سۋرەت: gov.kz
گەولوگيا كوميتەتىنىڭ توراعاسى ەرلان اقباروۆتىڭ ايتۋىنشا, 2026 جىلعا قاراي ەلىمىزدىڭ گەولوگيالىق زەرتتەلۋ اۋماعى 2,2 ميلليون شارشى كيلومەترگە جەتەدى. سونىمەن قاتار 1:50 000 ماسشتابىندا ەگجەي-تەگجەي كارتالاۋ جۇمىسى باستالادى.
ء«بىزدىڭ ماقساتىمىز تەك قانا تەرريتوريانى كارتاعا ءتۇسىرۋ ەمەس, جاڭا كەن ورىندارىن تابۋ جانە گەولوگيالىق بولجامداردىڭ دالدىگىن ارتتىرۋ. كەڭەستىڭ نەگىزگى باعىتى – گەولوگيا مەن جەر قويناۋىن پايدالانۋ ماسەلەلەرى. بىزدەر كورشىلەس ەلدەر بولعاندىقتان, جەراستى بايلىقتارىن زەرتتەۋدە ورتاق مۇددەمىز بار. گەولوگيا – شەكاراعا باعىنبايتىن عىلىم. مەملەكەت باسشىسى جىل سايىنعى جولداۋىندا گەولوگيا سالاسىنا ەرەكشە نازار اۋدارىپ كەلەدى. پرەزيدەنت تاپسىرماسىنا سايكەس ەلىمىزدىڭ گەولوگيالىق زەرتتەۋ اۋماعىن كەڭەيتۋ جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتىر», دەدى گەولوگيا كوميتەتىنىڭ توراعاسى.
توراعا سوزىنشە, ۇكىمەت قولداۋىمەن ەلىمىزدە 50 مىڭدىق ماسشتابتاعى گەولوگيالىق كارتالار جاساۋ قولعا الىنعان. قازىر 25 جوبا ازىرلەنىپ جاتىر. ولار سيرەك كەزدەسەتىن مەتالداردى تاۋىپ, كەڭ كولەمدى زەرتتەۋ جۇرگىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. تاۋەلسىزدىك جىلدارى ءىرى كەن ورىندارى از تابىلعانىمەن, 100-دەن استام مۇناي كەن ورنى مەن 130-دان اسا قاتتى پايدالى قازبا كەن ورىندارى مەملەكەتتىك بالانسقا ەنگىزىلدى.
«الداعى ۋاقىتتا حالىقارالىق ساراپشىلار مەن زاماناۋي تەحنولوگيالاردى پايدالانۋ ارقىلى جاڭا جەتىستىكتەرگە جەتەمىز دەپ سەنەمىز. ايتقانداي, جەراستى بايلىعىمىز ەڭ نەگىزگى قازىنامىز بولعاندىقتان, قۇپيالىق ساياساتى دا كوپشىلىكتى الاڭداتادى. زەرتتەۋ بارىسىندا قۇپيالىلىق ساقتالادى. ناقتى كەن ورىندارىنىڭ نۇكتەلەرى مەن قورى جاسىرىن اقپاراتقا جاتادى. ال ەلدەر اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق كەزىندە تەك جالپى باعىتتار مەن گەولوگيالىق قۇرىلىمدار تالقىلانادى», دەپ ءتۇسىندىردى ە. اقباروۆ.
«قازاقمىس» كورپوراتسياسى» جشس باسقارما توراعاسىنىڭ گەولوگيالىق دامۋ جونىندەگى ورىنباسارى عالىم نۇرجانوۆتىڭ ايتۋىنشا, مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس قازىر گەولوگيا سالاسىندا تسيفرلاندىرۋ مەن جاساندى ينتەللەكتىنى قولدانۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە كوڭىل ءبولىنىپ وتىر.
ء«بىز وسى باعىتتا كورشىلەس ەلدەردىڭ تاجىريبەسىن زەرتتەپ, ءبىر-بىرىمىزبەن اقىلداسىپ, ورتاق جوبالاردى تالقىلاپ جاتىرمىز. قازاقستان بۇل سالادا كوشباسشى, سوندىقتان تاجىريبەمىزدى كورشىلەرىمىزبەن ءبولىسىپ ءجۇرمىز. گەولوگتەر كۇندە باس قوسا بەرمەيدى. جيىندا ءار ەل ءوز جەتىستىگىن ورتاعا سالىپ, ستراتەگيالىق كارتالارى مەن تسيفرلاندىرۋ بويىنشا جوبالارىن تانىستىردى. وسى ارقىلى ءوزىمىزدىڭ الەۋەتىمىزدى باعالاپ, قاي تۇستا الدا كەلە جاتقانىمىزدى نەمەسە قانداي باعىتتى جەتىلدىرۋ قاجەت ەكەنىن سالىستىرا الامىز», دەيدى.
ماسەلەن, «Minerals.e-qazyna» بىرەگەي ەلەكتروندىق پلاتفورماسى ىسكە قوسىلىپ, 21 مەملەكەتتىك قىزمەت اۆتوماتتاندىرىلدى. ونىڭ ىشىندە ليتسەنزيا بەرۋ, اۋكتسيوندار مەن ونلاين ەسەپ بەرۋ, 50 مىڭنان استام گەولوگيالىق ۇدەرىس بار. قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن گەولوگى اكادەميك ۇلجاباي جۇماعالي ۇلىنىڭ ايتۋىنشا, كەڭەستىڭ نەگىزگى ماقساتى – تمد ەلدەرى اراسىندا گەولوگيا سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ.
«مۇندا ءار ەل ءوزىنىڭ زاڭنامالىق بازاسىن, جاڭا تەحنولوگيالارىن, جۇمىس ادىستەرىن تانىستىرادى. كەيدە كەن ورىندارى شەكارانىڭ ەكى جاعىنا تيەسىلى بولىپ كەلەدى, مىسالى ءبىر بولىگى رەسەيدە, ەكىنشى بولىگى قازاقستاندا. مۇنداي جاعدايدا بىرلەسىپ بارلاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ وتە ماڭىزدى. سوندىقتان بۇل كەڭەستىڭ بارشا قاتىسۋشى مەملەكەتتەر ءۇشىن پايداسى زور», دەدى ارداگەر گەولوگ.
اكادەميك گەولوگيا سالاسىنداعى بىرقاتار ماسەلەنى دە تىلگە تيەك ەتتى. ايتۋىنشا, تاۋەلسىزدىك جىلدارى گەولوگيالىق بارلاۋعا 220 ملرد تەڭگە بيۋدجەت قارجىسى جۇمسالدى. بىراق جاڭا ءىرى كەن ورىندارى اشىلمادى. مۇنىڭ سەبەبى – جوبالاردى ءبىر ۇيىم جاساسا, جۇمىستاردى باسقا ۇيىم ورىندايدى. اقشا بولىنەدى, بىراق سوڭىندا ناتيجە شىقپايدى. سوندىقتان جوبالاۋ مەن ورىنداۋدى ءبىر جەردە شوعىرلاندىرۋ قاجەت.
«گەولوگيا كوميتەتىنىڭ مارتەبەسى دە – ۇلكەن ماسەلە. ول ۇنەمى ءار مينيسترلىكتىڭ قۇرامىندا جۇرەدى. بىردە ونىنشى كوميتەت, بىردە سەگىزىنشى كوميتەت بولىپ جۇمىس ىستەيدى. بۇگىندە ونەركاسىپ جانە قۇرىلىس مينيسترلىگىنىڭ ىشىندە. بۇل دۇرىس ەمەس. گەولوگياعا جەكە ورگان كەرەك. ول ورگاننىڭ قۇزىرىندا ليتسەنزيا بەرۋ, بارلاۋ جۇرگىزۋ, بارلىق گەولوگيالىق ماسەلە ءبىر ورتالىقتان باسقارىلۋعا ءتيىس», دەدى ۇ. جۇماعالي ۇلى.