مەملەكەت باسشىسى كەڭەستە جاساندى ينتەللەكتىنى ەنگىزۋ كۇن قۇرعاتپاي قولعا الىنۋى كەرەك سالالاردى اتاپ ءوتتى. سولاردىڭ قاتارىندا مەملەكەتتىك قىزمەتتى جۇزەگە اسىرۋدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ماسەلەسى دە ءسوز بولدى. ياعني پرەزيدەنت مەملەكەتتى باسقارۋ سالاسىن ودان ءارى تسيفرلاندىرۋ ءىسىن ەكىنشى باسىمدىق رەتىندە ايتتى. قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ پىكىرىنشە, جاساندى ينتەللەكت مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ جۇمىس تيىمدىلىگىن ارتتىرادى. بۇل – ايدان انىق دۇنيە.
«جاساندى ينتەللەكت مەملەكەتتىك اپپاراتتىڭ جۇمىسىن مەيلىنشە جەڭىلدەتۋى كەرەك. بۇل – وتە ماڭىزدى مىندەت. قازاقستاندا قىزمەتتەردىڭ باسىم بولىگى ءالى دە «تسيفرلىق فيكساتسيا» كۇيىندە. ياعني قۇجاتتار ەلەكتروندىق تۇردە بەرىلەدى, وڭدەلەدى, بىراق راسىمدەۋدىڭ ءوزى مەملەكەتتىك قىزمەتشىنىڭ ارالاسۋىن تالاپ ەتەدى. شىن مانىندە, بۇل – قاعاز جۇزىندەگى بيۋروكراتيانى تسيفرلىق فورماتقا كوشىرۋ عانا. بۇدان تيىمدىلىك ەش ارتقان جوق. ءبىز جاساندى ينتەللەكتىنى قولدانىپ, قانداي قىزمەتتەردى تولىق وزگەرتۋگە بولاتىنىن ناقتى ايقىنداپ الۋىمىز كەرەك. ال ودان بوساعان رەسۋرستاردى باسقا دا كۇردەلى ءارى پايدالى جۇمىستارعا جۇمساۋعا بولادى. سوندىقتان ۇكىمەت ءۇش ايدىڭ ىشىندە مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ سالاسىنا جاساندى ينتەللەكتىنى ەنگىزۋ بويىنشا ناقتى شارالار ازىرلەۋى كەرەك. اسىرەسە وتىنىشتەردى قاراۋ جانە شەشىم قابىلداۋ جۇمىسىندا كەڭىنەن پايدالانعان ءجون. بىزگە تۇتاس مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسىندە قولدانۋعا بولاتىن ناقتى تەتىكتەر وتە قاجەت», دەدى ق.توقاەۆ.
پرەزيدەنت ايتىپ وتىرعان تەتىكتەر – ول جي كومەگىمەن ەڭسەرىلەتىن جوبالار. وسى رەتتە سالا مامانىنا قولقا سالىپ, مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنىڭ ماڭىزىنا توقتالا كەتۋىن سۇرادىق. «Trustمە» جوباسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى, كاسىپكەر شىڭعىس داۋلەتباەۆتىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىز كوشتەن قالماۋ ءۇشىن جاساندى ينتەللەكتىنى دامىتىپ, مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ۇدەرىسىن وڭتايلاندىرا الادى.
– مەنىڭ ويىمشا, جاڭا تەحنولوگيالار, ستارتاپتار تىڭنان تابىلعان مۇناي سياقتى. سوندىقتان ءبىز مۇنداي جوبالاردى نازاردان تىس قالدىرماۋىمىز كەرەك. مەملەكەت باسشىسى كەڭەستە: ء«بىز جاساندى ينتەللەكت سالاسىندا بىرقاتار جەتىستىككە قول جەتكىزدىك, بىراق بوساڭسۋعا بولمايدى», دەپ اتاپ ءوتتى. بۇل پىكىرمەن تولىق كەلىسەمىن. ەلىمىز ەۋرازيانىڭ تسيفرلىق حابىنا اينالۋعا نيەتتى. ول ءۇشىن ەلىمىزدە «Astana Hub», «Astana International Financial Center» سىندى ءتيىستى تسيفرلىق ينفراقۇرىلىم بار. جالپى, جاڭا تەحنولوگيالاردى, ونىڭ ىشىندە جاساندى ينتەللەكتىنى دامىتۋ بىزگە مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ۇدەرىسىن وڭتايلاندىرۋعا جول اشادى, – دەيدى ش.داۋلەتباەۆ.
ول تەڭىزگە شىعا المايتىن ءبىزدىڭ مەملەكەت سياقتى دامۋشى ەلدەر اقپاراتتىق تەحنولوگيالاردى دامىتۋ ارقىلى قوسىلعان قۇنى جوعارى تاۋارلاردى وندىرۋگە مۇمكىندىك الادى دەگەن تۇجىرىمىن جەتكىزدى.
– 5 تامىزدا مەملەكەت باسشىسى «قازىر تەڭىزگە شىعار جولىمىز بولماعانىمەن, كەلەشەكتە امالىن تابامىز. ءبىز تسيفرلاندىرۋعا ينۆەستيتسيا قۇيىپ جاتىرمىز. استانادا Alem.AI جاساندى ينتەللەكت ورتالىعى قۇرىلدى. جۋىردا سۋپەركومپيۋتەر ىسكە قوسىلدى. عىلىمي ىنتىماقتاستىققا ءاردايىم اشىقپىز» دەپ مالىمدەمە جاسادى. بۇدان مەملەكەتىمىزدىڭ IT سالاسىن دامىتۋعا قۇلشىنىسى جوعارى ەكەنىن كورۋگە بولادى. سونىمەن قاتار بۇعان «Neo-Nomad Visa», «Digital Nomad Visa»-نى قوسىڭىز. بۇل بىزگە شەتەلدەن بىلىكتى جانە تولەم قابىلەتى بار مامانداردى تارتۋعا, باسەكەگە قابىلەتتى جاڭا تسيفرلىق ءونىم شىعارۋعا مۇمكىندىك بەرەدى, – دەدى ش.داۋلەتباەۆ.
سونداي-اق ول «Trustمە» جوباسىنىڭ اياسىندا مەملەكەتكە جاڭا شەشىمدەردى ۇسىنعانىن دا جەتكىزدى. سول جوبالار اياسىندا كەيبىر مەملەكەتتىك قىزمەت تۇرلەرىن جەتىلدىرۋگە ابدەن بولادى.
– بيىل اقپاندا ۇكىمەت وتىرىسىنا شاقىرتۋ الدىق. وندا تسيفرلاندىرۋ ماسەلەسى تالقىلاندى. بىزبەن قاتار باسقا دا IT كومپانيالاردىڭ وكىلدەرى ءسوز سويلەدى. پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ بىزگە سەنىم ارتىپ: «وسىنداي جاس كاسىپكەرلەر ەلىمىزدى العا سۇيرەيدى. سىزدەردە ءونىمدى ەكسپورتقا شىعارۋ تۋرالى جوسپار بار. سوندىقتان ءوز تاراپىمىزدان قانداي قولداۋ كورسەتۋگە بولاتىنىن قاراستىرامىز», دەپ جوبامىزعا قولداۋ ءبىلدىردى. كەيىن ۇكىمەت «Trustمە» شەشىمدەرىن مەملەكەتتىك سەكتورعا ەنگىزۋ كەرەك دەگەن تاپسىرما دا بەردى. شىنىمدى ايتسام, مەملەكەتتىك ورگاندارمەن جۇمىس ىستەۋ وڭاي ەمەس. اتالعان سەكتوردا ءبىز اۋديت جۇرگىزىپ, ءبىراز وزەكتى ماسەلەنىڭ بار ەكەنىن انىقتادىق. ءبىز ولاردى شەشە الامىز دەگەن ويدامىن, – دەدى ول.
وسى ورايدا شىڭعىس داۋلەتباەۆ ءوز سوزىنە مىسال دا كەلتىرە كەتتى.
– ماسەلەن, ەڭبەككە جارامسىزدىق پاراعىن الايىق. قازىر ءسىز بۇل انىقتامانى الۋ ءۇشىن الدىمەن ەمحاناعا باراسىز. كەيىن وعان قول قويدىرىپ, جۇمىس بەرۋشىگە اپاراسىز. اشىعىن ايتقاندا, ۋاقىتىڭىزدى جۇمسايسىز, اراسىندا جۇيكەڭىز دە جۇقارۋى مۇمكىن. ءبىزدىڭ «Trustمە» پلاتفورماسىندا مۇنى تەز اتقارۋعا بولادى. مەنىڭ ويىمشا, اتالعان جوبا ارقىلى جۇمىستى جەڭىلدەتىپ, مەملەكەتتىك قىزمەتتەگى بيۋكراتيانى جەڭۋگە, سالاداعى قىزمەت كورسەتۋ ۇدەرىسىن وڭتايلاندىرۋعا مۇمكىندىك مول. ناتيجەسىندە, ەلىمىزدىڭ تسيفرلىق ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا ءوز ۇلەسىمىزدى قوسا الامىز, – دەيدى «Trustمە» جوباسىنىڭ جەتەكشىسى.
سونىمەن قاتار ول وتاندىق ونىمگە مەملەكەتتىڭ قولداۋى اۋاداي قاجەت ەكەنىن دە اشىق ايتتى. سول سەبەپتى دە ولار پرەزيدەنت پەن پرەمەر-مينيسترگە ارنايى حات تا جازعان. قىسقاشا قايىرساق, حاتتا «TrustMe» جوباسىن جاساندى ينتەللەكت, تسيفرلاندىرۋ جانە تەحنولوگيا ەكسپورتىنا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلامالارعا ەنگىزۋ مۇمكىندىگىن, مەملەكەتتىك ورگاندار مەن ۇلتتىق كومپانيالاردا وزدەرىنىڭ شەشىمدەرىن قولدانا وتىرىپ, قاناتقاقتى جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ماسەلەسىن قاراستىرۋدى سۇراپتى.
سونداي-اق اڭگىمە بارىسىندا ش.داۋلەتباەۆ مەملەكەت قارجىسىن ءتيىمدى يگەرۋ ءۇشىن سالاعا ستارتاپتاردى تارتۋدى دا ۇسىندى.
– بىرىنشىدەن, بۇل ستارتاپتار ءوز شەشىمدەرىن كەيىن باسقا جەكەمەنشىك كومپانيالارعا دا ۇسىنا الادى. ەكىنشىدەن, ستارتاپتار شەتەلدەن ينۆەستيتسيا تارتا الادى. مىسالى, ءبىزدىڭ «TrustMe» كومپانياسىن ايتۋعا بولادى. ۇشىنشىدەن, ستارتاپتار كادر ماسەلەسىن ءتيىمدى شەشە الادى ءارى جۇمىس قارقىنى جوعارى بولادى جانە كليەنتتىڭ مۇددەسىن ويلايدى, – دەيدى ش.داۋلەتباەۆ.
ونىڭ پىكىرىنشە, BTS-Digital مەن «ۇلتتىق اقپاراتتىق تەحنولوگيالار» اق سياقتى مەملەكەتتىك كومپانيالارعا بولىنگەن قاراجاتپەن ستارتاپتارعا, ياعني نارىققا بەرىلەتىن قارجىنى سالىستىرۋ قاجەت. ول سونداي-اق مينيسترلىكتەر قاي جوباعا قارجى ءبولۋ كەرەكتىگىن ءوزى تاڭداۋى قاجەت ەكەنىن, سوندا عانا ناتيجە الدەقايدا جوعارى بولادى دەگەن ويىن جەتكىزدى.
