جيىنعا بۇۇ باس حاتشىسىنىڭ ورىنباسارى – بۇۇ وركەنيەتتەر اليانسىنىڭ جوعارى وكىلى ميگەل انحەل موراتينوس, سەنات توراعاسى, سەزد حاتشىلىعىنىڭ باسشىسى ماۋلەن اشىمباەۆ قاتىستى. وسىلايشا, دۇنيەجۇزىندەگى ەڭ ءىرى ءارى بەدەلدى حالىقارالىق ۇيىم سانالاتىن بۇۇ استانادا الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارىنىڭ VIII سەزىن وتكىزۋدى رەسمي تۇردە قولدادى.
سەسسيادا ءسوز سويلەگەن سەنات توراعاسى ماۋلەن اشىمباەۆ ەلىمىز كيەلى ورىنداردى قورعاۋعا ءاردايىم باسا ءمان بەرەتىنىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق وركەنيەتتەر اليانسى بۇكىل ادامزات ءۇشىن حالىقتار, مادەنيەتتەر جانە دىندەر اراسىنداعى ديالوگتى جولعا قويۋدا ماڭىزدى ميسسيا اتقارىپ كەلە جاتقانىن ايتتى. جالپى, بۇل ۇيىمنىڭ 20 جىل ىشىندە ەكسترەميزمنىڭ الدىن الۋعا, ءدىني كەمسىتۋشىلىككە قارسى كۇرەسكە جانە بەيبىتشىلىك مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋعا ايتارلىقتاي ۇلەس قوسىپ كەلە جاتقانى ايرىقشا اتالدى.
حاتشىلىق باسشىسى ءدىني نىسانداردى قورعاۋ جونىندەگى ارنايى سەسسيا بىلتىرعى قاراشادا پورتۋگاليادا وتكەن بۇۇ وركەنيەتتەر اليانسىنىڭ جاھاندىق ح فورۋمىنىڭ لوگيكالىق جالعاسى ەكەنىن جانە بۇل باستاما ادامزاتتى الاڭداتقان وزەكتى ماسەلەلەر مەن ولاردى ەڭسەرۋ جولدارىن قامتىعانىن دا تىلگە تيەك ەتتى.
– پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ اتاپ وتكەندەي, قازاقستان حالقى ءتۇرلى وركەنيەتتەر مەن دىندەردىڭ ءداستۇرىن, توزىمدىلىك پەن اشىقتىق قاسيەتتەرىن قابىلدادى. سوندىقتان «بىرلىگىمىز – ارالۋاندىقتا» قاعيداتى ەلىمىزدىڭ نەگىزگى ۇستانىمىنا اينالدى. ءبىزدىڭ جەرىمىزدە عاسىرلار بويى ءارتۇرلى ءدىني عيباداتحانالار مەن رۋحاني نىساندار بەيبىت جاعدايدا قىزمەت كورسەتىپ كەلگەنى تاريحتان بەلگىلى. بۇل قۇندىلىقتار الداعى ۋاقىتتا دا مادەني مۇرامىزدىڭ اجىراماس ءبىر بولشەگى بولىپ قالا بەرەدى. باتىس پەن شىعىستىڭ تۇيىسكەن تۇسىندا ورنالاسقان قازاقستان ەجەلدەن حالىقتاردى, مادەنيەتتەر مەن دىندەردى بايلانىستىراتىن گەوگرافيالىق جانە وركەنيەتتىك كوپىر ءرولىن اتقارىپ كەلەدى. كيەلى ورىنداردىڭ بارلىعى ءبىزدىڭ حالىقتارىمىزدىڭ تاريحىندا ماڭىزدى ورىن الادى. ونىڭ ءبارى – ءبىزدىڭ باعا جەتپەس رۋحاني-مادەني مۇرامىز. سوندىقتان ولاردى ساقتاۋعا جانە قورعاۋعا ءاردايىم باسا ءمان بەرەمىز, – دەدى م.اشىمباەۆ.
سەنات توراعاسى مەملەكەتىمىزدىڭ بۇۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ 2023 جىلعى كونفەسسياارالىق ديالوگ جانە وشپەندىلىك تىلىنە قارسى ءىس-قيمىل تۋرالى قارارىن, سونداي-اق بۇۇ-نىڭ ءدىني نىسانداردى قورعاۋ جونىندەگى ءىس-قيمىل جوسپارىن قولدايتىنىن جەتكىزدى.
سەسسياعا قاتىسۋشىلار قاسيەتتى ورىنداردى قورعاۋ بۇكىل الەمدىك قاۋىمداستىقتىڭ ورتاق جاۋاپكەرشىلىگى ەكەنىن جانە سەزد رۋحاني جانە ساياسي كوشباسشىلار تولەرانتتىلىق پەن ءوزارا سىيلاستىق يدەيالارىن ىلگەرىلەتۋ ءۇشىن كۇش بىرىكتىرە الاتىن بىرەگەي الاڭ رەتىندە قىزمەت ەتەتىنىن اتاپ ءوتتى.
ايتالىق, بۇۇ باس حاتشىسىنىڭ ورىنباسارى م.ا.موراتينوس ءبىزدىڭ ەلدىڭ جاھاندىق دەڭگەيدەگى بەيبىتشىلىك پەن تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ جولىنداعى باتىل قادامدارىن جوعارى باعالاپ, ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى. سونداي-اق ول بۇل باعىتتاعى بىرلەسكەن باستامالاردى ىسكە اسىرۋعا قولداۋ كورسەتۋگە دايىن ەكەنىن جەتكىزدى.
جيىندا موراتينوستىڭ باسشىلىعىمەن ازىرلەنگەن بۇۇ-نىڭ ءدىني نىسانداردى قورعاۋ جونىندەگى ءىس-قيمىل جوسپارى تانىستىرىلدى. قۇجات عيبادات ورىندارىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە, ءدىن وكىلدەرىن قورعاۋعا, قۇقىقتىق تەتىكتەردى نىعايتۋعا جانە ءوزارا قۇرمەت پەن ىنتىماقتاستىقتىڭ جاھاندىق قۇندىلىقتارىن دارىپتەۋگە قاتىستى ناقتى شارالاردى قامتيدى.
– قازىر جاھانداعى ءتۇرلى داعدارىستار مەن تەرروريستىك ارەكەتتەردى كورىپ ءجۇرمىز. سونىڭ سالدارىنان ادامدار قازا تاۋىپ, ءتۇرلى ءدىني نىساندار قيراپ جاتىر. مۇنداي شابۋىلداردى لاڭكەستىك توپتار عانا ۇيىمداستىرادى جانە ولاردىڭ باستى كوزدەگەنى – قوعامدى كۇيرەتىپ, حالىققا قورقىنىش پەن قايعى شەكتىرۋ. اسىلىندە ءدىني نىسانداردى قورعاۋ جانە ولاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ – ادامزات الدىنداعى ماڭىزدى دا ۇلكەن مىندەتتەردىڭ ءبىرى. ادام قۇقىقتارى اياسىندا ءبىز وسى نىسانداردىڭ قورعالۋىن قامتاماسىز ەتۋىمىز كەرەك, – دەدى بۇۇ وركەنيەتتەر اليانسىنىڭ جوعارى وكىلى.
اشىق ديالوگ اياسىندا ءدىني ليدەرلەر مەن مەملەكەت قايراتكەرلەرى عيبادات ورىندارى مەن سىيىنۋ جەرلەرىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋدىڭ كەلىسىلگەن تاسىلدەرىن قالىپتاستىرۋ قاجەتتىلىگى تۋرالى پىكىر الماستى. الەمنىڭ كوپتەگەن ايماعىندا عيبادات ەتۋ ورىندارىنا, عيباداتحانالار مەن سىيىنۋ ورىندارىنا تونگەن ۆانداليزم, قاسيەتتى نىسانداردى قورلاۋ سىندى قاۋىپتەردىڭ ارتۋىنا قاتتى الاڭداۋشىلىق ءبىلدىردى.
سونىمەن قاتار ماۋلەن اشىمباەۆ بۇۇ باس حاتشىسىنىڭ ورىنباسارى – بۇۇ وركەنيەتتەر اليانسىنىڭ جوعارى وكىلى ميگەل انحەل موراتينوسپەن ەكىجاقتى كەزدەسۋ وتكىزدى. كەزدەسۋدە نەگىزگى باعىتتار بويىنشا, اتاپ ايتقاندا, دىنارالىق كەلىسىم مەن وركەنيەتتەردىڭ جاھاندىق ديالوگىن نىعايتۋ جولىنداعى كۇش-جىگەردى ۇيلەستىرۋگە ارنالعان ءوزارا ءىس-قيمىل پەرسپەكتيۆالارى تالقىلاندى. ولار – ءبىلىم بەرۋ, جاستاردى دامىتۋ, كوشى-قون, ايەلدەردىڭ ءرولى جانە باق-قا قاتىستى پروبلەمالاردى ەڭسەرۋ بويىنشا بىرلەسكەن جۇمىستار.
ال ماسكەۋ جانە بۇكىل رۋس پاتريارحى كيريللمەن كەزدەسۋدە ىنتىماقتاستىقتىڭ بولاشاعى, ونىڭ ىشىندە حالىقارالىق شيەلەنىس جاعدايىندا رۋحاني ديپلوماتيانى دامىتۋ جانە الەمدىك دەڭگەيدە دىنارالىق ديالوگتى ودان ءارى ىلگەرىلەتۋ تەتىكتەرى اڭگىمەگە ارقاۋ بولدى.
سەسسيا بارىسىندا ءسوز سويلەگەن مارتەبەلى مەيماندار قازاقستاننىڭ ءتۇرلى دىندەر وكىلدەرىنىڭ تولەرانتتىلىعىن جانە بەيبىت قاتار ءومىر ءسۇرۋىن دارىپتەۋ, سونداي-اق قۇندىلىقتاردىڭ دۇرىس جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ باعىتىنداعى باستامالارىنا ريزاشىلىقتارىن ءبىلدىردى. سونىمەن قاتار ولار كونفەسسياارالىق جانە وركەنيەتارالىق ديالوگتى ىلگەرىلەتۋ ىسىندە الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارى سەزىنىڭ بەدەلى مەن ءرولى زور ەكەنىن ايتتى.
