الەۋمەتتىك احۋالعا – ايرىقشا نازار

ءبىزدىڭ باستى ماقسات – جۇمىستان قىسقارتۋ مەن جالاقى كولەمىن ازايتۋعا جول بەرمەۋ. ەلباسى وسى ورايدا «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى» باعدارلاماسىنا قولداۋ ءبىلدىرىپ وتىر. بيىل وسى باعدارلامانى ىسكە اسىرۋعا 37 ملرد. تەڭگە ءبولىندى, دەدى پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى بەردىبەك ساپارباەۆ اتىراۋ وبلىسىنىڭ الەۋمەتتىك سالا وكىلدەرىمەن كەز­دەسۋىندە. ماسەلەن, ەلىمىزدىڭ باتىس, شىعىس وڭىرلەرىنىڭ مۇناي, ءتۇستى مەتالل سالالارىندا جۇمىسسىزدىق ورىن الماۋى كەرەك. وسى ماقساتتا وتاندىق, شەتەلدىك ينۆەستورلارمەن بىرلەسكەن ءىرى كاسىپورىندارمەن جۇمىسسىزدىقتى بولدىرماۋ جانە جالاقى ازايتپاۋ تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلدى. پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى بەردىبەك ساپارباەۆتىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدە كەم دەگەندە 400 مىڭ جۇمىس ورنىن اشۋدىڭ قام-قارەكەتى جاسالىپ جاتىر. راس, كەز كەلگەن كاسىپورىن باسەكەگە قابىلەتتى ءارى بىلىكتى مامانداردى عانا جۇمىسقا تارتۋدى كوزدەيدى. ال ورتا ارناۋلى جانە جوعارى وقۋ ورىندارىن بىتىرەتىن مامانداردىڭ ءبارى بىردەي بىلىكتى, باسەكەگە قابىلەتتى مە؟ ولاردىڭ قانشا پايىزى جۇمىسقا ورنالاسا الادى؟ «ستاتيستيكالىق مالىمەت بويىنشا, كاسىپتىك كوللەدجدەردى بىتىرگەن مامانداردىڭ 70 پايىزى جۇمىسقا ورنالاساتىنى جونىندە دەرەك بار. بۇل كورسەتكىش اتىراۋ وبلىسىندا بۇدان دا جوعارى. الايدا, بۇل ناقتى دەرەك بولماۋى مۇمكىن», دەدى بەردىبەك ماشبەك ۇلى. الداعى ۋاقىتتا ماماندار دايارلاۋ ماسەلەسىنە وزگەرىستەر ەنگىزىلگەلى وتىر. ماسەلەن, قازىر زاڭگەر, ەكونوميست ماماندىقتارى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ كوپشىلىگىندە دايارلانادى. الايدا, زاڭگەرلەردى, نە ەكونوميستەردى دايارلايتىن ماماندانعان وقۋ ورىندارى بار ەمەس پە؟ نەگە ونى كەز كەلگەن وقۋ ورنى دايارلاۋى قاجەت؟ ەڭبەك نارىعى زەرتتەلىپ, حالىقارالىق تالاپقا سايكەس بىلىكتى ماماندار دايارلاۋدىڭ قاجەتتىگىنە ءمان بەرىلۋى ءتيىس. سوندا عانا سىرتتان كەلەتىن مامانداردى ازايتا الامىز, دەگەن بەردىبەك ساپارباەۆتىڭ ءمالىم ەتۋىنشە, جۇمىسسىزدىقتى بولدىرماۋ ءۇشىن مونيتورينگ, زەرتتەۋ­لەر جۇرگىزىلگەنى ءجون. سول كەزدە جۇمىسسىزدىق ماسەلەسى تۋىندامايتىنى انىق. ءوڭىر باسشىسى باقتىقوجا ىزمۇحامبەتوۆپەن بىرگە «ارەس پەتروتەحنيك» حالىقارالىق وقۋ ورتالىعى مەن نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەبىنىڭ, «ميراس» بالاباقشاسى مەن وبلىستىق بالالار اۋرۋحاناسىنىڭ, سونىمەن بىرگە, اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىنىڭ, ەشكى جانە سيىر سۇتىنەن بىرنەشە ءونىم دايىندايتىن فەرمالاردىڭ جۇمىسىمەن كەڭىرەك تانىسقان بەردىبەك ماشبەك ۇلى «ءبىزدىڭ ەلىمىز بۇعان دەيىنگى داعدارىستى دا تابىس­تى ەڭسەردى. ماسەلەن, 2007-2009 جىلدارعى داعدارىس كەزىندە ەلىمىزدە 1 ميلليوننان استام ادامنىڭ جۇمىستان قىسقارىپ كەتۋى مۇمكىن ەدى. الايدا, وعان جول بەرىلگەن جوق. بۇل, ارينە, ەلىمىزدەگى جۇرگىزىلىپ كەلە جاتقان ناتيجەلى الەۋمەتتىك ساياساتتىڭ جەمىسى. ەڭ باستىسى, ساياسي تۇراقتىلىقتىڭ, ىنتىماق پەن قوعامدىق كەلىسىمنىڭ جەمىسى. مەملەكەت حالىقتىڭ الەۋ­مەتتىك تۇرمىسىن, ءال-اۋقا­تىن ۇدايى نازاردا ۇستاپ كەلەدى. ەلىمىزدە تۇراقتىلىق پەن ىنتى­ماق­تى, قوعامدىق كەلىسىمدى نىعايتۋ جونىندەگى ءتيىمدى ساياساتتىڭ ارقا­سىن­دا بارلىق قيىندىقتى ەڭسەرە­مىز», دەپ اتاپ كورسەتتى پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى بەردىبەك ساپارباەۆ. جولداسبەك شوپەعۇل, «ەگەمەن قازاقستان». اتىراۋ وبلىسى.