ايماقتار • 22 تامىز, 2025

توزعان ساياباقتى تۇلەتكەن

90 رەت
كورسەتىلدى
8 مين
وقۋ ءۇشىن

تاۋەلسىزدىكتىڭ ەلەڭ-الا­ڭىندا تارازدىقتار ورتا­­لىقتاعى سيقى قاش­­­قان تۇرار رىسقۇلوۆ اتىن­داعى ساياباق ۋاقىت وتە كەلە ادام تانىماستاي وزگە­رەدى دەپ ويلاماعان ­بولار. بيىك اعاشتار اۋدەم جەردەن كوزگە تۇسكەنىمەن, قورشاۋى جوق بولعان سوڭ, بۇل ساياباق قوجاسى جوق مەكەندەي كوزگە قوراش كورىنەتىن. قالانىڭ قاق ورتاسىندا ورنالاسقان ساياباقتى كىم قامقورلىعىنا الىپ, دەمالىس ورنىنا اينال­دىراتىنى دا بەلگىسىز ەدى.

توزعان ساياباقتى تۇلەتكەن

ء«بىز 1998 جىلى كونكۋرسقا قاتىسىپ, ساياباقتى مەنشىگىمىزگە الدىق. ول كەزدە مۇندا 5 اتتراك­تسيو­ن عانا بار ەدى. ساياباقتا قورشاۋ, جارىق جوق, اللەيادا سۋسىعان قۇم جاتاتىن. قيىن كەزەڭ ەدى عوي. قىسقاسى, ساياباق ەشكىمگە كەرەكسىز كۇيدە قالعان. ول جىلدارى يەلىگىمدە جاستىق شىعاراتىن تسەح بار ەدى. سول تسەحتى ساۋدالاپ, وسى ساياباقتى الدىق. قاراجات تاپشى كەزدە قيىنشىلىقتى كوپ كوردىك. مۇندا ءتىپتى دارەتحانا دا بولمادى. جۇمىسشىلار ءازىل-شىنىن ارالاستىرىپ: «ەگەر ءسىز دارەتحانا سالساڭىز, سىزگە ەسكەرت­كىش قويامىز», دەدى. سىزگە وتىرىك, ماعان شىن, دارەتحانانىڭ ماسە­لەسىن ايتىپ, سول كەزدەگى اكىم بولات جىلقىشيەۆقا باردىم. ول كىسى: «دۇرىس ماسەلە كوتەرىپ وتىرسىز. تەك زاڭ اياسىندا ىستەڭىز», دەدى. ال زاڭ رۇقسات بەرمەيدى. سول جىلدارى قوعامدىق ورىندا دارەتحانا دەگەنىڭىز جەر استىندا بولۋى كەرەك ەكەن. ماسەلەنىڭ ۋشىعىپ تۇر­­عانىن اكىمگە قايتا جەتكىزگەن سوڭ عانا رۇقسات الدىم», دەيدى ورتا­­لىق ساياباقتىڭ يەسى اسان قوش­­مامبەتوۆ سول جىلدارى تۋىن­­داعان قيىندىقتاردى ەسكە الىپ.

قازىر قاراساڭىز, تۇرار رىس­قۇلوۆ اتىنداعى ساياباق توتىداي تارانىپ تۇر. مۇنداعى جانعا جايلى اتموسفەرا بارشانى وزىنە شاقىرىپ تۇراتىنداي كو­رىنەدى. بيىك تالداردىڭ ساياسىندا تىنىعۋدى قالاعان جۇرت وسى جاققا اعىلىپ جاتادى. ونداعان اتتراكتسيونعا قىزىققان جۇرت بالالارىن وسىندا اكەلەدى. جۇمىس­شىلار ساياباقتىڭ ءسانىن كەلتىرۋ جولىندا الا تاڭنان قارا كەشكە دەيىن تىنىمسىز ەڭبەك ەتىپ جاتىر.

ساياباق

«يەلىگىمىزگە العان جىلى سايا­باقتا تالدار قۋراپ جاتتى. ايتىپ-ايتپاي نە كەرەك, جەدەل ىسكە كىرىستىك. 6–8 جاسار ەكى قىزىم 5–10 سانتيمەتر سايىن تال كوشە­تىن ەكتى. ولارعا بۇل جۇمىس وڭاي سوققان جوق. قىزدارىم: «اكە, ەلدىڭ بالالارى ويناپ ءجۇر عوي», دەيتىن. قىنا اعاشتىڭ ورنىنا مالبا وتىرعىزدىق. ايتساڭ, ماق­تانعانداي بولاسىڭ. دەگەنمەن ەل اۋماعىنداعى كوپتەگەن ساياباق­تى ارالاپ كوردىك. سوندا سان ءتۇر­لى اتتراكتسيونى ەڭ كوپ, ءتۇرلى تال­­ى مەن گ ۇلى جايقالىپ تۇر­عان ساياباق بىزدىكى ەكەنىنە كوزىمىز انىق جەتتى. سوندىقتان 30 جىلعا جۋىق ۋاقىت بويى اتقار­عان ەڭبەگىمىزبەن ماقتانۋعا بولاتىن سەكىلدى. بارىمىزدى وسى سايا­باققا سالدىق», دەيدى اسان قوشمامبەتوۆتىڭ جارى ايدينا نۇرلىبەكقىزى.

ساياباقتاعى سۋسىعان قۇمنان اسپانعا كوتەرىلگەن شاڭ جۇرتتىڭ مازاسىن كەتىرەتىن. 90-جىلدارى كەلگەن جۇرت پىستە شاعىپ, دەمالىس ورنىن قوقىسقا تولتىراتىن. سول ولقىلىقپەن كۇرەسۋ ماق­ساتىندا ساياباق باسشىسى اۋماقتى قور­شاۋعا بەل بۋدى. قولعا العان ءىستى ساتىمەن اياقتادى. اۋەلى مۇندا بار بولعانى 5 ات­تراك­­تسيون ورنالاسسا,­ ا­.قوشمامبەتوۆ ساياباقتى مەن­­شىگىنە العان سوڭ, مۇنداعى اتكەن­شەكتەر مەن اتتراكتسيوندار سانى قىرىقتان اسىپتى.

«ساياباق ىشىندە سالىنعان دالاداعى ساحنانى كەلۋشىلەرگە تەگىن بەرەمىز. مۇندا 702 ورىن بار. تسيرك كەلسە دە, كونتسەرت قويا­مىز دەگەن انشىلەرگە دە تەگىن ۇسى­نامىز. تەك تازالىقپەن اينا­لىساتىن ازاماتتارعا تيەسىلى اقى­نى تولەسە بولعانى. ساحنانى ايگى­لى يۋرمالاداعى جوبا نەگىزىندە جاسادىق. وندا 1 500 ورىندىق بولسا, ءبىزدىڭ ساياباقتاعى ساحنادا 702 ورىن بار. ايىرماشىلىق سول عانا. مۇندا سەبەزگى بولمەسى دە, دارەتحانا دا بار. 100 ادامعا ارنالعان كيىم اۋىستىرۋ بولمەسى دە قاراستىرىلعان», دەيدى ا.قوش­مامبەتوۆ.

تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىل­­دارىندا قانداي دا ءبىر ءىستى باستاۋدىڭ ماشاقاتى كوپ ەدى. ودان بولەك, ساياباقتاعى قىز­مەتكەرلەردىڭ جالاقىسىن ۋاقتىلى وتەۋ دە وڭاي شارۋا ەمەس. تابىس تابۋ جولىندا ۋاقىت سۇرانىسىنا ساي ىسكەر بولۋىڭ كەرەك. جۇمىسشىلارعا جاقسى ەڭبەكاقى تولەۋ ءۇشىن ساياباق باسشىسى جاڭا قادامعا بارۋدى ءجون دەپ تاپ­قان. ول قىزمەتكەرلەرىمەن اقىل­داسا كەلە, «كۇلكى بولمەسىنە» قاجەتتى «قيسىق اينا» شىعارۋعا تاۋە­كەل ەتىپتى. وسىلايشا, تابىس­تى ەسە­لەۋگە دەن قويعان مەنەدجەر ا.قوش­مامبەتوۆ كەيىننەن ارتىنا شاعىن ۆاگون­دار تىركەلگەن تراكتور قۇراس­تى­­رىپ, ونى دا نارىققا شى­عا­رىپ­تى.

قيىن-قىستاۋ كەزەڭدە ا.قوش­مامبەتوۆتىڭ وتباسى ءۇشىن نەسيە الۋ دا وڭايعا سوقپادى. زايىبى ايدينا نۇرلىبەكقىزىنىڭ ايتۋىنشا, اۋەلى انالارىنا تيەسىلى ءۇيدى كەپىلگە قويىپ, اتتراكتسيون الىپتى. كەيىننەن سول اتتراكتسيون­داردى تاعى دا كە­پىلگە قويىپ, جاڭا اتتراكتسيوندار الۋ ارقىلى ساياباققا كەلۋشىلەردىڭ سانىن ارتتىرعان. وسىلايشا, ءار ەكى-ءۇش جىل سايىن ساياباقتى تۇرلەندىرىپ وتىرعان. ساپاعا ءمان بەرگەن باسشىلىق بارلىق قيىندىققا قاراماستان, باعاسى 100 مىڭ دوللاردان اساتىن رەسەيلىك اتكەنشەكتەردى اكەلىپ ءجۇردى. ايتۋلارىنشا, تەك ءبىر عانا اتتراكتسيون قىتايدىكى ەكەن.

«العان اتتراكتسيونداردىڭ ەڭ قىمباتىنىڭ باعاسىن 50 ميلليو­ن دەپ ەسەپتەيىكشى. ول كەزدە بيلەتتىڭ باعاسى – 200–300 تەڭگە. شىعىندى قايتارۋ ءۇشىن قانشا ادام كەلۋى كەرەك؟ اتتراكتسيون ءوز-ءوزىن مۇلدە اقتامايدى. ويت­كەنى حالىق ماۋسىم-قىركۇيەك ارالى­عىندا عانا كەلەدى. سوندىقتان  قىزمەتكەرلەرمەن اشىق ديالوگ ورناتتىم. تابىس ارتقان كەزدە ولار دا كوپ تابىس تاپتى. قانشا قاراجات تۇسكەنىن وز­دەرى ەسەپتەپ, ەلەكتريككە قانشا جالاقى, باسقاعا قانشا ايلىق تولەيتىنىمىزدى سولار شەشتى. بيۋد­جەتتى وزدەرى رەتتەگەن سوڭ, ماعان ايلىق تولەۋ ماسەلەسى جەڭىل بولدى. جۇمىسشىلاردىڭ الدىندا ادال بولعانىمنان ۇتىل­عان جوقپىن. ولار ماعان قاي كەزدە دە سەنىم ارتادى.

اشىقتىق دەگەنىمىز سول, وزىمە كولىك الۋ ءۇشىن دە قىزمەتكەر­لەر-دەن رۇقسات سۇرادىم. ويتكەنى پاندەميا كەزىندە كولىگىمدى ساتىپ, جاياۋ قالعان ەدىم. ولارعا اشىق بولساڭ, قۇرمەتتەسەڭ, قىز­مەتكەرلەر دە سەنى قادىرلەيدى. جۇمىسقا كەلە جاتقانىمدا قىز­مەتكەرلەرىم قانداي تالاپ قويادى دەپ قايمى­عىپ وتىرامىن. باسشى جۇمىس­شىلارىمەن ەسەپ­تەسكەن­دە عانا جۇمىس جۇيەلى جۇرەدى», دەيدى ا.قوشمامبەتوۆ.

قازىردە تۇرار رىسقۇلوۆ اتىن­داعى ساياباققا كەلۋشىلەر سانى از ەمەس. اسىرەسە بالدىرعاندار مۇنداعى «ايمەر» اسپالى ارقان­دى اتتراكتسيونىنا قاتتى قى­زىعادى. سونداي-اق «Rollglider», «مانەج», «پەتۋشوك», «گينگانت» اتتراكتسيوندارى مەن ساياباق ىشىن­­دەگى ءتۇرلى ۇيىرمە بالالار­دى وزىنە شاقىرىپ تۇرادى. ا.قوشمامبەتوۆتىڭ ءوز قولىنان شىققان ءتۇرلى بۇيىم دا بال­دىر­عانداردى قىزىقتىرادى.

قالاي دەسەك تە, تاۋەكەلگە بەل بۋىپ, توزعان ساياباقتى يەلىگىنە الىپ, تۇلەتۋگە, تۇرلەندىرۋگە نيەت ەتكەن ا.قوشمامبەتوۆتىڭ ىسكەر­لىگى كوپكە ۇلگى. بۇگىندە ساياباق باسشىسى 32 ادامدى تۇراق­تى جۇمىسپەن قامتىپ وتىر. سايا­باققا كەلۋشىلەر سانى ارتقان جاز مەزگىلىندە تاعى دا قوسىمشا قىز­مەت­كەرلەر الادى. 32 ادامعا جىل ون ەكى اي جالاقى تولەۋ وڭايعا سوقپاسا دا, ىسكەر ازامات بىلىكتى مامانداردان ايىرىلىپ قالماۋ جولىندا جانىن سالىپ ەڭبەك ەتىپ جاتىر.

 

تاراز 

سوڭعى جاڭالىقتار

«سپارتاك» تاعى دا جەڭىلدى

سپورت • بۇگىن, 11:55