جاڭا جۇيەگە كوشۋ كەزەڭ-كەزەڭىمەن جۇزەگە اسىپ, 2026 جىلعى 10 ساۋىرگە دەيىن تولىق اياقتالماق.
EES تەك 180 كۇن (جارتى جىل) ىشىندە 90 كۇنگە دەيىنگى مەرزىمگە قىسقا ساپار جاسايتىن ەۋرووداققا مۇشە ەمەس ەلدەردىڭ ازاماتتارىنا عانا ارنالعان. ال يسلانديا, ليحتەنشتەين, نورۆەگيا جانە شۆەيتساريا ازاماتتارى Entry/Exit System تەكسەرىسىنەن بوساتىلادى.
جۇيە شەنگەن ايماعىنا قىسقا مەرزىمدى ۆيزامەن نەمەسە ۆيزاسىز كىرەتىندەردىڭ بارلىعىن قامتيدى. ءاربىر شەكارادان ءوتۋ نەمەسە ەلگە كىرە الماۋ جاعدايلارى ەلەكتروندى تۇردە تىركەلەدى.
ەۋروكوميسسيانىڭ مالىمەتىنشە, EES شەكارالىق باقىلاۋدى جەدەلدەتىپ, تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن ەنگىزىلىپ وتىر. بۇدان بىلاي پاسپورتتاردى قولمەن تەكسەرۋ ورنىنا تسيفرلىق تىركەۋ جۇرگىزىلەدى. جولاۋشىلار ءتيىستى تەرمينالداردا تەكسەرىستەن وزدەرى وتە الادى. بۇل رەتتە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى ىزدەۋدە جۇرگەن نەمەسە كۇدىكتى ادامداردى تابۋعا كوبىرەك كوڭىل بولە الادى.
تولىققاندى جۇمىس ىستەۋ ءۇشىن جاڭا جۇيەدە كەلەسى ۇلكەن دەرەكتەر (Big data) جينالادى جانە ساقتالادى:
- جول قۇجاتتارىندا قامتىلعان بارلىق مالىمەتتەر, سونىڭ ىشىندە شەتەلدىكتىڭ اتى-ءجونى, تۋعان كۇنى, ازاماتتىعى, بانكتەگى سالىمدارى جانە باسقاسى,
- شەنگەن ايماعىنداعى قاي ەلدەن شىققانى, تاعى قاي ەلگە كىرەتىنى, كۇنى مەن ورنى,
- بيومەتريالىق مالىمەتتەرى (ازىرگە – ساۋساق تاڭباسى مەن فوتوسۋرەتى),
- كىرۋگە رۇقسات ەتۋدەن باس تارتىلعانى تۋرالى ماعلۇماتتار بولادى.
ەگەر ساياحاتشى بۇعان دەيىن شەنگەن ۆيزاسىن العان بولسا, ونىڭ ساۋساق ىزدەرى ەو-نىڭ ۆيزالىق جۇيەسىندە (VIS) ساقتالعاندىقتان, قايتا سكانەرلەۋ تالاپ ەتىلمەيدى.
دەرەكتەر جۇيەدە ءارتۇرلى جاعدايعا بايلانىستى 3 جىلدان 5 جىلعا دەيىن ساقتالادى دا, بەلگىلەنگەن مەرزىم وتكەن سوڭ اۆتوماتتى تۇردە جويىلادى. كەيىن جاڭا ساپار ءۇشىن دەرەكتەردى قايتا ەنگىزۋ قاجەت بولادى.
SchengenVisaInfo-نىڭ دەرەگىنشە, 2024 جىلى قازاقستاندا 179 446 شەنگەن ۆيزاسىنا ءوتىنىش تۇسكەن. بۇل ەل تاريحىنداعى ەڭ جوعارى كورسەتكىش ءارى 2023 جىلعى رەكوردتان 12,8% ارتىق. وسى كورسەتكىش قازاقستاندى شەنگەن ۆيزاسىنا ءوتىنىش بەرۋشىلەر سانى بويىنشا الەمدە 16-ورىنعا شىعاردى.
