تەمىرجولدى تسيفرلاندىرۋ جۇمىس ساپاسىن جاقسارتادى

ۆاگون پاركىنىڭ توزىعى جەتىپ تۇر

«بيىلعى 7 ايدا جۇك ۆاگوندارى 5 ەسە, ال پلاتفورمالار 2,2 ەسە ارتتى. جالپى, كەيىنگى 5 جىلدا ۇلتتىق وپەراتوردىڭ ۆاگون پاركىن جاڭارتۋى سالادا ينۆەس­تيتسيالىق بەلسەندىلىكتى كۇشەيتتى. ناتيجەسىندە, «Wabtec», «Alstom», «Stadler» سياقتى الەمنىڭ جەتەك­شى برەندتەرى وتاندىق نارىققا كەلدى. وتاندىق تاۋار ون­دى­رۋ­شىلەردى قولداۋ مەن تەمىرجول سالاسىندا ىشكى نارىقتى دامىتۋ شەڭبەرىندە لوكاليزاتسيا دەڭگەيى 40%-عا دەيىن قامتاماسىز ەتىلدى. وتاندىق وندىرۋشى­لەردىڭ قاتىسۋىمەن لوكاليزاتسيانى ارتتىرۋ, دۆيگاتەل ءوندىرۋ, بىرلەسكەن كاسىپورىندار اشۋ جۇمىسى جالعاسادى», دەدى كولىك ءمينيسترى نۇرلان ساۋرانباەۆ.

بيىل قاڭتاردا استانادا جىلىنا 100 جولاۋشى ۆاگونىن شىعاراتىن «Stadler قازاقستان» زاۋىتى ىسكە قوسىلدى. شىعارىلعان ۆاگوندار 2030 جىلعا دەيىن كەلىسىمشارت اياسىندا «قازاقستان تەمىر جولى» ۇك-عا جەتكىزىلەدى (بارلىعى 557 ۆاگون).

«جىل سوڭىنا دەيىن العاشقى 51 ۆاگون قولدانۋعا بەرىلەدى. سونداي-اق جىل باسىندا اتىراۋ وبلىسىندا جىلىنا 6 000 جۇك ۆاگونى مەن تسيستەرنا شىعاراتىن زاۋىت ىسكە قوسىلدى («تەكسول ترانس»). وعان قوسا, جەرگىلىكتى ءوندىرىس ۇلەسىن ارتتىرۋ ماقساتىندا ينۆەس­تور «Foundry» كلاستەرىن سالۋدى باستادى. زاۋىتتىڭ ىسكە قوسىلۋى 2027 جىلعا جوسپارلانعان. بۇلارمەن بىرگە, بيىل سەمەيدەگى ماشينا جاساۋ زاۋىتىندا جىلىنا 600 جۇك ۆاگونىن شىعاراتىن جاڭا ءوندىرىس ىسكە قوسىلىپ وتىر», دەدى مينيستر.

ونىڭ ايتۋىنشا, ەكىباستۇزدا دايىن تەمىرجول تەح­­ني­كاسىن جانە قۇرامداس بولشەكتەر مەن ماڭىزدى كوم­پو­نەنتتەر شىعاراتىن كاسىپورىندار كلاستەرى سا­­لىندى. بيىل وسى كلاستەردە جىلىنا 160 مىڭعا دەيىن دا­يىن ءونىم شىعاراتىن بانداجدىق كەشەن ىسكە قو­­سىل­دى («Railcast Systems»). وسىلايشا, بۇل جوبالار ءون­دى­رىس قۋاتىن ودان ءارى ۇلعايتىپ, ءونىم ساپاسىن ارتتىر­ماق.

«قابىلدانعان شارالارعا قاراماستان, ۆاگون پاركىنىڭ توزۋ دەڭگەيى ءالى دە جوعارى كۇيىندە قالىپ وتىر. اتاپ ايتقاندا, بۇگىندە جۇك ۆاگوندارى پاركىنىڭ توزۋى – 54%, لوكوموتيۆتەر – 52%, جولاۋشى ۆاگوندارى 42% دەڭگەيىندە. ەلىمىزدىڭ ۆاگون پاركىن جاڭارتۋ وتاندىق ماشينا جاساۋ سەكتورىن دامىتۋمەن تىعىز بايلانىستا بولۋعا ءتيىس. بۇل وندىرىستىك قۋاتتى ۇلعايتۋعا ءارى ۆاگون پاركىن جاڭعىرتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى نۇرلان ساۋرانباەۆ.

تاسىمالدى ارتتىرۋ – ۋاقىت تالابى

مەملەكەت باسشىسى ەلىمىزدىڭ كولىك-ترانزيتتىك الەۋەتىن دامىتۋ بويىنشا ناقتى مىندەت قويدى. تەمىرجول تاسىمالى نارىعى جىل وتكەن سايىن باسەكەگە قابىلەتتى بولىپ كەلەدى. وسى رەتتە, تران­زيت­تىك حاب رە­تىندە پوزيتسيامىزدى نىعايتۋ ءۇشىن ينفرا­قۇ­رى­لىم­نىڭ مۇمكىندىكتەرىن بەلسەندى تۇردە ارتتىرۋ قاجەت.

«وسال تۇستاردى», اتاپ ايتقاندا شەكارا ماڭى اۋداندارىنداعى تالاپقا ساي كەلمەيتىن جەرلەردى رەتكە كەلتىرۋ كەرەك. ترانزيتتىك تاسىمالداۋ كولەمىن, اسىرەسە, «شىعىس – باتىس» باعىتى بويىنشا ارتتىرا تۇسكەن ءلازىم. بيىل «دوستىق – مويىنتى» جانە «الماتى قالاسىنىڭ اينالما جولى» سياقتى ءىرى جوبا­نى ىسكە اسىرۋ اياقتالادى», دەدى ۇكىمەت باسشىسى.

قازىر «داربازا – ماقتاارال», «باقتى – اياگوز» تەمىر­جول جەلىلەرى دە سالىنىپ جاتىر. بۇل جوبانى بەلگىلەنگەن مەرزىمدە اياقتاۋ قاجەت. ونىڭ بارلى­عى كۇردەلى ۋچاسكەلەر مەن ءىرى تۇيىسپەلى توراپتار جەلىسىنىڭ جۇكتەمەسىن ازايتىپ قانا قويماي, جۇكتەر­دىڭ ءترانزيتىن دە ەداۋىر ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

تسيفرلاندىرۋ سالاعا سەرپىلىس اكەلەدى

اۆتوماتتاندىرىلعان باسقارۋ جۇيەلەرىن ەنگىزۋ, تسيفرلىق ديسپەتچەرلەۋ, اقپاراتتىق جۇيەلەردى ينتەگراتسيالاۋ ەسەبىنەن سالانى تسيفرلاندىرۋعا دا باسا كوڭىل بولىنەدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ قاتىسۋىمەن جۋىردا استانادا ساپالى تالداۋ جاساپ, اۋقىمدى دەرەكتەردى گەنەراتسيالاي الاتىن سۋپەركومپيۋتەر كلاستەرى ىسكە قوسىلعانى ءمالىم. وسى تۇرعىدا جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارى مەن بولاشاعى بار ستارتاپتاردى ەكونوميكانىڭ بارلىق سالاسىنا, سونىڭ قاتارىندا تەمىرجولعا دا ەنگىزۋ كەرەك. مىسالى, جاساندى ينتەللەكت اپاتتىق جاعدايلاردىڭ ىقتيمال قاۋىپتەرىن, جولدار مەن جىلجىمالى قۇرامنىڭ توزۋىن الدىن الا ەسەپتەپ, وسىنداي ماسەلەنى شەشۋدىڭ ءتۇرلى نۇسقالارىن پىسىقتاي الادى.

«تەمىرجول سالاسىن تسيفرلاندىرۋ كەزىندە IT-ينفراقۇرىلىمدى باسقارۋ مەن اقپاراتتىق جۇيە­لەر­دىڭ ينتەگراتسياسىن جۇرگىزۋدىڭ تۇتاس ءتاسىلىن جۇزەگە اسىرۋ قاجەت. اسىرەسە جولاۋشىلار تاسىمالى سالاسىنا ەرەكشە نازار اۋدارۋ ماڭىزدى. قىزمەت كورسەتۋ ساپاسى مەن ۆاگونداردىڭ جاعدايىنا قاتىستى حالىقتىڭ تاراپىنان ارىز-شاعىمدار ازايعان جوق. بۇل تەمىرجول سالاسىمەن قاتار ەل بەدەلىنە دە اسەر ەتەدى», دەدى پرەمەر-مينيستر.

سوندىقتان بارلىق تاسىمالداۋشى جولاۋشى ۆاگوندارى مەن لوكوموتيۆ پاركىن جۇيەلى تۇردە جاڭارتىپ وتىرۋىن قامتاماسىز ەتكەن ءجون.

«سونداي-اق جۇك ۆاگوندارىن شىعارۋ مەن اۋىس­تىرۋ جۇمىسىن دا جانداندىرۋ كەرەك. بۇدان بولەك, كولىك مينيسترلىگى مەن «قازاقستان تەمىر جولى» ۇك زاماناۋي ءارى پەرسپەكتيۆالى ازىرلەمەلەردى ەنگىزۋ, جىلجىمالى قۇرامداردىڭ قوزعالىس جىلدامدىعىن ارتتىرۋ ماسەلەسى بويىنشا جۇمىس ىستەۋى قاجەت», دەدى ولجاس بەكتەنوۆ. ونىڭ ايتۋىنشا جولاۋشى تا­سى­مالى سالاسىنداعى قىزمەتتەردى دە ودان ءارى جەتىل­­دىرۋ بو­يىنشا تۇراقتى جۇمىس جۇرگىزۋ كەرەك. سو­نىمەن قاتار شەشىمدى قاجەت ەتەتىن باسقا دا اسپەك­تىلەر بار.

ءبىرىنشى. بيزنەس مەملەكەتارالىق وتكىزۋ بەكەت­تەرىندە جۇكتەردىڭ تۇرىپ قالۋ پروبلەماسىمەن كەزى­گىپ وتىر. كولىك, قارجى مينيسترلىكتەرى ۇلتتىق قاۋىپ­سىزدىك كوميتەتىنىڭ شەكارا قىزمەتىمەن بىرگە شەكارادا جەدەل ءارى ساپالى مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ جونىندە شارا قابىلداۋى قاجەت.

ەكىنشى. 2028 جىلى جولاۋشى ۆاگوندارىنىڭ پاركى 3 مىڭ بىرلىكتەن اسادى, بۇل توزىعى جەتكەن ۆاگوندارعا قاتىستى ماسەلەنى شەشۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. الايدا جەكە تاسىمالداۋشىلار ءوز ۆاگوندارىن جاڭارتۋدا قيىندىققا تاپ بولىپ ءجۇر. وسى ماقساتتا كولىك مينيسترلىگى جەكە تاسىمالداۋشىلاردى قولداۋ شارالارىن ازىرلەۋگە ءتيىس. بۇل جالپى جولاۋشى مەن جۇك تاسىمالىنىڭ ساپاسىنا وڭ اسەر ەتەدى.

ءۇشىنشى. ونەركاسىپ جانە كولىك مينيسترلىكتەرىنە كاسىپورىنداردى ۇزاقمەرزىمدى كەلىسىمشارتپەن قام­تاماسىز ەتە وتىرىپ, ماشينا جاساۋ ءوندىرىسىن لوكاليزاتسيالاۋدى كەزەڭ-كەزەڭمەن ارتتىرۋعا باعىتتالعان ۇلگىلىك كەلىسىمدەردى ازىرلەۋى كەرەك.

ۆوكزالدار جاڭعىرىپ جاتىر

وتىرىستا پرەمەر-مينيستر تەمىرجول ۆوكزالدارىن رەكونسترۋكتسيالاۋ جۇمىستارىن دا تەزدەتۋدى تاپسىردى. نەگىزى, كولىك مينيسترلىگى جىل سوڭىنا دەيىن 100 ۆوكزالدىڭ جاڭعىرتۋ جۇمىسىن اياقتاماقشى. سالا باسشىسى نۇرلان ساۋرانباەۆ 125 تەمىرجول ۆوكزالىن رەكونسترۋكتسيالاۋ مەن جاڭعىرتۋ جۇمىستارى قالاي ءجۇرىپ جاتقانىن, بارلىق جوبا مەرزىمىندە اياقتالاتىنىن ايتتى. ء«سىزدىڭ تاپ­سىر­ماڭىز بويىنشا جۇمىس باستالدى. بيىل 100 ۆوكزالدىڭ جۇمىسى اياقتالادى. قالعاندارى 2026 جىلى بىتەدى», دەدى نۇرلان ساۋرانباەۆ.

مينيسترلىك مالىمەتىنشە, مەردىگەرلەر تەمىرجول ۆوكزالدارىن رەكونسترۋكتسيالاۋ مەن جاڭعىرتۋ جۇمىستارىنا كىرىسكەن. جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ بەكىتىلگەن نورماتيۆتىك-تەحنيكالىق مەرزىمدەرگە سايكەس كەزەڭ-كەزەڭىمەن جۇرگىزىلىپ جاتىر. جاڭعىرتۋ ۆوكزال كەشەندەرىنىڭ نەگىزگى ەلەمەنتتەرىن, سونىڭ قاتارىندا قاسبەتتەردى, شاتىردى, ءۇي-جايلاردى, ينجەنەرلىك جەلىلەردى, جولاۋشى زالدارى مەن پلاتفورمالاردى قامتيدى. قازىرگى زامانعى قاۋىپسىزدىك, ناۆيگاتسيا مەن جارىقتاندىرۋ جۇيەلەرىن ورناتۋ, سونداي-اق موبيلدىلىگى تومەن جولاۋشىعا جاعداي جاساۋ دا كوزدەلگەن.