سۇحبات • 10 قىركۇيەك, 2025

الەۋەتى مول اگروونەركاسىپتى وركەندەتۋ مىندەتى

40 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

الداعى ۋاقىتتا ەلىمىزدە جالپى ءونىم كولەمىن ەكى ەسە ۇلعايتۋ كوزدەلىپ وتىر. بۇل ماقساتقا ەگىن القاپتارىن ءارتاراپتاندىرۋ, سۋدى كوپ قاجەت ەتەتىن ءارى مونوداقىلداردى قىسقارتۋ, جوعارى رەنتابەلدى داقىلدار كولەمىن ارتتىرۋ, وتاندىق تۇقىممەن قامتاماسىز ەتۋ دەڭگەيىن كوتەرۋ, سونداي-اق تەحنيكانى جاڭارتۋ ارقىلى قول جەتكىزۋگە بولادى. بۇل تۋرالى بىزگە بەرگەن سۇحباتىندا اۋىل شارۋاشىلىعى ۆيتسە-ءمينيسترى ازات سۇلتانوۆ ايتتى.

الەۋەتى مول اگروونەركاسىپتى وركەندەتۋ مىندەتى

– سالالىق مينيسترلىكتىڭ اگرو­ونەركاسىپتى دامىتۋعا قاتىستى قانداي جوسپارى بار؟

– نەگىزگى مىندەت – اگرووندىرىستى تەحنولوگيالىق جاڭعىرتۋ, عىلىم مەن قايتا وڭدەۋدى دامىتۋ, ەكسپورتقا باعدارلانۋ, كووپەراتسيا مەن سۋدى ءتيىمدى پايدالانۋ. سونىمەن قاتار ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن فيتوسانيتارلىق جانە ۆەتەرينارلىق جۇيەلەردى نىعايتۋعا ەرەكشە نازار اۋدا­رىلادى. مينيسترلىك جۇرگىزىپ وتىرعان ءىس-شارالار ەڭبەك ونىمدىلىگىن 2020 جىلمەن سالىستىرعاندا كەمىندە 2,5 ەسە ارتتىرۋعا باعىتتالعان. الداعى جىلدارى اۋىل شارۋاشىلىعى شيكىزاتىن قايتا وڭدەۋ ۇلەسىن جالپى ءوندىرىستىڭ 70%-ىنا جەتكىزۋ جوسپارلانعان. بۇل قوسىلعان قۇننىڭ ارتۋى مەن شيكىزاتتىق ەكسپورتقا تاۋەلدىلىكتىڭ تومەندەۋىنە ىقپال ەتەدى.

ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ دە­رەكتەرى بويىنشا جالپى ەگىس الاڭى 23,6 ملن گەكتار, بۇل وتكەن جىلعى­دان 322,8 مىڭ گەكتارعا ارتىق. ونىڭ قاتارىندا ءداندى جانە ءداندى-بۇرشاقتى داقىل ەگىس الاڭى بيىل 16 ملن گەكتاردى قۇرادى, بۇل بىلتىرعىدان 629,9 مىڭ گەكتارعا از. قىسقارعان القاپتار ەسەبىنەن الەۋمەتتىك ماڭىزى بار جانە جوعارى رەنتابەلدى داقىل ەگىس الاڭى ۇلعايدى. مايلى داقىل كولەمى 1 055,5 مىڭ گەكتارعا كەڭەيىپ, 4 ملن گەكتارعا جەتتى. مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارىن ىسكە اسىرۋدىڭ ارقاسىندا مينەرالدى تىڭايتقىشتاردى ەنگىزۋ كولەمى بيىل 1 920 مىڭ تونناعا, كەلەسى جىلى 2 350 مىڭ تونناعا جەتكىزىلەدى. ەليتالىق تۇقىم ۇلەسى بيىل 10,5%-عا, الداعى جىلى 11,7%-عا ارتادى.

– اگروونەركاسىپتىڭ دامۋىنا نەگىزىنەن ديقاندار مەن شارۋالار مۇددەلى ەكەنى ءمالىم. ايتسە دە ديقانداردىڭ وندىرگەن ازىعى مەن شارۋالار باققان مالدىڭ ساپاسى ءتيىستى ستاندارتقا قانشالىقتى سايكەس كەلەدى؟

– الداعى قىستاۋعا دايىندىق شەڭ­بەرىندە وبلىستاردىڭ, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالاردىڭ اكىمدىكتەرىنە 24,5 ملن توننا ءشوپ, 1,7 ملن توننا پىشەن­دەمە, 4,6 ملن توننا سابان, 5,6 ملن توننا قۇراما جەم مەن 2,0 ملن توننا سۇرلەم دايىنداۋعا ينديكاتور­لار جەتكىزىلدى. قازىر رەسپۋبليكا كو­لەمىندە 19 447,7 مىڭ توننا ءشوپ نەمەسە جوسپاردىڭ 79,3%-ى, 1 512,8 مىڭ توننا پىشەندەمە نەمەسە 88,9%-ى, 1 280,1 مىڭ توننا سابان نەمەسە 27,6%-ى, 364,1 مىڭ توننا سۇرلەم نەمەسە 17,9%-ى, سونداي-اق 615,4 مىڭ توننا قۇراما جەم نەمەسە 11,0%-ى دايىندالدى. اتالعان كولەمدەگى دايىندالعان مال ازىعى جانۋارلاردى تولىققاندى ازىق­تاندىرۋدى, جوسپارلى ءونىم مەن ءتول الۋدى, سونداي-اق مال باسىنىڭ جالپى ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

– اگروونەركاسىپ دامۋى ءۇشىن وندىرىلگەن ءونىمىن ەركىن ساتاتىن نارىق كەرەك. وسى نارىق ماسەلەسى قالاي بولىپ جاتىر؟ ەلدەگى ساۋدا جەلى­­لەرى وتاندىق ءونىمدى ساتۋعا قانشا­لىقتى ق ۇلىقتى؟

– وتاندىق وندىرۋشىلەردىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ ماقساتىندا ءونىمنىڭ وزىندىك قۇنىن تومەندەتۋ ارقىلى مينيسترلىك بىرقاتار شارانى قابىلدادى. ونىڭ قاتارىندا ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى (سقو تاجىريبەسى بويىنشا 200 ملرد تەڭگە) سۋبسيديالاۋ مەن جەڭىلدەتىلگەن نەسيەلەۋ بار. بۇل ەت-ءسۇت پەن بالىق ونىمدەرىن ءوندىرۋدى, سونداي-اق وسىمدىك شارۋاشىلىعى ءونىمىن ءوندىرۋ ءۇشىن اينالىم قاراجاتىن جەڭىلدەتىلگەن نەسيەلەۋدى (700 ملرد تەڭگە) – جەمشوپتى ارزانداتۋ ماقساتىندا قامتيدى. بيىل وڭدەۋشى كاسىپورىنداردىڭ اينالىم قاراجاتىن جەڭىلدەتىلگەن نەسيەلەۋگە 43 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان.

ال وتاندىق ءونىم ۇلەسىن مەملەكەتتىك ساتىپ الۋدا ۇلعايتۋ مەن وتاندىق وندىرۋ­شىلەردى قولداۋدى قامتاماسىز ەتۋ ماقسا­تىندا وسى جىلدىڭ 2 ساۋىرىندە مينيسترلىك بۇيرىعىمەن 39 ازىق-ت ۇلىك تاۋارىنىڭ, سونىڭ قاتارىندا 19 الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنىڭ ۇلتتىق رەجىمنەن شىعا­رىلۋى بەكىتىلدى.

– اگرارلىق سالاداعى تەحنيكا مەن تەحنولوگيانى جاڭارتۋ مەن جاڭعىرتۋ شاراسى تۋرالى نە ايتاسىز؟

– جىل باسىنداعى جاعداي بويىن­شا ەلدەگى اۋىل شارۋاشىلىعى قۇرىلىم­دارىندا 139 مىڭ تراكتور, 31 مىڭ كومباين, 5,6 مىڭ دانا ەگىس كەشەنى, 71 مىڭ دانا تۇقىم سەپكىش, 141 مىڭ دانا توپىراق وڭدەيتىن قۇرال بار. وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسىندا تەحنيكا پاركىن جاڭارتۋ دەڭگەيى 5,5%-دى قۇرادى (2023 جىلى – 4,5%). ال جىل سايىنعى قاجەتتىلىك – تراكتور – 10,0 مىڭ بىرلىك, كومباين – 1 200 بىرلىك, باسقا دا تىركەمەلى جانە اسپالى تەحنيكا – 20,0 مىڭ بىرلىك. تەحنيكالىق قايتا جاراقتاندىرۋ ماقساتىندا, مينيسترلىك بىرقاتار ءىستى قولعا الدى.

– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.

 

اڭگىمەلەسكەن –

نۇرباي جولشىباي ۇلى,

«Egemen Qazaqstan» 

سوڭعى جاڭالىقتار