سۋرەت: ernur.kz
ەلىمىزدە 4,1 ميلليوننان استام وقۋشى جاڭا 2025–2026 وقۋ جىلىن باستادى. 363 461 1-سىنىپ وقۋشىسى العاش رەت مەكتەپ تابالدىرىعىن اتتادى. «جالپىعا بىردەي ءبىلىم بەرۋ قورى» 500 مىڭ بالاعا الەۋمەتتىك كومەك كورسەتتى. ونىڭ ىشىندە – جەتىم بالالار مەن اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعاندار, از قامتىلعان وتباسىلاردىڭ بالالارى, اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك الۋشىلار, سونداي-اق ومىرلىك قيىن جاعدايعا تاپ بولعان بالالار بار.
«وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى اتا-انالاردىڭ ەسەپشوتتارىنا قاراجات اۋدارۋ ارقىلى كومەك كورسەتۋ تەتىگىن جەتىلدىرۋ شارالارىن قابىلدادى. بۇل اتا-انالار مەن بالالارعا كيىم-كەشەك پەن مەكتەپ كەرەك-جاراقتارىن جەتكىزۋشىلەردى ءوز بەتىنشە تاڭداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى, وسىلايشا ولار ساپاسىز تاۋار الىپ قويۋدان ساقتانادى. «جالپىعا بىردەي ءبىلىم بەرۋ قورى» جىل سايىن بالالاردىڭ جاڭا وقۋ جىلىنا دايىندالۋىنا كومەكتەسەدى. بۇل اتا-انالارعا بالالارىن مەكتەپكە دايىنداۋعا ۇلكەن قولداۋ جانە ءاربىر وقۋشى ءۇشىن تەڭ مۇمكىندىك جاسايدى. ايتا كەتۋ كەرەك, اتالعان قور – مەملەكەت تاراپىنان كورسەتىلەتىن قولداۋدىڭ نەگىزگى تەتىكتەرىنىڭ ءبىرى», دەپ اتاپ ءوتتى وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى بالالاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ كوميتەتىنىڭ ءتورايىمى ناسىمجان وسپانوۆا.
قازىرگى تاڭدا ءاربىر ءبىلىم الۋشىعا بەرىلەتىن كومەك مولشەرى 46 228 تەڭگەنى قۇرايدى. بىلتىر بۇل كورسەتكىش 43 407 تەڭگە بولعان ەدى. سونىمەن قاتار ءماسليحاتتاردىڭ شەشىمىمەن كەيبىر وڭىرلەردە جوعارىراق كورسەتكىش بەلگىلەنگەن. ماسەلەن, الماتى قالاسىندا – 55 000 تەڭگە, جامبىل وبلىسىندا – 53 117 تەڭگە, پاۆلودار وبلىسىندا – 53 663 تەڭگە. ايتا كەتەرلىگى, 2023 جىلدان بەرى ماتەريالدىق كومەكتىڭ كولەمى ءبىر بالاعا 17 مىڭنان 46 مىڭ تەڭگەگە دەيىن 2,5 ەسەگە ارتتى.
وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە, قازىرگى تاڭدا ەلىمىزدىڭ مەكتەپتەرىندە 1 093 ارنايى قولداۋ كابينەتى جۇمىس ىستەيدى. بۇل كابينەتتەردىڭ باستى ماقساتى – ەرەكشە ءبىلىم بەرۋ قاجەتتىلىگى بار بالالاردىڭ وقۋ ۇدەرىسىنە تولىققاندى ارالاسۋىنا جاعداي جاساۋ. وسىنداي كابينەتتەردە پسيحولوگتەر, ارنايى پەداگوگتەر, الەۋمەتتىك پەداگوگتەر جانە پەداگوگ-اسسيستەنتتەر ەڭبەك ەتەدى. ولار بالالارعا جەكە-جەكە كوڭىل ءبولىپ, ساباق ماتەريالىن مەڭگەرۋىنە, مەكتەپ ۇجىمىنا بەيىمدەلۋىنە جاردەمدەسەدى. مىسالى, كەيبىر وقۋشىلاردىڭ سويلەۋ قابىلەتىندە, وقۋ-جازۋ داعدىلارىندا نەمەسە الەۋمەتتىك ورتاعا بەيىمدەلۋدە قيىندىقتار كەزدەسەدى. وسىنداي جاعدايدا پەداگوگ-اسسيستەنت بالانىڭ قاسىندا وتىرىپ, تاپسىرمالاردى تۇسىندىرەدى, ال پسيحولوگ ونىڭ ىشكى سەنىمىن نىعايتىپ, بويىنداعى قورقىنىش پەن تۇيىقتىقتى جەڭۋگە كومەكتەسەدى.
بۇدان بولەك, وڭىرلەردە 270 پسيحولوگيالىق-پەداگوگيكالىق تۇزەتۋ كابينەتى (پپتك) جانە 110 پسيحولوگيالىق-مەديتسينالىق-پەداگوگيكالىق كونسۋلتاتسيا (پمپك) جۇمىس ىستەيدى. پپتك – بۇل بالانىڭ دامۋ ەرەكشەلىكتەرىن ەسكەرىپ, تۇزەتۋ جانە دامىتۋ جۇمىستارىن جۇرگىزەتىن ورتالىق. مۇندا لوگوپەدتەر, دەفەكتولوگتەر, ارنايى پەداگوگتەر سويلەۋ, ەستۋ, كورۋ نەمەسە ويلاۋ قابىلەتى دامۋدا تەجەلگەن بالالارمەن تۇراقتى تۇردە جۇمىس ىستەيدى. پمپك – بۇل كەڭەس بەرۋ ۇيىمى. مۇندا دارىگەرلەر, پسيحولوگتەر جانە پەداگوگتەر بىرلەسىپ, بالانىڭ جاعدايىن جان-جاقتى زەرتتەيدى. ەگەر بالاعا ارنايى مەكتەپ, جەكە باعدارلاما نەمەسە قوسىمشا قولداۋ قاجەت بولسا, سونى انىقتاپ, ۇسىنىسىن ايتادى. ياعني پپتك – بالانى تۇزەتىپ دامىتۋعا باعىتتالعان ورتالىق, ال پمپك – بالانىڭ جاعدايىن انىقتاپ, قاي باعىتتا قولداۋ قاجەت ەكەنىن كورسەتەتىن كەڭەسشى ۇيىم. مۇنداي قۇرىلىمداردىڭ دامۋى – ەرەكشە بالالارعا دەگەن قامقورلىقتىڭ ناقتى كورىنىسى. بۇل – ولاردىڭ قاتارلاستارىمەن بىرگە وقىپ, ءبىلىم الۋىنا, قوعامعا بەيىمدەلۋىنە مۇمكىندىك بەرەدى.
ەلىمىزدە سونداي-اق جەتىم بالالار مەن اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالالارعا جەكە قولداۋ كورسەتۋگە باعىتتالعان تالىمگەرلىك ينستيتۋتى دامىپ كەلەدى. قازىر رەسپۋبليكا بويىنشا 20 وڭىردە 360-تان استام ازامات تالىمگەر اتاندى.
تالىمگەرلىك اقىسىز نەگىزدە جۇزەگە اسىرىلادى جانە اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان, بالالار ۇيىندە تاربيەلەنىپ جاتقان 10 جاستان اسقان بالالاردى قامتيدى. جوبانىڭ ماقساتى – بالالاردىڭ الەۋمەتتەنۋىنە ىقپال ەتۋ, ولاردى ءوز بەتىنشە ءومىر سۇرۋگە دايىنداۋ.
ەلىمىزدە تالىمگەرلەرگە مىندەتتى سەرتيفيكاتتاۋ ءتارتىبى ەنگىزىلگەن. تالىمگەر بولعىسى كەلەتىن ازاماتتار تالىمگەرلىك ۇيىمدارىندا وقۋدان ءوتىپ, بىلىكتىلىگىن راستايتىن سەرتيفيكات الادى. مىندەتتى وقىتۋ تالىمگەرلەردىڭ قاجەتتى ءبىلىم مەن داعدىعا يە بولىپ, بالالارعا ءتيىمدى قولداۋ كورسەتۋىنە مۇمكىندىك بەرەدى.
«تالىمگەر – بۇل بالانىڭ جانىنان تابىلىپ, وعان جول كورسەتەتىن ادام. اركىم تالىمگەر بولا بەرمەيدى. بۇل – ۇلكەن جۇرەك پەن ادال نيەتتى, جاۋاپكەرشىلىكتى قاجەت ەتەتىن ءىس. سول سەبەپتى وقىتۋ مەن سەرتيفيكاتتاۋدى ەنگىزدىك. بالالارعا شىنىمەن قامقور بولا الاتىن, سەنىمدى ادامدار عانا تالىمگەر بولۋعا ءتيىس», دەپ اتاپ ءوتتى وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى بالالاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى ناسىمجان وسپانوۆا.
ايتا كەتەيىك, تالىمگەرلىك ينستيتۋتى ەلىمىزدە 2024 جىلى زاڭنامالىق تۇردە ەنگىزىلدى.
