ەلدىڭ ءۇمىتى مەن سەنىمىن ارقالاعان ساڭلاقتارىمىز الەم چەمپيوناتىنان تولايىم تابىسپەن ورالدى. كۇللى حالىقتىق قۋانىشقا ۇلاسقان بۇل جەتىستىكتىڭ ارتىندا تىنىمسىز توككەن تەر مەن ەسەلەپ ەتكەن ەڭبەك تۇر. 1999 جىلى اقش-تىڭ حيۋستون قالاسىندا بولات ءجۇمادىلوۆ قازاق بوكسشىلارى اراسىنان تۇڭعىش بولىپ الەم چەمپيوناتىنىڭ التىنىن ولجالادى. سودان بەرى وعلان سالعان سارا جولدى ساڭلاقتارىمىز ساتىمەن جالعاپ كەلەدى. جەر جۇزىنە قازاق بوكس مەكتەبىنىڭ داڭقى كەڭىنەن جايىلدى.
الەم چەمپيوناتتارىندا عانا ەمەس, جازعى وليمپيا ويىندارىندا ەنشىلەگەن التىن مەدالداردى دا سالماقتاعاندا بوكسشىلارىمىزدىڭ جەتىستىكتەرى ايتارلىقتاي. مۇنىڭ بارلىعى جۇيەلى جۇرگىزىلگەن جۇمىستاردىڭ جەمىسى.
دەگەنمەن دە كەيىنگى جىلدارى قازاق بوكسى قۇلدىراۋ كەزەڭىن دە باستان وتكەردى. اسىرەسە 2020 جىلعى توكيو, بىلتىرعى پاريج تورىندەگى وليمپيا ويىندارىنداعى جىگەرىمىزدى قۇم ەتكەن ساتسىزدىكتەن كەيىن قازاق بوكسىنىڭ ەڭسەسى ءتۇسىپ-اق قالعان ەدى. ۇلىبريتانيا ەلىندە, ليۆەرپۋل تورىندە كەرىلگەن رينگتە نامىسىن رۋحقا جانىعان جامپوزدار ەرەكشە جىگەر تانىتتى. بۇل جەڭىستى جورىق 2028 جىلى لوس-اندجەلەستە وتەتىن جازعى وليمپيا ويىندارىندا جالاۋىن تۇسىرمەۋگە ءتيىس.
ليۆەرپۋلدەگى الەم چەمپيوناتىنىڭ فينالدىق جەكپە-جەكتەرىنە كوشەلىك. قىزدار كومانداسىنداعى تاجىريبەلى كوشباسشى, ءۇش دۇركىن الەم چەمپيونى, الەم چەمپيوناتىنىڭ ەكى مارتە قولا جۇلدەسىن ولجالاعان پاريج وليمپياداسىنىڭ قولا جۇلدەگەرى نازىم قىزايباي (48 كگ) فينالدىق جەكپە-جەكتە ۇندىستاندىق ميناكشيگە ەسە جىبەردى. 1-راۋندتا بەس تورەشىنىڭ تورتەۋى 4:1 ءۇندى بوكسشىسى باسىم ءتۇستى دەپ باعالاعان, 2-راۋندتا 3:2 ناتيجەمەن جەڭىستى نازىمنىڭ ەنشىسىنە جازدى. 3-راۋندتا شارشى الاڭدى اينالا جايعاسقان قازىلار قارسىلاسى جەڭدى دەپ شەشتى. تۋعان كۇنىندە كۇمىس مەدالدى كەۋدەسىنە تاققان التىن قىز وسىلايشا ەل بوكسىنىڭ تاريحىندا الەم چەمپيوناتىنان 3 التىن, 1 كۇمىس, 2 قولا مەدال ولجالادى. ءتورت دۇركىن الەم چەمپيونى اتانۋعا سىنىق سۇيەم قالعاندا تورەشىلەردىڭ بۇرا تارتۋى كوپ جايتقا كولدەنەڭ بولدى. 17 جاسىنان ۇلتتىق قۇراما ساپىنا قوسىلىپ, 15 جىل اسا جەڭىل سالماقتا كوش باستاپ, تالاي دۋدى كورگەن تالانتتى بوكسشىنىڭ كۇمىسىن قومسىنعان ءجون بولماس, توككەن تەردىڭ وتەۋىنە كەلگەن مەدالدىڭ قۇنى قاشاندا قىمبات.
51 كگ سالماقتا الۋا بالقىبەكوۆا تۇرىك قىزى بۋسيناز شاكىروعلىدان باسىم ءتۇستى. الۋا بيىل ناۋرىز ايىندا سەربيادا وتكەن الەم چەمپيوناتىندا دا توپ جارعان بولاتىن.
ايدا ابىكەەۆانىڭ فينالدىق جەكپە-جەكتە (65 كگ) وزبەكستاندىق ناۆباحور حاميدوۆانى تۇرە قۋىپ, تورەشىلەردىڭ بۇرا تارتقانىنا قاراماستان, جەڭىستى جۇلىپ الۋى كوڭىلىمىزگە قۋانىش سىيلادى.
ناتاليا بوگدانوۆا (70 كگ) اۋستراليالىق لەكەيشا پەرگوليتيدى ايقىن جەڭىپ, تۇڭعىش رەت الەم چەمپيونى اتاندى. پەتروپاۆلدا ومىرگە كەلگەن قىز تەرىسكەيدىڭ توقىراپ تۇرعان سپورتىنا قان جۇگىرتتى. بۇدان بىلاي بوگدانوۆانىڭ شىققان بيىگىن باعدار تۇتىپ, بالعىن بوكسشىلار شوعىرى شىعاتىنى ءسوزسىز. ناتاليا كوكتەمدە سەربيادا وتكەن الەم چەمپيوناتىندا قولا مەدال يەلەنگەن بولاتىن. ۆيكتوريا گرافەەۆا (60 كگ) مەن ەلدانا ءتالىپوۆانىڭ (+80 كگ) جارتىلاي فينالدا ءسۇرىنىپ, قولا مەدال ەنشىلەۋى قىزدار قۇراماسىنىڭ قارىمىن اڭعارتا ءتۇستى. قىزدار قۇراماسىنىڭ باس باپكەرى ەلدوس سايدالين باستاعان ۇجىمنىڭ تىڭعىلىقتى ازىرلىك جۇرگىزگەنى انىقتانىلدى.
قايرات ءساتجانوۆ باپتايتىن ەرلەر قۇراماسىنداعى 10 بوكسشىنىڭ التاۋى شيرەك فينالدا ءسۇرىندى. ءتورت سپورتشى عانا فينالعا جەتىپ, ەسەسىنە بارلىق جەكپە-جەگىن جەڭىسپەن تۇيىندەدى. 22 جاستاعى سانجار تاشكەنباي دا (50 كگ) ەكى دۇركىن الەم چەمپيونى اتاندى. ول فينالدىق جەكپە-جەكتە موڭعول بوكسشىسى الدارحيشيگ باتتۋلگانى ەركىن ەڭسەردى. ەكى جىل بۇرىن 20 جاسىندا الەم چەمپيونى اتانىپ, ەسىم-سويىن جاھانعا تانىتقان ساڭلاق بابىندا ەكەنىن بايقاتتى. 55 كگ سالماقتا توپ جارعان ماحمۇد سابىرحاننىڭ دا ەنشىسىندە الەم چەمپيوناتىنىڭ ەكى التىن مەدالى بار. ماحمۇد فينالدا يسپان بوكسشىسى رافاەل سەررانونى ۇتتى.
بۇل الەم چەمپيوناتىندا ءبىر ءۇيدىڭ ەكى بوكسشىسى توپ جارۋى دا ەرەكشە وقيعا بولدى. ماحمۇدتىڭ ءىنىسى تورەحان سابىرحان (70 كگ) ەرەسەكتەردىڭ جاھاندىق دوداسىنا العاش رەت قاتىسقانىنا قاراماستان, جاپونيا بوكسشىسى سەۆرونرەتسا وكادزاۆۋدى كۇمانسىز جەڭىپ, چەمپيون اتاندى. 19 جاسىندا التىن مەدال ولجالاپ, بوكس الەمىنە ەسىم-سويىن ايگىلەگەن جاس دارىن سەنىمدى اقتاي ءبىلدى. جالپى, قازاق بوكسىنىڭ تاريحىندا ءبىر الەم چەمپيوناتىنان ءبىر ءۇيدىڭ قوس ۇلانى قاتار شاۋىپ, وزىق شىعۋى بۇعان دەيىن بولعان ەمەس. «World Boxing» ۇيىمى ۇيىمداستىرعان العاشقى الەم چەمپيوناتىندا اعايىندىلار تۇڭعىشتار كوشىن باستاپ, التىن ارىپپەن ادىپتەلدى.
اۋىر سالماقتا بۇعان دەيىن ءبىزدىڭ بوكسشىلارعا الەم چەمپيوناتىنىڭ التىنى بۇيىرماي كەلگەن ەدى. ايبەك ورالباي (+90 كگ) وزبەكستاندىق جاحونگير زوكيروۆتان باسىم ءتۇسىپ, مەرەيىمىزدى اسىردى. الىپتار ايقاسىندا تورەشىلەردىڭ العاشقى راۋندتان-اق وزبەك بوكسشىسىنا بۇيرەگى بۇرىپ, جەتەككە العانداي كورىنگەن ەدى. بىراق ۇلتتىق قۇرامانىڭ كاپيتانى ءۇشىنشى راۋندتا قارقىنىن ۇدەتىپ, تالاسسىز جەڭدى.
ءبىزدىڭ جىگىتتەر 2028 جىلى وتەتىن لوس-اندجەلەس وليمپياداسىنىڭ باعدارلاماسىنداعى 7 سالماقتىڭ ۇشەۋىندە (55, 70, +90 كگ) توپ جاردى. قىزدارىمىزدىڭ ۇشەۋى دە وليمپيادالىق سالماق دارەجەسىندە ۇزدىك شىقتى.
2023 جىلدىڭ ءساۋىر ايىندا قۇرىلعان «World Boxing» ۇيىمىنىڭ بۇل العاشقى الەم چەمپيوناتى. بۇگىندە 118 فەدەراتسيا مۇشە. ۇلتتىق وليمپيادالىق كوميتەت پرەزيدەنتى گەننادي گولوۆكين تۋرا ءبىر جىل بۇرىن وسى ۇيىمنىڭ وليمپيادالىق كوميسسياسىنىڭ توراعاسى بولىپ تاعايىندالدى. ونىڭ الەمدىك سپورت قاۋىمداستىقتارىندا بەدەلىنىڭ جوعارى ەكەنى ۇلىبريتانياداعى جاھان دوداسىندا دا ايقىن سەزىلدى.
مارقۇم بەكەت ماحمۇدوۆ ەرتەرەكتە حالىقارالىق بوكس ۇيىمىندا لاۋازىمدى قىزمەت اتقارعاندا ءبىزدىڭ سپورتشىلاردى قياناتقا قيعىزبايتىن ەدى. 1996 جىلعى اتلانتا, 2000 جىلعى سيدنەي, 2004 جىلى وتكەن افينا جازعى وليمپيا ويىندارىنداعى بوكسشىلارىمىزدىڭ بيىككە شىعۋىنا ب.ماحمۇدوۆتىڭ سىڭىرگەن ەڭبەگى ەرەن. سول تۇرعىدا گ.گولوۆكيننىڭ الەم سپورتىنداعى ابىرويى دا ءبىزدىڭ ساڭلاقتارعا ءاردايىم قورعان بولۋعا ءتيىس دەپ بىلەمىز.
ءۇش جىلدان كەيىن جالاۋى جەلبىرەيتىن لوس-اندجەلەس وليمپياداسىنا ازىرلىك ليۆەرپۋل رينگىنەن باستالۋى كەرەك. سپورتشىلارىمىزدى اس پەن تويدىڭ اراسىنان ەمەس, جاتتىعۋ الاڭىنان ءجيى كورگەندە عانا ناتيجە ولجاعا اينالادى.
