كەشە ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە «دامۋ» كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ قورى» اق باسقارۋشى ديرەكتورى عابيت لەسبەكوۆ ءباسپاسوز ءماسليحاتىن وتكىزدى. وندا قازىرگى ەكونوميكالىق كۇردەلى جاعدايدا وتاندىق بيزنەستى قولداپ, دامىتۋ شاراسى اڭگىمە وزەگىنە اينالدى.
«100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىنداعى سالاعا قاتىستى ماسەلەلەرگە توقتالعان ديرەكتور, «دامۋ» قورى شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋ ماقساتىندا ولاردىڭ كرەديتتىك ستاۆكالارىن سۋبسيديالاۋدى جۇزەگە اسىرىپ جاتقانىن ايتتى. «ەلىمىزدە شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋ ماقساتىندا «دامۋ» قورى كاسىپكەرلەردىڭ كرەديتتەرى بويىنشا سىياقىلارىن سۋبسيديالاۋدى جۇزەگە اسىرىپ كەلەدى. راسىندا وسى كەزدە سولتۇستىكتەگى كورشىمىز رەسەيدىڭ ەكونوميكالىق قيىن جاعدايىنا بايلانىستى قازاقستاندىق شوب تا ايتارلىقتاي كۇردەلى ماسەلەلەرگە تاپ بولدى. مىسالى, كرەديتتىك ستاۆكالار جوعارىلادى. وسى تۇرعىدان العاندا سۋبسيديالاۋ وزەكتى ماسەلەگە اينالدى, ويتكەنى, بۇرىن كرەديتتىك ستاۆكا 10 پايىزدىڭ شاماسىندا بولسا, قازىر ول 16 پايىزعا دەيىن جەتكىزىلدى», دەدى ع.لەسبەكوۆ. وسى جۇيە بويىنشا مونو جانە شاعىن قالالار مەن اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردەگى كاسىپكەرلەر ءۇشىن 750 ملن. تەڭگەگە دەيىنگى نەسيەنىڭ, ءبىر جىلدىعى 14 پايىزدان اسپايتىن ستاۆكانىڭ 10 پايىزىن مەملەكەت سۋبسيديالايتىن بولادى. ال ەكونوميكانىڭ باسىم سەكتورىنداعى كاسىپكەرلەر ءۇشىن «دامۋ» قورى ستاۆكانىڭ 7 پايىزىن, ال وڭدەۋ ونەركاسىبى بويىنشا 4,5 ملرد. تەڭگەگە دەيىنگى كرەديتتىڭ 14 پايىزدىق ستاۆكانىڭ 10 پايىزىن سۋبسيديالايدى ەكەن. وسىنى مالىمدەگەن ديرەكتور, بۇگىنگى كۇنى 7 پايىزدىق ستاۆكا بويىنشا جالپى سوماسى 1 ترلن. 37 ملرد. تەڭگەنى قۇرايتىن سۋبسيديالاۋدى شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ 5475 سۋبەكتىسى پايدالانعانىن ايتتى. «ەگەر بۇل شارانىڭ ەكونوميكالىق قايتارىمى تۋرالى ايتاتىن بولساق, شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنىڭ ەلىمىزدىڭ ەكونوميكالىق دامۋىنا قوسقان ۇلەسى شامامەن 3,5 ترلن. تەڭگەنى قۇرادى. مۇنىمەن بىرگە, بيۋدجەتكە قايتارىم رەتىندە 297 ملرد. تەڭگە تۇسكەن. ال وتكەن جىلى سالىقتىق تولەمدەر رەتىندەگى تۇسىمدەر 46 ملرد. تەڭگەنى القىمداعان», دەپ جالعادى ول ءسوزىن. «دامۋ» قورى بيزنەستىڭ ەركىن تىنىستاۋى ءۇشىن كەپىلدەندىرۋدىڭ بالاما باعدارلاماسىن ازىرلەپ جاتقان كورىنەدى. «قازىرگى كەزدە ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر كاسىپكەرلەردىڭ كەپىلدىگىنە تالاپتى جوعارىلاتىپ وتىر. وسىعان وراي, مەملەكەت «دامۋ» قورى ارقىلى كاسىپكەرلەر ءۇشىن كەپىلدىك بەرەتىن جاعدايلاردى قاراستىرعان ەدى. بۇعان دەيىن اتالعان باعدارلاما اياسىندا ەلىمىزدەگى 1133 كومپانيا جالپى سوماسى 22,9 ملرد. تەڭگەنى قۇرايتىن كەپىلدىككە يە بولىپ, ناتيجەسىندە شاعىن جانە ورتا بيزنەس وكىلدەرى 52 ملرد. تەڭگەدەن استام نەسيە العانى ءمالىم. وسى ماسەلەنى ءارى قاراي كەڭەيتۋ ماقساتىمەن وڭدەۋ ونەركاسىبى سەكىلدى ەكونوميكانىڭ باسىم سەكتورىنا قاتىستى كەپىلدەندىرۋدىڭ بالاما باعدارلاماسى ازىرلەنۋ ۇستىندە. وندا سالالىق نەمەسە وڭىرلىك شەكتەۋلەر مۇلدەم قاراستىرىلمايدى. ايتا كەتەرلىگى, باسىم سەكتورلاردا كاسىپورىنداردىڭ ۇلەسى دە كوپ ەمەس. ماسەلەن, ونەركاسىپ سەكتورىندا كاسىپكەرلەر ۇلەسى 3 پايىزدى قۇرايدى. ساۋدا جانە قىزمەت كورسەتۋ سالاسىندا ولاردىڭ ۇلەسى 70 پايىزعا جۋىق. سوندىقتان دا, ءبىز باسىم سالالاردىڭ تىزبەسىن ارتتىرعىمىز كەلەدى», دەدى سپيكەر. وسى ورىندا, قولدانىستاعى باعدارلاما اياسىندا مونو جانە شاعىن قالالار مەن اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردەگى ءىسىن جاڭادان باستاعان كاسىپكەرلەرگە 20 ملن. تەڭگەگە دەيىنگى كرەديت بويىنشا كەپىلدىك مولشەرى – 85 پايىز, قىزمەتىن جۇزەگە اسىرىپ جۇرگەن كاسىپكەرلەر ءۇشىن 180 ملن. تەڭگەگە دەيىنگى نەسيە بويىنشا 50 پايىزعا دەيىن قاراستىرىلعانىن ايتىپ وتكەن ءجون. ال باسىم سالالاردا 360 ملن. تەڭگەگە دەيىنگى نەسيە بويىنشا كەپىلدىك مولشەرى – 50 پايىز, وڭدەۋ ونەركاسىبىندە 1 ملرد. 850 ملن. تەڭگەگە دەيىنگى نەسيە بويىنشا كەپىلدىك 20 پايىزعا دەيىن بولىپ وتىر. قور ەكونوميكانىڭ ءتۇرلى سالالارىنداعى ءىسىن جاڭادان باستاعان جاس كاسىپكەرلەردىڭ جوبالارىن قولداۋعا باعىتتالعان باعدارلامانى دا جۇزەگە اسىرىپ كەلەدى ەكەن. «جاستار كاسىپكەرلىگىن دامىتۋ مەن قولداۋ ماقساتىندا «دامۋ» قورى استانا قالاسى اكىمدىگىمەن بىرىگىپ, «Astana-DamuZhasStarT» باعدارلاماسىن ازىرلەدى. باعدارلاما ەكونوميكانىڭ ءتۇرلى سالالارىنداعى ءىسىن جاڭادان باستاعان جاس كاسىپكەرلەردىڭ جوبالارىن قولداۋعا ارنالعان. ياعني, كەز كەلگەن جاس كاسىپكەرگە جوباسىن قاي سالادا جۇزەگە اسىرعىسى كەلەتىندىگىنە قاراماستان, «دامۋ» قورى كەپىلدىك بەرەدى. ناقتىراق ايتار بولساق, ءىسىن جاڭادان باستاعان جاس كاسىپكەرگە نەسيە سوماسىنان 85 پايىزىنا دەيىن كەپىلدىك بەرىلەدى. قازىرگى ۋاقىتتا اتالعان باعدارلاماعا قاتىساتىن ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەرمەن نەسيەلىك شارتتارعا قول قويىلۋدا. سونداي-اق, وتكەن شىلدە ايىندا «دامۋ» قورى ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ كەزەكتى وتىرىسىندا «دامۋ-بيزنەس» باعدارلاماسى بەكىتىلدى. بۇل جوبا «دامۋ» قورىنىڭ نەسيەنى كەپىلدەندىرۋ مەن مولشەرلەمەنى سۋبسيديالاۋ قۇرالدارىن پايدالانۋعا مۇمكىندىگى بار 29 جاستان اسقان ءىسىن جاڭادان باستاۋشىلاردى قوسا العاندا 29 جاسقا دەيىنگى شاعىن جانە ورتا بيزنەستەگى جاستاردىڭ جوبالارىن قارجىلاندىرۋعا باعىتتالعان. باعدارلاما سالالىق شەكتەۋلەردى قامتىمايدى», دەدى ع.لەسبەكوۆ. ءباسپاسوز ءماسليحاتىنىڭ ەكىنشى بولىمىندە سپيكەر جۋرناليستەردى قىزىقتىرعان ساۋالدارعا جاۋاپ بەردى. «دامۋ» قورىنا كومەك سۇراپ كەلگەن كاسىپكەرلەردىڭ وسى كەزگە دەيىن قانشاسى ماقساتىنا قول جەتكىزە الماعاندىعى تۋرالى سۇراق قويدىق. «بەيقارجىلىق قۇرالدار بويىنشا قازىر 200 مىڭنان استام ادام «دامۋ» قورىنا كەلىپ, العاشقى كومەكتى الدى. ياعني, كونسۋلتاتسيامەن قاتار, 2 كۇندىك كۋرستان ءوتتى. الايدا, كۋرستان وتكەندەردىڭ بارلىعى كəسىپكەر بولىپ كەتپەيدى. بىراق, ولار بوس تا جۇرگەن جوق. وزدەرىنىڭ ويعا العان ىستەرىن جۇزەگە اسىرۋ جولدارىن قاراستىرىپ, قارجىنى گرانتپەن, كەپىلدەمەمەن الۋعا باعىتتالعان جۇمىستارمەن شۇعىلدانۋدا. ال كəسىپكەر نەسيە الىپ, بىزگە كەلگەننەن كەيىن «دامۋ» قورى بەتىن قايتارعان جاعدايلار تىم از. مىسالى, وتكەن جىلى بىزگە كەلگەن 580 جوبانىڭ ىشىندە 10 جوباعا عانا كەپىلدەمە بەرىلمەدى. ونىڭ سەبەپتەرىنىڭ ءبىرى سالاعا ساي كەلمەۋى. ايتسە دە, جوبالار دۇرىس كەلمەدى ەكەن دەپ ولاردى مۇلدەم ىسىرىپ قويمايمىز. جوبا ءبىر سالاعا دۇرىس كەلمەسە ەكىنشى سالاعا اۋىستىرۋىنا مۇمكىندىگى بار. سول ءۇشىن ايماقتاردا كəسىپكەرلەردى قولداۋ ورتالىقتارىن قۇردىق», دەپ جاۋاپ بەردى ول.
نۇرباي ەلمۇراتوۆ, «ەگەمەن قازاقستان».
