قازاقستان – قىتاي: ءوزارا ساۋدا كولەمىن ۇلعايتۋ – باسىم باعىت

قىتاي قازاقستان ەكونوميكاسىنا 27 ملرد دوللار ينۆەستيتسيا سالدى

ايتۋلى جيىندا پرەزيدەنت ءسوز سويلەپ, ەلىمىزدىڭ ينۆەستيتسيالىق الەۋەتىن تانىس­تىردى. قاسىم-جومارت توقاەۆ قىتاي قازاقستاننىڭ تاعدىر قوسقان تاتۋ كورشىسى, جاقىن دوسى جانە ماڭگىلىك ستراتەگيالىق سەرىكتەسى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا, ورتاق تاريح, تەرەڭ بايلانىس پەن ءوزارا تۇسىنىستىك – حالىقتارىمىزدى بىرىكتىرەتىن مىزعىماس قۇندىلىقتار.

– ءبىزدىڭ ەلدەرىمىزدىڭ اراسىندا ءاردايىم تەرەڭ سەنىم بار, قارىم-قاتىناسىمىز قار­قىندى جانە ءتيىمدى تۇردە دامۋدا. باي­لانىس­تارىمىز جىلدان-جىلعا نىعايىپ كەلەدى. سونىڭ ارقاسىندا ەلدەرىمىز بەرىك ءارى سەر­پىندى ىسكەرلىك قارىم-قاتىناستاردىڭ ىرگە­تا­سىن قالادى. قىتاي – جاھاندىق كوشباسشى مەملەكەت, قازاقستاننىڭ ءتۇرلى باعىتتاعى, سونىڭ ىشىندە ساۋدا سالاسىن­­­دا­عى باستى سەرىكتەسى. بۇل – توراعا سي ءتسزين­پين­نىڭ ارقاسى. بىلتىر ءبىزدىڭ ەلدەرىمىز ارا­سىن­داعى ساۋدا اينالىمى 44 ملرد دول­لار­عا جەتتى. بۇل – ەكى ەل تاريحىندا بۇرىن-سوڭدى بولماعان ەڭ جوعارى كورسەتكىش. بىراق مۇنىمەن توقتاپ قالماۋىمىز كەرەك. سوندىقتان قىتايلىق دوستارىمىزبەن وسى قارقىندى ودان ءارى ارتتىرىپ, الداعى بەس جىلدا ءوزارا ساۋدا كولەمىن ەداۋىر ۇلعايتۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. بۇعان الەۋەتىمىز جەتەدى. مەملەكەت باسشىلارى دەڭگەيىندە ءوزارا ساياسي ەرىك-جىگەر مەن ورتاق ۇمتىلىس بار, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.

مەملەكەت باسشىسى ەكى ەلدىڭ ينۆەستيتسيالىق ىقپالداستىعى دا ۇدايى كەڭەيىپ كەلە جاتقانىنا نازار اۋداردى.

– قىتاي قازاقستان ەكونوميكاسىنا 27 ملرد دوللار ينۆەستيتسيا سالدى. بۇل, شىن مانىندە, وتە جاقسى ۇدەرىس. سوندىقتان وسى جۇمىس تابىستى تۇردە جالعاسادى دەپ تولىق سەنىممەن ايتۋعا بولادى. ءبىزدىڭ ەلىمىزدە قىتاي كاپيتالى بار 6 مىڭنان اسا كاسىپورىن جۇمىس ىستەپ جاتىر. ولاردىڭ اراسىندا «Cnpc», «Citic», «Sinopec», «Huawei» سياقتى الەمدىك دەڭگەيدەگى مىقتى كورپورا­تسيا­لار بار. بۇدان بولەك, ءىرى جانە ورتا بيزنەس وكىلدەرى جۇمىس ىستەيدى. ءبىز بار­لىعىنا ەرەكشە كوڭىل اۋدارىپ جاتىرمىز. قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ توراعاسى, قادىرلى دوسىم سي تسزينپين مىرزامەن بىرگە كوپسالالى قازاق-قىتاي ىنتىماقتاستىعىن دامىتۋ ۇدەرىسىن ۇنەمى باقىلاپ وتىرمىز. وسى جولى قىتاي تاراپى مەن باستاعان قازاق دەلەگاتسياسىنا ەرەكشە كوڭىل ءبولىپ, ىستىق ىقىلاسىمەن قوناقجايلىق كورسەتتى. رەسمي ساپارىم ءتيىمدى, ويداعىداي ءوتتى دەپ سانايمىن. توراعا سي تسزينپين مىرزامەن وتكەن كەلىسسوزدەر ناتيجەسىن وتە جوعارى باعا­لايمىن. ەلدەرىمىزدىڭ اراسىنداعى قارىم-قاتىناستىڭ بولاشاعى جارقىن بولارىنا سەنەمىن. وسىعان وراي, قۇرمەتتى سي تسزينپين توراعاعا قازاق-قىتاي بايلانىستارىن نىعايتۋعا قوسىپ جاتقان ۇلەسى ءۇشىن شىنايى ريزاشىلىعىمدى ءبىلدىردىم, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, بۇگىنگى باسقوسۋ بيزنەس وكىلدەرى اراسىنداعى بايلانىستاردى ودان ءارى نىعايتۋعا زور سەپتىگىن تيگىزەرى انىق.

– قازىرگى تاڭدا قازاقستان تۇراقتى تۇردە دامىپ كەلەدى. ءبىزدىڭ ەكونوميكامىز – ورتالىق ازياداعى ەڭ ءىرى ەكونوميكا. جالپى, جىل سايىنعى ءوسىم قارقىندى دەپ ايتۋعا بولادى. وسى جىلدىڭ سوڭىنا قاراي ىشكى جالپى ءونىم 300 ملرد دوللاردان اسادى دەگەن بولجام بار. بۇل – ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋ, ينۆەستيتسيالىق احۋالدى جاقسارتۋ, ت.ب. ءۇشىن قابىلدانعان كە­شەندى شارالاردىڭ ناتيجەسى. سونداي-اق بۇل – قىتايمەن تابىستى قارىم-قاتى­ناستىڭ ايقىن كورىنىسى. قازاقستاندا ينۆەستورلاردىڭ قۇقىقتارى مەن مۇددەسىن قورعاۋ ءۇشىن قولايلى جاعداي جاسالىپ جاتىر. وسى ماقساتپەن ۇلتتىق تسيفرلىق ينۆەستيتسيالىق پلاتفورما ەنگىزىلىپ جاتىر. سونىمەن قاتار ينۆەستيتسيالىق شتاب جۇمىس ىستەۋدە. بۇل قۇرىلىم شۇعىل شەشىمدەر قابىلداپ, ينۆەستورلارعا جان-جاقتى مەملەكەتتىك قولداۋ كورسەتە­دى. بيىلعى ماۋسىم ايىندا توراعا سي تسزينپين مىرزانىڭ قازاقستانعا ساپارى بارىسىندا ينۆەستيتسيالاردى كوتەرمەلەۋ جانە ءوزارا قورعاۋ تۋرالى كەلىسىمگە قول قويىلدى. ەكى ەل اراسىنداعى ۆيزاسىز رەجىم دە ىسكەرلىك بايلانىس­تاردى كەڭەيتۋگە ءتيىمدى ىقپال ەتۋدە. شىن مانىندە, ءبىزدىڭ ستراتەگيالىق سەرىكتەستىگىمىزدىڭ الەۋەتى زور. قولدا بار مۇمكىندىكتەردى تولىققاندى پايدالانۋ قاجەت, – دەدى پرەزيدەنت.

ىقپالداستىقتى نىعايتاتىن قادامدار

سونىمەن قاتار قاسىم-جومارت توقاەۆ ءوزارا ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى جانداندىرۋدىڭ بىرقاتار باسىم باعىتىنا توقتالدى.

– قازاقستان قىتايدىڭ جاقىن كورشىسى جانە سەنىمدى سەرىكتەسى رەتىندە توراعا سي تسزينپين ۇسىنعان ء«بىر بەلدەۋ, ءبىر جول» جاھاندىق باستاماسىن قولدايدى جانە ونى جۇزەگە اسىرۋعا بەلسەنە قاتىسادى. قىتاي مەن ەۋروپا اراسىندا قۇرلىق ارقىلى تاسىمالداناتىن جۇكتىڭ 85 پا­يىزى ءبىزدىڭ جەرىمىز ارقىلى وتەدى. بيىل «دوستىق – مويىنتى» تەمىرجولىنىڭ ەكىنشى جەلىسى ىسكە قوسىلادى. سونىڭ ارقاسىندا قازاقستان ارقىلى وتەتىن «قىتاي – ەۋروپا» ترانزيت ءدالىزىنىڭ جۇك وتكىزۋ مۇمكىندىگى 5 ەسە ارتادى. سونىمەن قاتار قازاقستان ترانسكاسپي حالىقارالىق كولىك باعدارىنىڭ الەۋە­تىن كەڭەيتۋگە بارىنشا اتسالىسۋدا. بىلتىر وسى باعىت بويىنشا 4,5 ملن توننا جۇك وتكىزىلدى. بۇل – الدىڭعى جىلمەن سالىستىرعاندا 62 پايىزعا ارتىق دەگەن ءسوز. ءبىز وسى سالاداعى جۇمىس قارقىنىن ودان ءارى كۇشەيتە بەرەمىز. الداعى ۋاقىتتا بۇل كورسەتكىشتى 10 ملن تونناعا جەتكىزۋدى كوزدەپ وتىرمىز. كاسپيدەگى اقتاۋ جانە قۇرىق پورتتارى ارقىلى تاسىمالداناتىن جۇكتىڭ كولەمى بەلسەندى تۇردە ارتىپ كەلەدى. بىرلەسكەن كۇش-جىگەرىمىزدىڭ ارقاسىندا ءىرى ينفراقۇرىلىم جوبالارى ىسكە قوسىلدى. سونىڭ ىشىندە ليانيۋنگان پورتىنداعى قازاق-قىتاي لوگيستيكا تەرمينالى جانە سيانداعى قۇرعاق پورت بار. سوندىقتان قىتاي كومپانيالارىنىڭ كولىك-ترانزيت سالاسىنداعى جوبالارعا قاتىسۋىنا مول مۇمكىندىك بار دەپ كۇمانسىز ايتۋعا بولادى, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

پرەزيدەنت ەنەرگەتيكا سالاسىنداعى ىقپالداستىقتى كەلەسى باسىمدىق رەتىندە اتادى.

– اتىراۋ وبلىسىندا «Sinopec» كومپانياسىمەن بىرلەسىپ, پوليەتيلەن شىعاراتىن زاۋىتتىڭ قۇرىلىسى باس­تالدى. اۋقىمدى جوبانىڭ وندىرىس­تىك قۋاتى – جىلىنا 1 ملن 250 مىڭ توننا ءونىم. زاۋىتتىڭ قۇرىلىسىنا 7,4 ملرد دوللار قاراجات سالىنباق. الداعى ۋاقىتتا «CNPC» كومپانياسىنىڭ قاتىسۋىمەن شىمكەنت مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىن جەدەل جاڭعىرتۋدان وتكىزۋ جوس­پاردا بار. ءبىز جاڭارتىلاتىن ەنەرگەتيكامەن دە اينالىسامىز. بۇل رەتتە «China Power International Holding» جانە «China Energy» سياقتى جەتەكشى قىتاي كومپانيالارىنىڭ قاتىسۋىمەن بىرقاتار جوبانى قولعا الماقپىز. ەنەرگەتيكا سالاسىنداعى تاعى ءبىر ماڭىزدى جوبا – ماڭعىستاۋ وبلىسىنداعى بۋ-گاز قوندىر­عىسىنىڭ قۇرىلىسى. قۋاتى 160 مەگاۆاتت بولاتىن جوبا «China Huadian Corporation «كومپانياسىمەن بىرگە جۇ­زە­گە اسىرىلادى, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

سونىمەن قاتار قاسىم-جومارت توقاەۆ اتوم ەنەرگەتيكاسى سالاسىنا قىتاي تەحنولوگياسىن تارتۋعا جانە وسى باعىتتا بىلىكتى ماماندار دايارلاۋعا مۇددەلى ەكەنىمىزدى جەتكىزىپ, اتالعان سالاداعى ىنتىماقتاستىق ماسەلەسى توراعا سي تسزينپينمەن كەزدەسۋ كەزىندە ەگجەي-تەگجەيلى تالقىلانعانىن ايتتى.

– بۇل باعىت بويىنشا ءوزارا ىقپال­داستىعىمىزدىڭ كەلەشەگى زور ەكەنىن اتاپ وتتىك. ەكى ەل وسى سالادا ستراتەگيالىق سەرىكتەستەر بولۋى كەرەك دەپ ۋاعدالاستىق. ءبىز بۇل جۇمىسقا «CNNC» كومپانياسىن تارتۋدى كوزدەپ وتىرمىز. بۇگىن وسى كومپانيانىڭ باسشىلىعىمەن كەزدەسۋ بولادى. «SANY» كومپانياسى دا ءبىزدىڭ نارىعىمىزدا بەلسەندى تۇردە جۇمىس ىستەپ جاتىر. بۇل كومپانيالارعا ريزاشىلىعىمدى بىلدىرەمىن. ءداستۇرلى قۋات كوزدەرىن دامىتۋ – ەلىمىزدىڭ ەنەرگەتيكالىق قاۋىپ­سىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋدىڭ نەگىزگى جولى. ەنەرگەتيكا سالاسىنداعى بىرلەسكەن جوبالاردىڭ بارلىعى ءبىزدىڭ ءوزارا ءتيىمدى ىنتىماقتاستىعىمىزدى ودان ءارى نىعايتا تۇسەدى دەپ سانايمىن, – دەدى پرەزيدەنت.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە قازاقستان تاۋ-كەن مەتاللۋرگيا­سى كەشەنىن دامىتۋ ءۇشىن ستراتەگيالىق ماڭىزى بار بىرقاتار جوبانى جۇزەگە اسىرىپ جاتىر.

– بۇل ىسكە قىتايدىڭ ءىرى كومپانيا­لارى اتسالىسۋدا. مىسالى, «Fujian Hengwang Investment» كومپانياسىنىڭ جامبىل وبلىسىندا مەتاللۋرگيا زاۋىتىن سالۋ جوباسىن اتاپ وتۋگە بولادى. زاۋىت جىلىنا 3 ملن توننا بولات وندىرۋگە مۇمكىندىك بەرمەك. ال «Jiaxin International» كومپانياسى الماتى وبلىسىنداعى بۇعىتى كەنىشىندە ۆولفرام كەنىن وڭدەۋ جوباسىن ىسكە قوستى. قۇرىلىس يندۋسترياسىندا قىتايلىق كاسىپكەرلەرمەن تابىستى بايلانىس ورناتىلدى. اتاپ ايتقاندا, «China Glass» كومپانياسى قازاقستان ءۇشىن تەڭدەسى جوق شىنى زاۋىتىنىڭ جوباسىن جۇزەگە اسىردى. جاقىندا الماتى قالاسىندا اۆتوكولىك وندىرەتىن مۋلتيبرەندتى زاۋىت ىسكە قوسىلادى. زاۋىت جىلىنا 120 مىڭ كولىك شىعارادى. سونىڭ ىشىندە «GWM» (Great Wall Motor), «Chery» جانە «Changan» كولىكتەرى بار. سونىمەن قاتار الماتىدا ەلەكتروبۋس شىعاراتىن «BYD» كومپانياسىنىڭ زاۋىتى ىسكە قوسىلماق. بۇل جوبالار قازاقستاننىڭ ەكونوميكاسىن ارتاراپتاندىرۋعا جول اشادى. سونداي-اق ەلىمىزدىڭ ەكسپورتتىق قۋاتىن ارتتىرۋعا مول مۇمكىندىك بەرەدى. جالپى, وسىنداي مىسالدار كوپ, ولاردىڭ بارلىعىن اتاپ وتۋگە ۇزاق ۋاقىت كەرەك بولادى, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.

پرەزيدەنت اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى ءتيىمدى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا وراسان زور مۇمكىندىك بار ەكەنىن جەتكىزدى.

– قازاقستان ەگىستىك كولەمى بويىن­شا الەمدە التىنشى ورىندا تۇر. سون­داي-اق بيداي ەكسپورتى بويىنشا ەڭ ءىرى 10 ەلدىڭ قاتارىنا كىرەدى. ءبىز جىل سايىن شەتەلگە 10 ملن توننادان اسا بيداي جانە 2 ملن تونناعا جۋىق ۇن جەتكىزەمىز. قىتاي نارىعى ەلىمىز ءۇشىن وتە ماڭىزدى. قازاقستان جەرگىلىكتى نارىققا جىلىنا 2 ملن تونناعا دەيىن استىق ەكسپورتتاي الادى. اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن ەكسپورتتاۋمەن قاتار, وڭدەۋ ونەركاسىبىن بىرلەسە دامىتۋ ءبىز ءۇشىن ەرەكشە ماڭىزدى. بۇل رەتتە «Dalian Group» كومپانياسىنىڭ اقمولا وبلىسىندا بيدايدى تەرەڭ وڭدەيتىن كاسىپورىن قۇرۋ باستاماسىن تولىق قولدايمىز. «Fufeng Group» كومپانياسىنىڭ جامبىل وبلىسىنداعى جۇگەرى وڭدەۋ جوباسىن قۇپتايمىز. زاۋىت ونىمدەرى قىتاي مەن ەۋروپاعا ەكسپورتقا جىبەرىلەدى. ءبىز قىتايلىق كاسىپكەرلەردى ورگانيكالىق جانە جوعارى ساپالى مال شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن شىعارۋ جۇمىسىنا بەلسەنە قاتىسۋعا شاقىرامىز, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

بىرلەسكەن جوبالار يگىلىگى

پرەزيدەنت تسيفرلاندىرۋ سالاسىن­داعى قىتايدىڭ جەتىستىكتەرى بۇكىل الەمگە بەلگىلى ەكەنىن اتاپ ءوتىپ, وسى باعىتتا تىعىز بايلانىستا جۇمىس ىستەۋگە نيەت ءبىلدىردى. ساراپشىلاردىڭ مالىمەتىنە سايكەس, 2033 جىلعا قاراي جاساندى ينتەللەكت نارىعىنىڭ كولەمى 5 ترلن دوللارعا جەتىپ, ونىڭ الەمدىك تەحنولوگيا يندۋسترياسىنداعى ۇلەسى 30 پايىزعا دەيىن ارتپاق.

– ءبىز قىتايدىڭ جاساندى ينتەللەكت سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق جونىندەگى جاھاندىق ۇيىم قۇرۋ باستاماسىن قولدايمىز. بۇل ماسەلە بويىنشا مەن كەشە تاريحي شاھار تيانتسزين قالاسىندا وتكەن شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمى ءسامميتى كەزىندە اشىق تۇردە مالىمدەمە جاسادىم. قازاقستاندا تسيفرلىق ەكونوميكانى دامىتۋ بويىنشا جۇيەلى شارالار قولعا الىنۋدا. جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگياسىن كەڭىنەن قولدانىسقا ەنگىزۋ ءۇشىن اۋقىمدى جۇمىس ىستەلىپ جاتىر. بيىل قازاقستاندا ايماقتاعى العاشقى سۋپەركومپيۋتەر ىسكە قوسىلدى. سونداي-اق «Alem.AI» حالىقارالىق جاساندى ينتەللەكت ورتالىعى اشىلدى. ءبىز «Alatau City» جاڭا قالا سالۋ جوباسىنا ايرىقشا ءمان بەرىپ وتىرمىز. بۇل قالا ەلىمىزدە جانە تۇتاس ايماقتا يننوۆاتسيانى, كريپتويندۋستريا مەن تەحنولوگيالىق كاسىپكەرلىكتى دامىتۋعا جول اشاتىن قۋاتتى ورتالىق بولۋعا ءتيىس. وسى ورايدا ءبىز قىتايلىق كومپانيالارمەن ءوزارا تىعىز بايلانىستا جۇمىس ىستەۋگە نيەتتىمىز. بۇگىن «China State Construction Engineering Corporation» كومپانياسى قازاق تاراپىمەن ءتيىستى كەلىسىمگە قول قويادى. ءبىز ونى تولىق قولدايمىز. قۇرىلىستى تەز ارادا باس­تاۋ قاجەت دەپ ويلايمىن. جاقىن ارادا «Alatau City» ءبىرتۇتاس ەكوجۇيە رەتىندە ارنايى مارتەبەگە يە بولادى, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.

مەملەكەت باسشىسى قارجى سەكتورىن­داعى قازاق-قىتاي ىسكەرلىك بايلانىسىن نىعايتۋعا شاقىردى.

– «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعى قازاقستانداعى تارتىمدى ينۆەستيتسيالىق ورتانىڭ بەرىك نەگىزى سانالادى. بۇل ورتالىقتا كوپتەگەن ەلدىڭ 4 200-دەن اسا كومپانياسى جۇمىس ىستەپ جاتىر, سولاردىڭ قاتارىندا 850 قىتاي كومپانياسى بار. قازاقستان دامۋ بانكى قىتايدىڭ جەتەكشى قارجى ينستيتۋتتارىمەن ىنتىماقتاستىق اياسىندا ەۋرووبليگاتسيانى قىتاي يۋانىمەن (Dim Sum bonds) ورنالاستىرا باستادى. بۇل ورتالىق ازياداعى ءدال وسىنداي تۇڭعىش كەلىسىم بولدى. وسى وتە ماڭىزدى قادام حالىقارالىق ينۆەستورلاردىڭ قازاقستاننىڭ قارجى جۇيەسىنە سەنىمىن نىعايتا ءتۇستى, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلىمىزدە اۋقىمدى ينۆەستيتسيا تارتۋعا بارىنشا قولايلى جاعداي جاسالعانىن, ءىرى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا تولىق مۇمكىندىك بار ەكەنىن مالىمدەدى.

– قىتاي بيزنەسىنىڭ وكىلدەرى ەلىمىز­دەن سەنىمدى سەرىكتەستەر تابا الادى. سونى­مەن قاتار ولار ايماقتاعى جانە الەم­دەگى ابىروي-بەدەلىن كۇشەيتىپ, ءوسىپ-وركەندەۋدىڭ جاڭا كوزدەرىن اشا الادى. بۇل ماسەلە قازاقستان ۇكىمەتىنىڭ ەرەك­شە باقىلاۋىندا بولادى. قۇرمەتتى قىتاي­لىق بيزنەس وكىلدەرى, سىزدەر قازاقستان مەن قىتاي اراسىنداعى ىقپالداستىق­تى ودان ءارى نىعايتۋ ىسىندە وتە ماڭىز­دى ءرول اتقاراسىزدار. بۇل قول جەتكىزگەن ۋاعدالاستىقتار ەكونوميكالىق بايلانىس­تى كۇشەيتۋگە ىقپال ەتىپ, ەلدەرىمىزدىڭ ستراتەگيالىق سەرىكتەستىگىنە تىڭ سەرپىن بەرمەك. مەن بۇعان كامىل سەنەمىن. سەبەبى بۇل ماقسات-مىندەتتەر ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ ۇلتتىق مۇددەسىنە ساي كەلەدى. سوندىقتان ءتيىستى جوبالاردى ىسكە اسىرۋ بارىسى ەلىمىزدىڭ ەڭ جوعارى بيلىگىنىڭ نازارىندا بولادى, – دەدى پرەزيدەنت.

جيىندا قحر مەملەكەتتىك كەڭەسىنىڭ ءبىرىنشى ۆيتسە-پرەمەرى, قكپ وك ساياسي بيۋروسى تۇراقتى كوميتەتىنىڭ مۇشەسى دين سيۋەسيان, قحر حالىقارالىق ساۋداعا ىقپال ەتۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى جەن حۋنبين, «Citic Group» كومپانياسى ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى, ىسكەرلىك كەڭەستىڭ تەڭ توراعاسى سي گوحۋا, «سامۇرىق-قازىنا» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ باسقارما توراعاسى, ىسكەرلىك كەڭەستىڭ تەڭ توراعاسى نۇرلان جاقىپوۆ ءسوز سويلەدى.

جامبىلداعى جاڭا زاۋىتتى ىسكە قوستى

وسى كۇنى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ قىتايداعى رەسمي ساپارى اياسىندا قحر مەملەكەتتىك كەڭەسىنىڭ ءبىرىنشى ۆيتسە-پرەمەرى دين سيۋەسيان­مەن بىرگە بەينەبايلانىس ارقىلى جامبىل وبلىسىندا جەل گەنەراتورلارىنا ارنال­عان قوسالقى بولشەكتەر شىعاراتىن زاۋىتتىڭ العاشقى كەشەنىن سالتاناتتى تۇردە ىسكە قوستى.

اتالعان جوبا – «سامۇرىق-قازىنا» ۇلتتىق ءال-اۋقات قورى مەن «SANY Renewable Energy» كومپانياسىنىڭ تابىستى سەرىكتەستىگىنىڭ ناتيجەسى. بۇل جەل ەنەرگەتيكاسىنا ارنالعان قوندىرعىلار شىعاراتىن الەمدەگى ەڭ ءىرى كومپانيانىڭ ەلىمىزدە اشقان ءبىرىنشى كاسىپورنى.

وندىرىستىك بازا شۋ قالاسىنداعى «جىبەك جولى» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعىندا ورنالاسقان. كاسىپورىن گوندولا, كۇپشەك, مۇنارا سياقتى جەل ەلەكتر ستانساسىنا قاجەت بولشەكتەردى شىعارادى. جوبانى جۇزەگە اسىرۋ ەلىمىزدەگى جاڭا ەلەكتر ستانسالارىنىڭ قۇرىلىسىن قامتاماسىز ەتىپ, «جاسىل» ەنەرگەتيكانىڭ دامۋىنا زور ۇلەس قوسادى.