الاياقتار اۋرەسى ازايار ەمەس

اتىراۋ وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ جەدەل ۋاكىلى راسۋل جولداستىڭ ايتۋىنشا, الاياقتار WhatsApp, Instagram, Telegram, Facebook جەلىسىن, شەتەلدە تىركەلگەن ءموبيلدى نومىرلەر مەن فەيك اككاۋنتتاردى ءجيى پايدالانادى. ماسەلەن, بيىل 6 ايدا 50-گە جۋىق كۇدىكتى ۇستالىپ, 133 قىلمىستىق ءىس سوتقا جولدانىپتى.

«كەيبىر دەرەكتەرگە قاتىستى تەرگەۋ امالدارى جالعاسىپ جاتىر. اتىراۋ وبلىسىندا تىركەلگەن كيبەرقىلمىستاردىڭ باسىم بولىگى ينتەرنەت-دۇكەندەر ارقىلى جالعان تاۋار ساتۋ, ءوزىن بانك قىزمەتكەرى رەتىندە تانىستىرۋ, فيشينگ­تىك سىلتەمەلەرمەن جەكە دەرەك­تەردى ۇرلاۋ تاسىلىمەن جاسالادى. «كيبەرباقىلاۋ» پلاتفورماسىمەن 2 مىڭنان اسا فيشينگتىك سايت بۇعاتتالدى. بايلانىس وپەراتورلارىمەن بىرگە جالعان نومىر­لەر مەن الاياقتىق قوڭىراۋلاردى انىقتاۋ, تۇرعىندارعا SMS ار­قىلى ەسكەرتۋ حابارىن تاراتۋ جۇ­مىسى تۇراقتى جۇرگىزىلىپ وتىر. تۇرعىندارعا كيبەرقاۋىپسىزدىك ەرەجەلەرىن ساقتاۋدى, كۇماندى جايت تۋىنداعاندا 102 نومەرىنە حابارلاۋدى ەسكەرتىپ كەلەمىز», دەيدى ر.جولداس.

ونىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, ينتەرنەتتەگى الاياقتىقتى انىقتاۋ, جولىن كەسۋ ماقساتىندا «كيبەر­پول» جەدەل توبى جۇمىس ىستەيدى. بيىل وڭىردەگى مەكتەپتەر مەن كوللەدجدەردە كيبەرقاۋىپسىزدىككە ­20 مىڭنان اسا تۇرعىن قاتىسقان ­ارنايى لەكتسيالار وتكىزىلگەن. بىراق سوعان قاراماستان, تۇرعىندار اراسىندا الاياقتاردىڭ جەمساۋىنا اينالعاندار قاتارى ازايار ەمەس.

ماسەلەن, اتىراۋ قالاسىنىڭ 23 جاستاعى بويجەتكەن الاياق­تىڭ ارباۋىنا ءتۇسىپ, قارجىسىنان قاعىلعان. ول ءوزىنىڭ الدانعا­نىن ءتۇسىنىپ, پوليتسياعا جۇگىنگەن. ال ءتارتىپ ساقشىلارى جەدەل ارەكەت ەتىپ, كۇدىكتىگە قاتىستى جەدەل ءىس-شارانى قولعا الدى. جەدەل ىزدەستىرۋ كەزىندە الاياق­تىق قىلمىسىمەن اينالىسقان كۇدىكتىنىڭ ورال قالاسىندا تۇرا­تىن 35 جاستاعى ايەل ەكەنى انىق­تالدى. كۇدىكتىنىڭ وتباسى بار, الايدا بۇرىن سوتتى بولعان. الاياق­تىق ارەكەتىن جاساعان كەزدە جەكە كاسىپكەردىڭ دۇكەنىندە ساتۋشى بولىپ جۇمىس ىستەگەن.

«كۇدىكتى ايەل ءبىر رەت قولدانۋ ءۇشىن بىرنەشە ابونەنتتىك نومەر­دى پايدالانعان. پاتەردى جالعا الۋعا قىزىعۋشىلىق تانىتقان ادام­داردىڭ اقشاسىن ءوزىنىڭ اتى­نا تىركەلگەن ءارتۇرلى ەسەپشوتقا ­اۋدارىم جاساۋ ارقىلى قىل­مىستىق ارەكەتىن جوسپارلاپتى. ءسويتىپ, ءوزىنىڭ مەنشىگىندە جالعا بەرەتىن پاتەرى بولماسا دا, ەكى بولمەلى باسپانانى ارزان باعامەن جالعا بەرەتىنى تۋرالى جالعان جارناما شىعارادى. وسىلايشا, ول جابىرلەنۋشىنىڭ 110 مىڭ تەڭگەسىن جىمقىرعان. وعان قىلمىستىق كودەكستىڭ 190-بابى 2-بولىگىنىڭ 4-تارماعىمەن كوزدەلگەن قىلمىستى جاساعانى ءۇشىن ايىپ تاعىلىپ, ءىس سوتقا بەرىلدى. سوت وعان 2 جىلعا باس بوستاندىعىن شەكتەۋ جازاسىن تاعايىندادى», دەپ حابارلادى دەپارتامەنتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.

تاعى ءبىر الاياق ءارتۇرلى ءتاسىل قولدانعان زاڭسىز ارەكەتىن ءبىر جىل بويى جالعاستىرىپ كەلگەن. وردا بۇزاتىن وتىزدان ەندى اسقان اتىراۋلىق كۇدىكتى 2022–2023 جىلدارى تانىسىنىڭ سەنىمىنە كىرىپ, جۇمىسقا تۇرعىزۋعا ۋادە ەتكەن. ءسويتىپ, الداۋىنا كونگەن تانىسىنا 800 مىڭ تەڭگە ماتەريالدىق شىعىن كەلتىرگەن. قىلمىستىق ءىس-ارەكەتىن جاساۋ ءۇشىن داۋىسىن ايەل ادامعا اۋىستىرىپ, بىرنەشە سيم-كارتانى پايدالانىپ وتىرعان. كۇدىكتى مۇنىمەن شەكتەلمەي, قالا اۋماعىندا ورنالاسقان پاتەردى جالعا الىپ, ونى ساتۋ ءۇشىن الدىن الا تولەمدەر العان.

ء«بىر پاتەردى 150 مىڭ تەڭگەگە جالعا الىپ, 8 ملن تەڭگەگە ساتاتىنى جونىندە جارناما شىعارعان. جوسپارلاعان زاڭسىز ءىسىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن جابىرلەنۋشىدەن پاتەر ءۇشىن اۆتوكولىك پەن 2 ملن تەڭگەگە ساۋدالاسىپ, قارجىنى نوتاريالدى تۇردە قارىز الۋ شارتىن جا­ساقتاۋ ارقىلى الاتىنىن ايت­قان. ءسويتىپ, جابىرلەنۋشىگە 2 ملن تەڭگە ماتەريالدىق شىعىن كەل­تىرگەنى انىقتالدى. الەۋمەتتىك جەلىدە تۇرمىستىق تەحنيكالىق بۇيىمداردى ساتۋعا جارناما جاساپ, بىرنەشە تۇرعىندى الداعان», دەپ ءمالىم ەتتى دەپارتامەنتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.

ال بيىل مامىردا تاعى ءبىر الاياق كۋرەر ارقىلى ارەكەت ەتىپ, 90 جاستاعى زەينەتكەردىڭ 6 ملن تەڭگەسىن الداپ العانى تىركەلدى. كۇدىكتى الدىمەن قارياعا تەلەفون شالىپ, ءوزىن قۇقىق قورعاۋ ورگانىنىڭ قىزمەتكەرى رەتىندە تانىستىرعان. قاريانىڭ قىزىن جول-كولىك وقيعاسىنا كىنالى دەپ سەندىرگەن. جاعدايدى «رەتتەۋ» ءۇشىن ءىرى كولەمدە اقشا تالاپ ەتىپ, ارنايى كۋرەر جىبەرىلەتىنىن ايتقان. قورقىنىش پەن ۋايىمعا سالىنعان قاريا ۇيىنە كەلگەن بەيتانىس ادامعا 6 ملن تەڭگەسىن بەرىپ جىبەرگەن. الايدا جابىرلەنۋشى ارادا 10 كۇن وتكەن سوڭ پوليتسيا­عا اتالعان وقيعاعا قاتىستى شا­عىم ءتۇسىردى. زەينەتكەردىڭ شاعى­مىنا بايلانىستى جەرگىلىكتى كيبەرقىلمىسقا قارسى ءىس-قيمىل باسقارماسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى جەدەل-ىزدەستىرۋ شاراسىن جۇرگىزدى.

«ارنايى جۇرگىزىلگەن ءىس-شارا­نىڭ ناتيجەسىندە كۋرەر رە­تىندە ارەكەت ەتكەن 1994 جىلعى ەر ادام ۇستالدى. ونىڭ «ياندەكس» قوسىمشاسى ارقىلى كۋرەرلىك قىزمەت اتقاراتىنى انىقتالدى. كۋرەر تاپسىرىسقا سايكەس 6 ملن تەڭگەنى باسقا ادامعا جەتكىزگە­نىن ايتتى. پوليتسيا قىزمەتكەر­لەرى كۋرەر ارقىلى ارەكەت ەتىپ, زەينەتكەردىڭ اقشاسىن يەمدەنگەن كۇدىكتى رەتىندە قىزىلقوعا اۋدانىنىڭ 2000 جىلعى تۇرعى­نىن قولعا ءتۇسىردى. كۇدىكتى كىنا­سىن تولىق مويىنداعان. سوت ۇكى­مىمەن كۇدىكتىگە 2 جىل 8 ايعا باس بوستاندىعىنان ايىرۋ تۋرالى جازا تاعايىندالدى», دەپ اقپارات بەردى دەپارتامەنتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.

جاقىندا اتىراۋ قالاسىنداعى №2 سوتتا بلوگەر س.-عا قاتىستى ءىس قارالدى. كۇدىكتىگە قىلمىس­تىق كودەكستىڭ 190-بابىنىڭ 3-بولى­گىنىڭ 1), 3), 4) تارماعىمەن ايىپ تاعىلعان.

«بلوگەر جابىرلەنۋشىلەردىڭ الاياقتىق جولمەن جىمقىرۋ ءۇشىن ءوزىنىڭ Instagram پاراقشاسىندا قايىرىمدىلىققا اقشا جيناي­تىنى, ءارتۇرلى تاۋاردىڭ ۇتىسىن ­ويناتاتىنى تۋرالى جالعان جار­ناما جاريالاعان. وعان 49 جابىر­لەنۋ­شى سەنىپ, لوتەرەياعا قاتىسۋ ءۇشىن ايىپتالۋشىنىڭ بانكتەگى ەسەپشوتىنا اقشاسىن اۋدار­عان. ايىپتالۋشى جابىرلەنۋشىلەر­دىڭ 13 ملن تەڭگەدەن اسا اقشا­سىن يەمدەنىپ, ءوزىنىڭ قاجەتىنە جۇمساعان. كۇدىكتىنىڭ كىناسى ءوزى­نىڭ جاۋابىمەن, جابىرلەنۋشى­لەر مەن كۋالەردىڭ ايعاقتارىمەن, ىسكە تىركەلگەن بەينەجازبالارمەن, حات-حابارلاردىڭ سكرينشوتتارىمەن, بانك ەسەپشوتتارىنداعى ۇزىندىلەرمەن دالەلدەندى», دەپ حابارلادى اتالعان سوتتان.

پروكۋرور ايىپتالۋشىعا راقىمشىلىق جاساۋ اكتىسىنىڭ نە­گىزىندە 3 جىل 1 اي 10 كۇنگە باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسىن تاعايىنداۋدى ۇسىندى. الايدا كىناسىن ءىشىنارا مويىنداعان ايىپتالۋشى وزىنە باس بوستاندىعىنان ايىرۋمەن بايلانىستى ەمەس جازا تاعايىنداۋدى سۇرادى.

«سوت ۇكىمىمەن ايىپتالۋشى كىنالى دەپ تانىلدى. وعان 5 جىل مەرزىمگە قوعامدىق قىزمەتپەن اينالىسۋ, ونىڭ ىشىندە بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىن جانە تەلەكوممۋنيكاتسيا جەلىلەرىن پاي­دالانۋ قۇقىعىنان, 4 جىل 8 ايعا باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسى تاعايىندالدى. راقىم­شى­لىق جاساۋ اكتىسىنىڭ نەگى­زىندە تاعايىندالعان جازا ۇش­تەن ءبىر بولىگىنە قىسقارتىلىپ, تۇپ­كىلىكتى 3 جىل 1 اي 10 كۇن­گە باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسى تاعايىندالدى. جابىرلەنۋ­شى­لەردىڭ تالاپ ارىزدارى تولىق قاناعاتتاندىرىلدى», دەپ ءمالىم ەتتى №2 سوتتان.

اتىراۋ وبلىسى