اگروونەركاسىپ: قايتا وڭدەلگەن ءونىم ۇلەسى

ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىنىڭ ءوندىرىسى 9,2%-عا ءوسىپ, 2,13 ترلن تەڭگەنى قۇرادى, سۋسىندار ءوندىرىسى 6,8%-عا (692,4 ملرد تەڭگە) ارتتى. وسىمدىك مايىنىڭ ءوندىرىسى (+24%), سارى ماي (+10,4%), شۇجىق ونىمدەرى (+9%), ۇن ءوندىرىسى (+6,6%) ءوستى. اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ نەگىزگى كاپيتالىنا سالىنعان ينۆەستيتسيا 442,7 ملرد تەڭگەگە (+26,5%) جەتىپ, ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرى وندىرىسىنە سالىنعان ينۆەستيتسيا 104,2 ملرد تەڭگەنى (+48%) قۇراعان. بۇل رەسۋرس­تار سالانى جاڭعىرتۋعا جانە زاماناۋي تەحنولوگيا ەنگىزۋگە باعىتتالدى.

«مەملەكەت باسشىسى جولداۋدا تىكە­لەي سۋبسيديالاۋدان قولجەتىمدى نەسيە­لەۋگە كوشۋدىڭ ءارى كوممەرتسيالىق بانك قاراجاتىن تارتۋدىڭ ماڭىزىن ايتتى. ناتيجەسىندە, بىلتىردان باستاپ جىل­دىق مولشەرلەمەسى 5%-دان اسپايتىن جەڭىل­دەتىلگەن نەسيە بەرۋ باعدارلاماسى ىسكە قوسىلدى. بۇل بيۋدجەت پەن جەكە قاراجات كوزدەرىنىڭ رەسۋرستارىن بىرىكتىرۋ ارقىلى مۇمكىن بولدى», دەيدى اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ايداربەك ساپاروۆ.

وسى جىلى كوكتەمگى ەگىس جانە ەگىن جيناۋعا بولىنگەن جەڭىلدەتىلگەن نەسيە كولەمى 700 ملرد تەڭگەگە دەيىن ۇلعايدى. الداعى جىلدارى بۇل قارجىلاندىرۋ كولەمى 1 ترلن تەڭگەگە جەتكىزىلمەك. جىلدىق 5% مولشەرلەمەمەن اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىن جەڭىلدەتىلگەن ليزينگكە بەرۋ باعدارلاماسى ىسكە قوسىلدى. سونىڭ ارقاسىندا جالپى قۇنى 250 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن كەمىندە 6 مىڭ دانا تەحنيكا ساتىپ الىنباق. نەگىزگى تەتىكتەرمەن قاتار ارنايى قولداۋ باعدارلامالارى دا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. «اۋىل اماناتى» باعدارلاماسى كووپەراتيۆتەرگە, سونىڭ ىشىندە ءونىمدى قايتا وڭدەۋگە, 5 جىلعا دەيىنگى مەرزىمگە 2,5% جەڭىلدەتىلگەن نەسيە بەرەدى. «كەڭ دالا» باعدارلاماسى اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمىن وندىرۋشىلەر مەن قايتا وڭدەۋشىلەرگە 5% مولشەرلەمەمەن قارجىلاندىرۋ ۇسىنادى. «اگروبيزنەس» باعدارلاماسى بيۋدجەت, ۇلتتىق قور جانە جەكە ينۆەستيتسيا ەسەبىنەن ءوندىرىستى جاڭعىرتۋعا, قۇرىلىس جۇرگىزۋگە جانە اينالىم قاراجاتىن تولىقتىرۋعا جاعداي جاسايدى.

2023–2025 جىلدارى جىلىنا 300 مىڭ توننادان استام ءونىم بەرەتىن 48 ءسۇت تاۋار­لى فەرماسى سالىندى. جاڭا فەرما­لار­داعى ورتاشا جىلدىق ساۋىم 8,2 مىڭ ليتر­گە جەتسە, الدىڭعى قاتار­لى شارۋاشى­لىقتاردا بۇل كورسەتكىش 11 مىڭ ليترگە دەيىن بارادى. بۇل دەڭگەي ەۋروپانىڭ جەتەكشى ەلدەرىندەگى كورسەتكىشكە ساي كەلەدى. بىلتىر 688 مىڭ توننا ءسۇت ءوندىرىلىپتى (2022 ج. +32%). 2025 جىلى تاعى 32 كەشەن ىسكە قوسىلىپ, قوسىمشا 152 مىڭ توننا ءونىم الۋ جوسپارلانعان. ا.ساپاروۆتىڭ ايتۋىنشا, ەتتى ءىرى قارا مال شارۋاشىلىعىندا نەسيە تازا 5%-بەن بەرىلەدى. كولەمى – 50 ملرد تەڭگە.

بيىلعى 1 تامىزدان باستاپ بورداقى­لاۋ الاڭدارىن جىلدىق مولشەرلەمە­سى 5%-بەن جەڭىلدەتىلگەن نەسيەلەۋ باعدارلاماسى ەنگىزىلدى. بۇل باعدارلاماعا 50 ملرد تەڭگە ءبولىندى. باعدارلاما وندىرىستىك قۋاتتى 60%-دان استام دەڭگەيدە پايدالانۋعا ءارى شىعارىلاتىن ءونىمنىڭ كەمىندە جارتىسىن ىشكى نارىققا وتكىزۋگە جاعداي جاسايدى. اۋستراليالىق ۇلگى بويىنشا ەت كلاستەرلەرى دامىپ كەلەدى. بىلتىر 9 ملرد تەڭگەگە 4 جوبا قارجىلاندىرىلسا, 2025 جىلعا جالپى قۇنى 21,7 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 10 باسىم جوبا ايقىندالدى. تۇركىستان وبلىسىندا تۇيىرشىكتەلگەن جەم وندىرەتىن زاۋىت پەن 15 مىڭ باسقا ارنالعان بورداقىلاۋ الاڭى ىسكە قوسىلدى. بۇل جوبالار «جەمشوپتەن قايتا وڭدەۋگە دەيىنگى» تولىق تىزبەكتى قالىپتاستىرۋدىڭ نەگىزىن قالايدى.

«مەملەكەت باسشىسى جىل سايىن 150 مىڭ گەكتارعا دەيىن سۋ ۇنەمدەيتىن تەحنولوگيانى ەنگىزۋدى تاپسىرعان بولاتىن. وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا بۇل جوسپار ارتىعىمەن ورىندالىپ, 158 مىڭ گەكتاردى قۇرادى. ال بيىل سۋ ۇنەمدەيتىن تەحنولوگيالار قازىردىڭ وزىندە 109,8 مىڭ گەكتار القاپقا ەنگىزىلدى», دەيدى ۆەدومستۆو باسشىسى.

پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس, اگروونەركاسىپ كەشەنىندەگى قايتا وڭدەلگەن ءونىمنىڭ ۇلەسى 70%-عا جەتكىزىلۋگە ءتيىس. بىل­تىر اگروونەركاسىپ كەشەنى ونىمدەرىن ەكس­پورتتاۋ كولەمى 5,1 ملرد دوللار بولدى, ونىڭ 52%-ى – قايتا وڭدەلگەن ونىمگە تيەسىلى. بۇل 2,6 ملرد دوللاردى قۇرايدى, بىل­تىر كورسەتكىش 43% بولعان, بۇل وتان­دىق قايتا وڭدەۋ سالاسىنىڭ تۇراق­تى دامۋ قارقىنى مەن باسەكەگە قابىلەت­تىلىگىنىڭ ارتىپ كەلە جاتقانىن دالەلدەيدى.

ەلىمىزدە قايتا وڭدەۋ سالاسىندا شامامەن 2 مىڭ كاسىپورىن جۇمىس ىستەيدى, ولاردىڭ ىشىندە ءسۇت (18,8%), ەت (18,5%), استىق (17,4%) جانە ماي-شيكىزات (12,5%) سالالارى كوش باسىندا. بىلتىر 41,5 ملرد تەڭگە كولەمىندە 51 ينۆەستيتسيالىق جوبا جۇزەگە اسىرىلعان.

«اتالعان ناتيجەلەر – اگرارلىق سەكتوردى قاجەتتى رەسۋرستارمەن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا اتقارىلعان جۇمىستىڭ تىكەلەي ناتيجەسى. اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى قولداۋ شاراسىن جەتىلدىرۋدى, ساياساتتىڭ اشىقتىعى مەن ناتيجەلى بولۋىن قامتاماسىز ەتۋدى جانە ەڭ باستىسى, اۋىل تۇرعىندارى مەن اگرارلار ءۇشىن مۇمكىندىكتى كەڭەيتۋدى جالعاستىرادى», دەدى ا.ساپاروۆ.

ۇكىمەتتىڭ اگروونەركاسىپ كەشەنىندە جاساعان شاراسى پرەزيدەنت جولداۋىن ىسكە اسىرۋدا جۇيەلى ءتاسىل قولدانىپ وتىرعانىن كورسەتەدى. سالا نەگىزگى باعىتتار بويىنشا – مال مەن وسىمدىك شارۋاشىلىعىنان باستاپ تەرەڭ قايتا وڭدەۋ مەن عىلىمي زەرتتەۋلەرگە دەيىن تۇراقتى دامىپ وتىر. سالانىڭ ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىعى ارتىپ, يمپورتتى الماستىرۋ مەن ەكسپورتتى كوبەيتۋگە قاجەتتى نەگىز جاسالدى.