزىندە ساتىپ العان بارلىق قاعاز ينۆەستورلاردىڭ باعالى قاعازدار ورتالىق دەپوزيتاريىندەگى شوتتارىنا اۋدارىلادى جانە KASE-دە ساۋدا-ساتتىق ءۇشىن قولجەتىمدى بولادى».

اناتولي ستروگانوۆ, «Alatau City Invest» باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى:

«جاڭارتىلعان ەسەپ ايىرىسۋ سحەماسىن ەنگىزۋ – بۇل جاي تەحنيكالىق جەتىلدىرۋ ەمەس, كاپيتال نارىعىن يكەمدىرەك جانە زاماناۋي ەتۋ جولىنداعى ماڭىزدى قادام. ەندى ينۆەستورلار باعالى قاعازدارعا نەگىزدەلگەن بىرىڭعاي ساۋدا ءليميتىن پايدالانىپ, الدىن الا قاراجاتتى دەپوزيتكە سالماي-اق, ورنالاستىرۋعا قاتىسا الادى. بۇل شەشىم نارىقتى جىلدام, ىڭعايلى ءارى قولجەتىمدى ەتەدى. ءبىز Alatau City Invest-تە KASE جانە ورتالىق دەپوزيتاريمەن بىرلەسىپ وسى سحەمانى ازىرلەۋگە ءوز ۇلەسىمىزدى قوسقانىمىزدى جانە $500 ملن سوماعا «بايتەرەك» ۇبح ەۋرووبليگاتسيالارىنىڭ ەلەۋلى شىعارىلىمىن ورنالاستىرۋدى ۇيىمداستىرعانىمىزدى ماقتان تۇتامىز. ينۆەستورلاردىڭ قىزىعۋشىلىعى رەكوردتىق بولدى, بۇل – ينفراقۇرىلىمدىق وزگەرىستەردىڭ شىنىمەن دە جۇمىس ىستەيتىندىگىنىڭ ەڭ جاقسى كورسەتكىشى».

قورىتىندى:
جاڭا ەسەپ ايىرىسۋ جۇيەسى وتاندىق جانە حالىقارالىق ينۆەستورلار ءۇشىن قازاقستاننىڭ كاپيتال نارىعىن جىلدام, اشىق ءارى ىڭعايلى ەتتى.