– بالاڭىز وقۋىن تاستاپ كەتىپتى دەپ ەستىدىم عوي... – دەدى ءبىرى ەكىنشىسىنە.
– ءيا, ءسويتتى. ون ءبىر جىلدىقتى بىتىرگەن سوڭ «ولەم, اللا» دەپ, تۇسكەن وقۋى ەدى...
– بىزدىكى دە جارىتپادى, ەكىنشى كۋرستان كەيىن وقۋىنا قايىر-قوشىن ايتتى. ءسىزدىڭ بالا بىزدىكىنە قاراعاندا وقۋ-بىلىمگە الىمدى ەدى عوي. سودان بىردەڭە شىعادى, تالابى تاۋداي دەپ ءۇمىت ەتەتىن ەدىك...
– قايتەمىن ەندى... بالام ۇبت-عا تالماي دايىندالىپ, جوعارى ۇپاي جيناپ, گرانت ۇتىپ الىپ, ءبارىمىز ەرەكشە قۋانىپ ەدىك, سوڭى وسىلاي بولدى. تاڭداپ-اق تۇسكەن وقۋى-تۇعىن. قالاعان ماماندىعى دا جاقسى ەدى...
– ءبىزدىڭ بالا ۇبت-نى جارىتپادى دا, جيناعان بالى جەتكەن, ءباسى تومەن ۋنيۆەرسيتەتتىڭ بىرىنە قايداعى ءبىر ماماندىق بويىنشا وقۋعا تۇسە سالدى عوي. ونىڭ بار ماقساتى – ۇيدەن, اۋىلدان كەتۋ, قالا كورۋ.
– بۇرىن وقۋدان شىعىپ قالۋ شىڭنان قۇلاعانداي-تىن, تراگەديا سانالاتىن. ال قازىر وقۋدى تاستاپ كەتۋ سانگە اينالدى.
– ايتپاڭىز... تالايلار مەملەكەتتىك گرانتتى تەگىن مايشەلپەك كورەدى...
– ءيا, قالاعان كەزىندە قوقىسقا لاقتىرىپ كەتە سالاتىن سۇراۋسىز بۇيىم سياقتى بولىپ تۇر عوي مەملەكەتتىك گرانت دەگەنىڭ... بالاڭىزدىڭ ءۋاجى نە؟
– وقۋدى ءبىتىرىپ, ديپلوم العانمەن جۇمىس تابۋ قيىن, تابىلعاننىڭ وزىندە ايلىعى شايلىققا جەتپەيتىن ماردىمسىز بولادى دەگەندى ايتادى. قۇر بوسقا اۋرەلەنىپ ديپلوم الىپ, ونى ساندىققا سالىپ قويعاننان پايدا جوق كورىنەدى. ودان دا قازىردەن ونى-مۇنى جۇمىس ىستەپ, اقشا تاپقاندى ءجون ساناپ وتىر.
– ءسىزدىڭ بالا نە دەيدى؟
– ونىڭ ءۋاجى دە ءسىزدىڭ بالاڭىزدىكىنە ۇقساس... بۇگىندە باسقاسىن ايتپاعاندا, تالاپتى جاستى ماماندىق الۋ, ءبىلىم قۋ جولىنان «اقشا تابۋ» دەگەن اشكوز, جىلماقاي پيعىل تايدىرىپ تۇر. نەگىزى, وقيمىن دەپ شىن تالاپتانعان بالاعا اتا-اناسى بارىن ساتسا دا, جاعداي جاسايدى.
– بالامدى قارجىدان تارىقتىرعانىم جوق. ءبارىبىر وقۋىن تاستاپ, اقشا قۋىپ كەتتى. وقۋىڭنان قول ۇزبە دەپ قانشا زارلاسام دا, قارجى تابا باستاعان نەمە دەگەنىمە كونبەدى. زىڭگىتتەي جىگىتتى قالاي سابايسىڭ؟.. ۇيگە ازىن-اۋلاق اقشا جىبەرىپ مەنى دە, شەشەسىن دە ءجىبىتىپ الدى اقىرى.
– بۇگىندە كوپ جاستىڭ ارانى اشىلىپ كەتكەن. اكە-شەشەسىنىڭ بەرەتىن پ ۇلىن مىسە تۇتپايدى. تۇتىنۋ قابىلەتتەرى سۇمدىق. اقشا ءۇشىن ءبىرى تاكسيشى, ءبىرى قۇرىلىسشى, ءبىرى داياشى, ءبىرى «دوستاۆششيك», تاعى باسقاداي جۇمىس ىستەپ بەزىلدەپ ءجۇر, تۇسكەن وقۋىن ىسىرىپ تاستاپ.
– ولار باسىندا وقۋ مەن جۇمىستى قاتار الىپ جۇرەمىن دەپ ويلايدى, كەيىن ونىڭ قيىندىعىنا توزبەيدى. اقىرىندا ناپاقا تابۋ جولىن تاڭداپ كەتە بارادى. شىركىندەردىڭ كوبىسى ارزىمايتىن جىلتىراققا, بوستەكى, وزدەرىنە ماڭىزدى كورىنەتىن قىزمەت تۇرلەرىن تۇتىنۋ ءۇشىن تولەيتىن اقشاعا بولا ءبىلىم قۋاتىن, مىقتى ماماندىق يەلەنۋگە تاپتىرمايتىن دەر شاعىن وتكىزىپ الاتىنىن بىلمەيدى عوي.
– قالاي دەگەندە دە مەملەكەتتىڭ قارجىسىنا وبال-اق. جاستارىمىز وقىسىن, ءبىلىم السىن دەپ بولگەن قارجىنى جەلگە شاشقانداي...
– مەملەكەتكە ارتىلار كىنا – وقۋ ءبىتىرىپ, ماماندىق العان جاستارعا ايلىعى جوعارى جۇمىس تاۋىپ بەرۋ ىسىندەگى وسالدىعى. وسى ءۇشىن مەملەكەتتى جازىقتى ەتىپ, بىلگەنىمىزدى ىستەپ جۇرگەنىمىز قالاي؟
ەل ىشىندە, اعايىن اراسىندا وسى مازمۇنداس اڭگىمە ءجيى قوزعالادى. مەملەكەتتىڭ اقشاسى – حالىقتىڭ قارجىسى. وعان ءوزىمىز تاپقان اقشاداي جاناشىرلىقپەن قاراماساق, ادامدىعىمىز قايسى؟
كەزىندە ءبىلىم قۋ, ءبىر ماماندىق يەسى اتانۋ ءۇشىن ىزدەنۋدى قالاماعان جاس ەرتەڭ جانى سۇيمەيتىن, كوڭىلى شاپپايتىن ءىستى كۇنكورىس كوزى ەتۋدەن باسقا جول تاپپايدى. بۇگىن ءبىلىم جولىن تارك ەتىپ, جاس ءومىرىن, جىگەرىن سارقىپ تاپقانى ەرتەڭگە ازىق بولار-بولماسى بەلگىسىز. ءبىر بەلگىلىسى – بەلى بۇگىلىپ, قۋاتى السىرەي باستاعاندا اباي اتامىز ايتقانداي, «...بۇل ماحرۇم قالماعىما كىم جازالى, قولىمدى ءدوپ سەرمەسەم, وستەر مە ەدىم؟..» دەپ وكىنەدى.
ەڭ باستىسى, ۇلتىمىز ءبىلىم-عىلىمنىڭ جولىندا ۇتىلىپ, شاڭ قاۋىپ قالماۋى كەرەك. بۇل قاتەلىك كەشىرىلمەيدى. جاستارىمىز جول-جونەكەي كەزىگىپ, كوزدى ارباعان ارزانقول جىلتىراققا ۇيىرسەك بولماي, كەلەشەكتە قىزىعىن ەلى دە, ءوزى دە كورەتىن ءبىلىم-عىلىمدى ىزدەۋدە توزىمدىلىك تانىتسا, قانەكي.
