ۇكىمەتتىڭ كاسىپكەرلىكتى قولداۋعا ءبولىپ وتىرعان قارجىسى كوپ. مىقتى بيزنەس-جوسپار جاسا, ءىسىڭمەن دالەلدە, مەملەكەت شىعىنىڭنىڭ جارتىسىن كوتەرىپ الادى. بۇگىندە نارىق تەڭىزىندە مالتىقپايتىنداي جاعداي جاساپ العان كاسىپكەرلەردىڭ ەكى اياعى سالبىراپ اسپاننان تۇسكەنى جوق, وزىڭىزدەي ادام. ازدى-كوپتى جيعانى بولدى, ءتاۋەكەلدىڭ جەل قايىعىنا ءمىندى, ارعى جاعالاۋعا امان-ەسەن ءوتتى.
دەپ ويلايسىڭ عوي. وڭاي ەمەس. دالادا جاتقان باتپان قۇيرىق جوق. ءجۇردىم-باردىمدى كوتەرمەيدى بيزنەس دەگەن. بويىڭداعى بار كۇشىڭدى بەرۋ كەرەك. «قايراتتى ەرگە باق تۇرار» دەگەن عوي بابالارىمىز.
ۇكىمەتتىڭ 2015 جىلعى 13 ناۋرىزداعى №168 قاۋلىسىمەن بەكىتىلگەن «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» بيزنەستى قولداۋ مەن دامىتۋدىڭ بىرىڭعاي باعدارلاماسى اياسىندا مەملەكەتتىك گرانتتار ۇسىنۋ جونىندەگى كونكۋرستىق كوميسسيانىڭ وبلىستاعى مۇشەسىمىز. وبلىسقا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 55 ملن. تەڭگە قارالعان. ونىڭ 13 ملن. تەڭگەسى مونوقالا تىزىمىنە ەنگەن كەنتاۋ قالاسىنا تيەسىلى. 55 ملن. تەڭگە. قايتارىمسىز اقشا. تەك كونكۋرس تالابىنىڭ ماقساتىندا بيزنەسىڭىزدە جاڭاشىلدىق, عىلىمي سيپات, تىڭ باستاما, وبلىس كاسىپكەرلىگىن دامىتاتىنداي مىقتى جوبالار بولۋى كەرەك.
كونكۋرسقا 100-دەن اسا ءوتىنىش ءتۇستى. تەگىن اقشا, ايدالادا جاتقان باتپان قۇيرىقتان قارپىپ قالۋعا اركىم-اق ءۇمىتتى. كەيبىرى «ۇكىمەت تەگىن اقشا بەرىپ جاتىر ەكەن, بۇيىرتسا الدىق, بۇيىرتپاسا امال جوق» دەپ كەلگەن سياقتى. كەيبىرى «ماعان بەرمەگەندە كىمگە بەرەسىڭ, اۋسەلەڭدى كورەيىن-اق» دەپ كەلەدى.
ءبىر ازامات باۋ-باقشاسىنىڭ جەرىن تىڭايتۋ ءۇشىن اكۆاريۋمدا بالىق وسىرمەكشى. سوسىن ونداعى سۇيىقتىقتى سۋعا ارالاستىرىپ باقشاعا جىبەرسە, جەردىڭ شىعىمدىلىعى ارتادى ەكەن. تاعى ءبىرىنىڭ اعاش جوناتىن ستانوگى ەسكى, جاڭاسىن الۋ ءۇشىن اقشا سۇرايدى. ەندى ءبىرى ونسىز دا كومپيۋتەر الدىنان شىقپايتىن ويىن بالاسىنا پاتريوتتىق تاربيەگە ۇيرەتەم دەپ اۆتومات بەرىپ قويعىسى كەلەدى. تاعى ءبىر كاسىپكەردىڭ ارمانى – كىلەم تازالايتىن ورتالىق اشۋ. ءبىر ازامات جەكە ستاديون سالعان ەكەن, قورشاۋىنا اقشا جەتكىزە الماپتى.
كوڭىلىمىز قولتاڭسىپ وتىرعاندا «New day» جشس مەنەدجەرى تۇرىسبەك كەمەلوۆ اتتى جاس جىگىت كەلگەن. باسقانى قايدام, كەۋدەسىندە وتى جانىپ تۇرعان وسى جىگىتتىڭ جوباسى ۇنادى. تۇرىسبەك ۇسىنعان جوباداعى «Jimmy» برەندى بويىنشا ەۋروپالىق تابيعي شىرىن جاساۋ ءموبيلدى جىلجىمالى تسەحتىڭ تيىمدىلىگى جەمىستى سىعۋ ارقىلى ەشقانداي كونسەرۆانتسىز شىرىن الۋ. تابيعي جەمىس شىرىنى ورگانيزمدى وتە ماڭىزدى دارۋمەندەرمەن قامتاماسىز ەتەدى ءارى يممۋنيتەتتى كوتەرەدى. مۇنداي شىرىندى قانت ديابەتىمەن اۋىراتىن ادامدار ىشسە دە قاۋىپتى ەمەس, ويتكەنى قانت جانە باسقا قوسپالار جوق. جىلجىمالى جەمىس سىعۋ تسەحى الەمدە جاڭالىق بولماعانىمەن, قازاقستانعا, ونىڭ ىشىندە جەمىس-جيدەگى, باۋ-باقشاسىمەن ەرەكشەلەنەتىن وڭتۇستىككە كەرەك.
بىلتىر كۇز ايىندا قاسقاسۋ تاۋ شاڭعىسى بازاسى سالىنىپ جاتقان تاۋ باۋرايىنا جولىمىز تۇسكەن. تاۋ اڭعارىنىڭ ەكى جاعى جابايى الما. تۇيەنىڭ قۇمالاعىنداي ۇساق المالار سايلاردى تولتىرىپ تاستاعان, ءشىرىپ جاتىر. تومەنىرەكتە دە الما باعى بار ەكەن, قايران جەمىستەردى تەرىپ الىپ كادەگە اسىراتىن ادام جوق. وبالىن-اي دەپ كەتىپ ەدىك. ارقاداعى اعايىننىڭ بالاسى المانى تەك تەلەديداردان كورەدى, ال مۇندا تەگىن بەرسەڭ الاتىن ادام جوق.
تۇرىسبەك كەمەلوۆ ۇسىنعان تابيعي شىرىن سىعاتىن جىلجىمالى تسەح جوباسىنا قۇلاپ تۇسكەنىمىز دە سودان شىعار.
تسەح تۋرالى ايتار بولساق, ول كەرەك كەزدە باۋ باسىنا اپارىپ قويىلدى. جينالعان جەمىس جۋ بۋنكەرىنەن وتكەننەن كەيىن جوعارى كوتەرىلىپ مايدالاپ تۋرالىپ, لەنتالى پرەسكە وتكىزەدى. پرەستەن سىعىلعان شىرىن فيلتردەن ءوتىپ, پاستەرلەۋ قازاندىعىنا قۇيىلادى. تولعان كەزدە 85 گرادۋستىق پاستەرلەۋ قازاندىعىنا قوتارىلادى. بۇدان سوڭ شىنى ىدىستارعا قۇياتىن ستانوكقا تولتىرىلادى. بۇدان ءارى قاراي ارناۋلى قوراپتارعا قۇيىلىپ, پايدالانۋعا بەرىلەدى. ارناۋلى قوراپتارعى تازا شىرىن جارامدىلىعى ءبىر جىل, اشىلعاننان كەيىن ءۇش ايعا دەيىن ىشۋگە بولادى ەكەن.
گەرمانيالىق جىلجىمالى تسەحتىڭ وڭتۇستىككە كەرەك ەكەنىن قاداپ ايتىپ جاتقانىمىز, وبلىستا كەيىنگى جىلدارى جەمىس اعاشتارىن وسىرەتىن شارۋا قوجالىقتارى كوبەيدى. جەمىس-جيدەك كوپ بولعاننان كەيىن تاڭداۋ بار, ادامدار ادەمىسىن, ءىرىسىن العىسى كەلەدى. بىرەر كۇن تۇرعان ءارى تاسىمالداۋدا سوعىلىپ كەلگەن جەمىستەردىڭ ءار جەرىندە داقتار پايدا بولىپ, سولا باستايدى. امال جوق, كۇرەسىنگە لاقتىرۋعا تۋرا كەلەدى.
وڭتۇستىكتە سارام-وگەم تابيعي ۇلتتىق پاركىندە 340 گەكتار جەردە الما, المۇرت سياقتى جەمىستەر وسەدى. اسقاقتاعان تاۋدىڭ بوكتەرىندەگى پاركتىڭ قيا جولدارىنا «دجيپ», «نيۆا» سياقتى كولىكتەر بولماسا, قالعانى قاۋقارسىز.
تۇرىسبەكتىڭ ەسەپتەۋىنشە, تاۋ جەمىسى قاراۋسىز قالعاندىقتان, مايدالانىپ كەتكەن. تومەنگە تاسىمالداۋ قيىن, ساپاسى تومەندەيدى. 340 گەكتاردا شامامەن گەكتارىنا 20 توننادان ەسەپتەگەندە كەمىندە 6800 توننا جەمىس بار. ونى سىقساڭىز 4760 مىڭ ليتر شىرىن بولماق. ەگەر ءليترىن 180 تەڭگەدەن دەپ ەسەپتەسەڭىز جىل سايىن 856 ملن. 800 مىڭ تەڭگەنىڭ جەمىسى دالادا بوسقا ءشىرىپ جاتار ەكەن.
«ءبىز سول جەرگە بارىپ جۇمىس جۇرگىزۋگە مۇمكىندىگىمىز بار. ەكىنشى جاعىنان, سول جەردە تۇراتىن ادامدارعا دا تابىس كوزى بولاتىن ەدى», دەيدى تۇرىسبەك.
راسىنا كەلسەك, ەلىمىزدە شىرىن دايىندايتىن فيرمالاردىڭ جەتىمسىزدىگىن دۇكەن سورەلەرىنەن دە بايقاۋعا بولادى. نەگىزىنەن ۋكراينا, رەسەي, بەلورۋسسيا, مولدوۆا, گرۋزيا جانە ت.ب. مەملەكەتتەردەن كەلەدى. شىرىندارى تابيعي ەمەس, كونتسەنتراتتار قوسىلعان. ياعني, پايداسىمەن بىرگە زيانى دا جەتەرلىك. كورشى قىرعىزستان 2013 جىلدان باستاپ تابيعي شىرىن ءوندىرىسىن جولعا قويا باستاپتى. بۇگىندە وسى ىسپەن التى فيرما جۇمىس جاساپ جاتىر. قازاقستانعا دا ونىمدەرىن اكەلە باستادى. «Bag in Box» قالتا قوراپتارىنا شىرىندى ىشۋگە شۇمەكتەر قويعان. ءنارلى ءارى سالقىن, ىڭعايلى.
تۇرىسبەك كەمەلوۆ ۇسىنعان جوبانىڭ تيىمدىلىگىن ايتتىق. جاس كاسىپكەر وسى باعىتقا قىزىعىپ, جۇمىس جاساۋعا تالپىنىپ جۇرگەنىن ايتادى. جيناعان قارجىسى دا بار. وعان مەملەكەتتىك گرانت قوسىلسا, گەرمانيادان شىرىن سىعاتىن جىلجىمالى تسەحتى اكەلە الادى. كاسىپكەردىڭ تالپىنىسى تابيعي ەكولوگيالىق وتاندىق ءونىم الۋعا سەرپىندى قادام جاسايدى. شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ دامۋىنا, ءتىپتى ءۇي ىرگەلىك جەردەگى باۋ-باقشانىڭ كوبەيۋىنە سەپتەسەدى, جۇمىس ورىندارى اشىلادى.
انە-مىنە دەگەنشە قازاقستان دۇنيەجۇزىلىك ساۋدا ۇيىمىنا وتەدى. باسەكە بار جەردە «سەن ءونىمىڭدى كىرگىزبە, وزىمدىكىن ساتىپ الايىن» دەگەن بولمايدى. ءبارى تەڭ جاعدايدا, ءونىمنىڭ ساپاسى جاقسى, باعاسى ارزان, قۇندى.
جاس كاسىپكەر قازاقستاندا ءالى يگەرىلە قويماعان سالانىڭ كىلتىن تاپتى. سايرام-وگەم تابيعي ۇلتتىق پاركى سياقتى جەمىسى جەرگە توگىلىپ, ىسىراپ بولىپ جاتقان باۋ القاپتارى كوپ. ميلليونداعان تەڭگە تابىس اكەلەتىن جەمىستەر ءشىرىپ جاتىر.
ەگەر تۇرىسبەك سياقتى ىسكەر جىگىتتەر بيزنەس جوباسىن ىسكە اسىرا السا, شىرىن سالاسىندا قازاقستاندىق ءونىمنىڭ ءباسى بيىك بولار ەدى. بۇل سالادا قىرعىزستاننىڭ قارقىنى قاتتى ەكەنىن ايتتىق. قارجىمىز كورشىنىڭ قالتاسىنا كەتكەنشە ءوزىمىزدىڭ ەكونوميكامىزعا جۇمىس ىستەگەنى ابزال. سوندىقتان, تۇرىسبەك سياقتى جىگىتتەردىڭ قاتارى كوپ بولعانى ەلىمىزگە ءتيىمدى بولار ەدى.
باقتيار تايجان,
«ەگەمەن قازاقستان».
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى.
دەپ ويلايسىڭ عوي. وڭاي ەمەس. دالادا جاتقان باتپان قۇيرىق جوق. ءجۇردىم-باردىمدى كوتەرمەيدى بيزنەس دەگەن. بويىڭداعى بار كۇشىڭدى بەرۋ كەرەك. «قايراتتى ەرگە باق تۇرار» دەگەن عوي بابالارىمىز.
ۇكىمەتتىڭ 2015 جىلعى 13 ناۋرىزداعى №168 قاۋلىسىمەن بەكىتىلگەن «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» بيزنەستى قولداۋ مەن دامىتۋدىڭ بىرىڭعاي باعدارلاماسى اياسىندا مەملەكەتتىك گرانتتار ۇسىنۋ جونىندەگى كونكۋرستىق كوميسسيانىڭ وبلىستاعى مۇشەسىمىز. وبلىسقا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 55 ملن. تەڭگە قارالعان. ونىڭ 13 ملن. تەڭگەسى مونوقالا تىزىمىنە ەنگەن كەنتاۋ قالاسىنا تيەسىلى. 55 ملن. تەڭگە. قايتارىمسىز اقشا. تەك كونكۋرس تالابىنىڭ ماقساتىندا بيزنەسىڭىزدە جاڭاشىلدىق, عىلىمي سيپات, تىڭ باستاما, وبلىس كاسىپكەرلىگىن دامىتاتىنداي مىقتى جوبالار بولۋى كەرەك.
كونكۋرسقا 100-دەن اسا ءوتىنىش ءتۇستى. تەگىن اقشا, ايدالادا جاتقان باتپان قۇيرىقتان قارپىپ قالۋعا اركىم-اق ءۇمىتتى. كەيبىرى «ۇكىمەت تەگىن اقشا بەرىپ جاتىر ەكەن, بۇيىرتسا الدىق, بۇيىرتپاسا امال جوق» دەپ كەلگەن سياقتى. كەيبىرى «ماعان بەرمەگەندە كىمگە بەرەسىڭ, اۋسەلەڭدى كورەيىن-اق» دەپ كەلەدى.
ءبىر ازامات باۋ-باقشاسىنىڭ جەرىن تىڭايتۋ ءۇشىن اكۆاريۋمدا بالىق وسىرمەكشى. سوسىن ونداعى سۇيىقتىقتى سۋعا ارالاستىرىپ باقشاعا جىبەرسە, جەردىڭ شىعىمدىلىعى ارتادى ەكەن. تاعى ءبىرىنىڭ اعاش جوناتىن ستانوگى ەسكى, جاڭاسىن الۋ ءۇشىن اقشا سۇرايدى. ەندى ءبىرى ونسىز دا كومپيۋتەر الدىنان شىقپايتىن ويىن بالاسىنا پاتريوتتىق تاربيەگە ۇيرەتەم دەپ اۆتومات بەرىپ قويعىسى كەلەدى. تاعى ءبىر كاسىپكەردىڭ ارمانى – كىلەم تازالايتىن ورتالىق اشۋ. ءبىر ازامات جەكە ستاديون سالعان ەكەن, قورشاۋىنا اقشا جەتكىزە الماپتى.
كوڭىلىمىز قولتاڭسىپ وتىرعاندا «New day» جشس مەنەدجەرى تۇرىسبەك كەمەلوۆ اتتى جاس جىگىت كەلگەن. باسقانى قايدام, كەۋدەسىندە وتى جانىپ تۇرعان وسى جىگىتتىڭ جوباسى ۇنادى. تۇرىسبەك ۇسىنعان جوباداعى «Jimmy» برەندى بويىنشا ەۋروپالىق تابيعي شىرىن جاساۋ ءموبيلدى جىلجىمالى تسەحتىڭ تيىمدىلىگى جەمىستى سىعۋ ارقىلى ەشقانداي كونسەرۆانتسىز شىرىن الۋ. تابيعي جەمىس شىرىنى ورگانيزمدى وتە ماڭىزدى دارۋمەندەرمەن قامتاماسىز ەتەدى ءارى يممۋنيتەتتى كوتەرەدى. مۇنداي شىرىندى قانت ديابەتىمەن اۋىراتىن ادامدار ىشسە دە قاۋىپتى ەمەس, ويتكەنى قانت جانە باسقا قوسپالار جوق. جىلجىمالى جەمىس سىعۋ تسەحى الەمدە جاڭالىق بولماعانىمەن, قازاقستانعا, ونىڭ ىشىندە جەمىس-جيدەگى, باۋ-باقشاسىمەن ەرەكشەلەنەتىن وڭتۇستىككە كەرەك.
بىلتىر كۇز ايىندا قاسقاسۋ تاۋ شاڭعىسى بازاسى سالىنىپ جاتقان تاۋ باۋرايىنا جولىمىز تۇسكەن. تاۋ اڭعارىنىڭ ەكى جاعى جابايى الما. تۇيەنىڭ قۇمالاعىنداي ۇساق المالار سايلاردى تولتىرىپ تاستاعان, ءشىرىپ جاتىر. تومەنىرەكتە دە الما باعى بار ەكەن, قايران جەمىستەردى تەرىپ الىپ كادەگە اسىراتىن ادام جوق. وبالىن-اي دەپ كەتىپ ەدىك. ارقاداعى اعايىننىڭ بالاسى المانى تەك تەلەديداردان كورەدى, ال مۇندا تەگىن بەرسەڭ الاتىن ادام جوق.
تۇرىسبەك كەمەلوۆ ۇسىنعان تابيعي شىرىن سىعاتىن جىلجىمالى تسەح جوباسىنا قۇلاپ تۇسكەنىمىز دە سودان شىعار.
تسەح تۋرالى ايتار بولساق, ول كەرەك كەزدە باۋ باسىنا اپارىپ قويىلدى. جينالعان جەمىس جۋ بۋنكەرىنەن وتكەننەن كەيىن جوعارى كوتەرىلىپ مايدالاپ تۋرالىپ, لەنتالى پرەسكە وتكىزەدى. پرەستەن سىعىلعان شىرىن فيلتردەن ءوتىپ, پاستەرلەۋ قازاندىعىنا قۇيىلادى. تولعان كەزدە 85 گرادۋستىق پاستەرلەۋ قازاندىعىنا قوتارىلادى. بۇدان سوڭ شىنى ىدىستارعا قۇياتىن ستانوكقا تولتىرىلادى. بۇدان ءارى قاراي ارناۋلى قوراپتارعا قۇيىلىپ, پايدالانۋعا بەرىلەدى. ارناۋلى قوراپتارعى تازا شىرىن جارامدىلىعى ءبىر جىل, اشىلعاننان كەيىن ءۇش ايعا دەيىن ىشۋگە بولادى ەكەن.
گەرمانيالىق جىلجىمالى تسەحتىڭ وڭتۇستىككە كەرەك ەكەنىن قاداپ ايتىپ جاتقانىمىز, وبلىستا كەيىنگى جىلدارى جەمىس اعاشتارىن وسىرەتىن شارۋا قوجالىقتارى كوبەيدى. جەمىس-جيدەك كوپ بولعاننان كەيىن تاڭداۋ بار, ادامدار ادەمىسىن, ءىرىسىن العىسى كەلەدى. بىرەر كۇن تۇرعان ءارى تاسىمالداۋدا سوعىلىپ كەلگەن جەمىستەردىڭ ءار جەرىندە داقتار پايدا بولىپ, سولا باستايدى. امال جوق, كۇرەسىنگە لاقتىرۋعا تۋرا كەلەدى.
وڭتۇستىكتە سارام-وگەم تابيعي ۇلتتىق پاركىندە 340 گەكتار جەردە الما, المۇرت سياقتى جەمىستەر وسەدى. اسقاقتاعان تاۋدىڭ بوكتەرىندەگى پاركتىڭ قيا جولدارىنا «دجيپ», «نيۆا» سياقتى كولىكتەر بولماسا, قالعانى قاۋقارسىز.
تۇرىسبەكتىڭ ەسەپتەۋىنشە, تاۋ جەمىسى قاراۋسىز قالعاندىقتان, مايدالانىپ كەتكەن. تومەنگە تاسىمالداۋ قيىن, ساپاسى تومەندەيدى. 340 گەكتاردا شامامەن گەكتارىنا 20 توننادان ەسەپتەگەندە كەمىندە 6800 توننا جەمىس بار. ونى سىقساڭىز 4760 مىڭ ليتر شىرىن بولماق. ەگەر ءليترىن 180 تەڭگەدەن دەپ ەسەپتەسەڭىز جىل سايىن 856 ملن. 800 مىڭ تەڭگەنىڭ جەمىسى دالادا بوسقا ءشىرىپ جاتار ەكەن.
«ءبىز سول جەرگە بارىپ جۇمىس جۇرگىزۋگە مۇمكىندىگىمىز بار. ەكىنشى جاعىنان, سول جەردە تۇراتىن ادامدارعا دا تابىس كوزى بولاتىن ەدى», دەيدى تۇرىسبەك.
راسىنا كەلسەك, ەلىمىزدە شىرىن دايىندايتىن فيرمالاردىڭ جەتىمسىزدىگىن دۇكەن سورەلەرىنەن دە بايقاۋعا بولادى. نەگىزىنەن ۋكراينا, رەسەي, بەلورۋسسيا, مولدوۆا, گرۋزيا جانە ت.ب. مەملەكەتتەردەن كەلەدى. شىرىندارى تابيعي ەمەس, كونتسەنتراتتار قوسىلعان. ياعني, پايداسىمەن بىرگە زيانى دا جەتەرلىك. كورشى قىرعىزستان 2013 جىلدان باستاپ تابيعي شىرىن ءوندىرىسىن جولعا قويا باستاپتى. بۇگىندە وسى ىسپەن التى فيرما جۇمىس جاساپ جاتىر. قازاقستانعا دا ونىمدەرىن اكەلە باستادى. «Bag in Box» قالتا قوراپتارىنا شىرىندى ىشۋگە شۇمەكتەر قويعان. ءنارلى ءارى سالقىن, ىڭعايلى.
تۇرىسبەك كەمەلوۆ ۇسىنعان جوبانىڭ تيىمدىلىگىن ايتتىق. جاس كاسىپكەر وسى باعىتقا قىزىعىپ, جۇمىس جاساۋعا تالپىنىپ جۇرگەنىن ايتادى. جيناعان قارجىسى دا بار. وعان مەملەكەتتىك گرانت قوسىلسا, گەرمانيادان شىرىن سىعاتىن جىلجىمالى تسەحتى اكەلە الادى. كاسىپكەردىڭ تالپىنىسى تابيعي ەكولوگيالىق وتاندىق ءونىم الۋعا سەرپىندى قادام جاسايدى. شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ دامۋىنا, ءتىپتى ءۇي ىرگەلىك جەردەگى باۋ-باقشانىڭ كوبەيۋىنە سەپتەسەدى, جۇمىس ورىندارى اشىلادى.
انە-مىنە دەگەنشە قازاقستان دۇنيەجۇزىلىك ساۋدا ۇيىمىنا وتەدى. باسەكە بار جەردە «سەن ءونىمىڭدى كىرگىزبە, وزىمدىكىن ساتىپ الايىن» دەگەن بولمايدى. ءبارى تەڭ جاعدايدا, ءونىمنىڭ ساپاسى جاقسى, باعاسى ارزان, قۇندى.
جاس كاسىپكەر قازاقستاندا ءالى يگەرىلە قويماعان سالانىڭ كىلتىن تاپتى. سايرام-وگەم تابيعي ۇلتتىق پاركى سياقتى جەمىسى جەرگە توگىلىپ, ىسىراپ بولىپ جاتقان باۋ القاپتارى كوپ. ميلليونداعان تەڭگە تابىس اكەلەتىن جەمىستەر ءشىرىپ جاتىر.
ەگەر تۇرىسبەك سياقتى ىسكەر جىگىتتەر بيزنەس جوباسىن ىسكە اسىرا السا, شىرىن سالاسىندا قازاقستاندىق ءونىمنىڭ ءباسى بيىك بولار ەدى. بۇل سالادا قىرعىزستاننىڭ قارقىنى قاتتى ەكەنىن ايتتىق. قارجىمىز كورشىنىڭ قالتاسىنا كەتكەنشە ءوزىمىزدىڭ ەكونوميكامىزعا جۇمىس ىستەگەنى ابزال. سوندىقتان, تۇرىسبەك سياقتى جىگىتتەردىڭ قاتارى كوپ بولعانى ەلىمىزگە ءتيىمدى بولار ەدى.
باقتيار تايجان,
«ەگەمەن قازاقستان».
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى.
