كەشە ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ۆيتسە-ءمينيسترى البەرت راۋ مەن «ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى جانە قۋات ۇنەمدەۋدى دامىتۋ ينستيتۋتى» اق باسقارۋشى ديرەكتورى الىبەك قابىلباي ءباسپاسوز ءماسليحاتىن وتكىزدى. وندا «ەنەرگوتيىمدىلىك سالاسىنا ستراتەگيالىق ينۆەستورلاردى تارتۋ» تاقىرىبى تالقىلاندى.
بەس ينستيتۋتتىق رەفورمانىڭ ءۇشىنشىسى جونىندە اڭگىمەلەگەن ۆيتسە-مينيستر, ەلىمىزدە ەنەرگوتيىمدىلىكتى ارتتىرۋ شارالارىنىڭ قالاي جۇرگىزىلىپ جاتقانى تۋرالى اڭگىمەلەدى. «ەستەرىڭىزدە بولسا, ەلباسىنىڭ «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىنىڭ 59-شى قادامى بويىنشا ەنەرگوتيىمدىلىك سالاسىنا ينۆەستورلار تارتۋدى دامىتۋ جۇكتەلگەن ەدى. بۇگىندە وسى باعىتتا گەرمانيالىق ەنەرگەتيكالىق اگەنتتىكتى ستراتەگيالىق ارىپتەس رەتىندە ايقىنداپ وتىرمىز. اتالعان اگەنتتىكتىڭ ەنەرگوتيىمدىلىك سالاسىندا تاجىريبەسى مول. ءبىز وسى ينستيتۋتپەن ارىپتەستىك تۋرالى كەلىسىمشارتقا وتىرعان ەدىك. ەندى ولار بىزگە ەنەرگوسەرۆيستىك كومپانيالاردى تارتۋعا كومەكتەسۋمەن قاتار, وسى باعىتتاعى وزدەرىنىڭ جۇمىس ىستەۋ تاجىريبەلەرىمەن دە ءبولىسىپ وتىراتىن بولادى», دەدى ا.راۋ.
ۆيتسە-مينيستر «100 قادام» بويىنشا ەنەرگوتيىمدىلىك شارالارىن جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا ەلدەگى زاڭناماعا بىرقاتار وزگەرىستەر ەنگىزىلەتىنىن دە ايتتى. مىسالى, بيۋدجەتتىك جانە تابيعي مونوپوليالاردى رەتتەۋ تۋرالى زاڭنامالارعا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار جاسالادى ەكەن. «قاراپايىم تىلمەن تۇسىندىرسەك, بۇگىنگى كۇنى ەلىمىزدەگى ءبىر مەكتەپتى جىلىتۋ ءۇشىن ماۋسىم بارىسىندا ايىنا ءبىر ملن. تەڭگە قاجەت ەتىلەدى. ال ەرتەڭ ەنەرگوسەرۆيستىك كومپانيا كەلىپ, ەنەرگيا ۇنەمدەيتىن قازاندىق ورناتادى. ول قازاندىق ايىنا 800-900 مىڭ تەڭگەنى قاجەت ەتۋى مۇمكىن. بۇل جەردە بيۋدجەتتەن مەكتەپتى الگىندەي قارجىلاندىرۋ جالعاسا بەرەدى دە, ەسەسىنە قالدىق قاراجات ەنەرگيا ۇنەمدەۋمەن اينالىساتىن كومپانياعا بەرىلەدى. مىنە, بيۋدجەتتىك زاڭنامادا وسىنداي وزگەرىستەر بولادى», دەدى ۆيتسە-مينيستر. بۇعان قوسا, ەنەرگيا شىعىنى ۇلكەن بولىپ ەسەپتەلەتىن كوممۋنالدىق سەكتورعا دا وسىعان ۇقساس وزگەرىستەر ەنگىزىلەتىن كورىنەدى. اتاپ ايتقاندا, كوممۋنالدىق قىزمەتتەر تاريفىنە ينۆەستيتسيالىق قۇرامدار نازارعا الىنىپ, ول بويىنشا ۇنەمدەلگەن قاراجات ينۆەستورلارعا تيەسىلى بولادى ەكەن. ءسويتىپ, ەنەرگوتيىمدىلىك بويىنشا بيۋدجەتكە دە, تابيعي مونوپوليا سۋبەكتىسىنە دە سالماق تۇسپەيدى. ونى ينۆەستور كوتەرەدى. ەسەسىنە, ينۆەستور ۇنەمدەۋدى ناقتى اتقارىپ, ودان قالعان قالدىق قاراجاتتى ءوزى يەلەنىپ وتىراتىن بولادى. ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا ەنەرگيا تيىمدىلىگى قورىن قۇرۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتقانى دا ايتىلدى. بۇل قور دۇنيەجۇزىلىك بانكپەن جانە بۇۇ دامۋ باعدارلاماسىنىڭ نەگىزىندە قۇرىلاتىنى دا ايتىلدى. «قور تۇجىرىمداماسى ازىرلەنەتىن بولادى. ول ۆەدومستۆونىڭ ماماندارى ازىرلەيتىن قازاقستاندىق ەنەرگيا تيىمدىلىگى كارتاسىنىڭ جوباسىن قارجىلاندىرادى. بۇل شارا ەكونوميكانىڭ وسى سەكتورىن دامىتۋدى قوسىمشا ىنتالاندىرادى دەگەن ءۇمىت بار. وسى تۇرعىدان ءبىز ەنەرگيانى ۇنەمدەۋ سالاسىندا ايتارلىقتاي جەتىستىكتەرگە جەتكەن ەۋروپانىڭ, سونىڭ ىشىندە, گەرمانيانىڭ جولىن ۇلگى ەتەمىز», دەدى ا.راۋ. «قازاقستان تەمىر جولى» ۇك» اق ۇلتتىق كومپانيالار اراسىندا ەنەرگيا تيىمدىلىگىنە قاتىستى جوبالاردى, باعدارلاما ءاۋديتىن وتە ءساتتى ىسكە قوسىپتى. قازاقستان تەمىر جولى بۇگىنگى تاڭدا ەۋروپالىق دامۋ بانكىمەن بىرلەسە وتىرىپ, ءوز سالاسىندا ەنەرگوتيىمدى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن 40 ملن. دوللارعا لايىقتالعان ارنايى باعدارلاما جاساپ, ونىڭ ءاۋديتىن وتە ءساتتى قورعادى. باعدارلاما تۇجىرىمداماسىندا جوعارىدا اتالعان قاراجات تەمىرجول سالاسىنداعى ستانسالار مەن پاركتەردەگى ەلەكتر ەنەرگياسىن ۇنەمدەپ پايدالانۋ تەتىكتەرىن زاماناۋي قۇرىلعىلارمەن جەتىلدىرەتىندىگى انىق كورسەتىلگەن, دەدى بۇل جونىندە ءا.قابىلباي.
نۇرباي ەلمۇراتوۆ, «ەگەمەن قازاقستان».
