«كەلەشەك مەكتەپتەرى» – بۇل تەك جاڭا عيمارات سالۋ ەمەس. بۇل – بالانىڭ جان-جاقتى دامۋىنا قولايلى, قاۋىپسىز جانە ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋ ورتاسىن قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان ۇلتتىق دەڭگەيدەگى ستراتەگيالىق جوبا.
مەملەكەت باسشىسى بۇل جوبانى ەلدەگى ورتا ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋ, اۋىل مەن قالا اراسىنداعى ءبىلىم الشاقتىعىن جويۋ ءۇشىن ۇسىندى. ەڭ باستىسى, بۇل جوبا بارلىق بالاعا تەڭ مۇمكىندىك بەرۋدى كوزدەيدى.
2023 جىلدان باستاپ جوبانى كەزەڭ-كەزەڭىمەن جۇزەگە اسىرۋ باستالدى. قازىردىڭ وزىندە بىرقاتار وڭىردە جاڭا فورماتتاعى مەكتەپتەر اشىلدى. بيىلعى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن مۇنداي فورماتتاعى 217 مەكتەپتى قولدانىسقا بەرۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل – 460 مىڭنان استام وقۋشى ورنى. سونىڭ ىشىندە 40 پايىزدان استامى اۋىلدىق ەلدى مەكەندەرگە تيەسىلى. بۇل – اۋىل بالاسى دا قالاداعىلارمەن بىردەي جاعدايدا ءبىلىم الۋىن قامتاماسىز ەتەدى دەگەن ءسوز.
بىرىنشىدەن, جاڭا فورماتتاعى مەكتەپتەر كەڭ ءارى ەرگونوميكالىق تۇرعىدا ءتيىمدى ەتىپ جوبالانعان. تيپتىك مەكتەپتەرگە قاراعاندا 15-20%-عا ۇلكەن. ءار وقۋشىعا جەكە شكاف, ترانسفورمەر-پارتا, تىنىعۋ ايماعى قاراستىرىلعان.
ەكىنشىدەن, ۇلتتىق جوبا اياسىندا سالىنعان مەكتەپتەردە قاۋىپسىزدىك جۇيەلەرى كۇشەيتىلگەن. مەكتەپتەر زاماناۋي بەينەباقىلاۋ جانە عيماراتقا كىرىپ-شىققانداردى قاداعالاۋ جۇيەلەرىمەن قامتاماسىز ەتىلگەن. باستاۋىش جانە جوعارى سىنىپتار بولەك-بولەك بلوكتاردا وقيدى. مۇنىڭ بارلىعى بالانىڭ قاۋىپسىز ءارى جايلى ورتادا ءبىلىم الۋىنا باعىتتالعان.
ۇشىنشىدەن, بۇل مەكتەپتەردە STEM-زەرتحانالار, IT كابينەتتەر, اسپازدىق جانە تىگىن شەبەرحانالارى, 2-4 سپورت زالدارى, روبوتتەحنيكا كابينەتتەرى جۇمىس ىستەيدى. بۇل – وقۋشىلارعا تەك تەوريا ەمەس, پراكتيكا ارقىلى ۇيرەنۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. بارلىق مەكتەپ زاماناۋي جيھازدارمەن, وقۋ قۇرال-جابدىقتارىمەن جابدىقتالىپ, ءاربىر وقۋ كابينەتى ءۇشىن قاجەتتى تەحنيكالىق قۇرالدار جيىنتىعى قامتاماسىز ەتىلگەن. مۇنىڭ بارلىعى ۇستازداردىڭ جۇمىسىن جەڭىلدەتىپ, وقۋشىلاردىڭ ءبىلىم ساپاسىن كوتەرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
ءار مەكتەپتە ەرەكشە ءبىلىمدى قاجەت ەتەتىن بالالار ءۇشىن تولىق جاعداي جاسالعان. ليفت, پاندۋس, ارنايى دارەتحانالار, ينكليۋزيۆتى كابينەتتەر, لوگوپەد, پسيحولوگ قىزمەتى – بارلىعى قولجەتىمدى. ءبىلىم بارلىق بالاعا بىردەي بولۋى كەرەك. بۇل – جوبانىڭ نەگىزگى ۇستانىمدارىنىڭ ءبىرى.
مۇعالىمدەر ينتەراكتيۆتى تەحنولوگيالار مەن پاندىك زەرتحانالاردى قولدانا وتىرىپ, ءار وقۋشىنىڭ قىزىعۋشىلىعى مەن قابىلەتىنە قاراي تۇلعالىق دامۋىنا جول اشادى. ءبىلىم بەرۋ ۇدەرىسىندە پرەزيدەنت بەلگىلەگەن «ادال ازامات» تۇجىرىمداماسىنىڭ نەگىزىندە وقۋشىلاردى ادىلدىككە, ەڭبەكقورلىققا جانە ادامگەرشىلىككە باۋليتىن قۇندىلىقتار جۇيەسى قالىپتاسقان. مەكتەپتەگى ءبىلىم بەرۋ ۇدەرىسى تەك وقىتۋ ەمەس, ومىرگە بەيىمدەۋ, جاۋاپكەرشىلىك سەزىمىن وياتۋ جانە قوعامدىق سانانى دامىتۋعا باعىتتالعان.
بۇل مەكتەپتەردە بالالاردىڭ بويىندا ەكولوگيالىق مادەنيەتتى قالىپتاستىرۋ, قورشاعان ورتانى قورعاۋ, رەسۋرستاردى ۇنەمدى پايدالانۋ سياقتى جاۋاپكەرشىلىكتى سەزىنۋ داعدىلارىن دامىتۋعا ەرەكشە ءمان بەرىلىپ وتىر. وسى قاعيدالار مەملەكەت باسشىسىنىڭ «تازا قازاقستان» يدەياسىن بالالارعا مەكتەپتەن باستاپ ءسىڭىرۋدى كوزدەيدى.
ءبىز تەك عيمارات سالىپ قويمايمىز, سول مەكتەپتەرگە ارنايى دايارلىقتان وتكەن مۇعالىمدەردى جىبەرۋدى كوزدەپ وتىرمىز. قازىردىڭ وزىندە 3 مىڭنان استام پەداگوگ ارنايى كۋرستاردان ءوتتى. ولاردىڭ ءبارى تسيفرلىق قۇرالدار, جاڭا ادىستەمەلەرمەن جۇمىس ىستەۋگە ماشىقتانىپ جاتىر.
سونىمەن قاتار جەتەكشى پەداگوگيكالىق جوعارى وقۋ ورىندارىمەن بىرلەسىپ, ارنايى كادر دايارلاۋ جۇيەسى جولعا قويىلدى. ال مەكتەپ ديرەكتورلارى ء«بىلىم بەرۋ سالاسىنداعى 1000 كوشباسشى» جوباسىنىڭ قاتىسۋشىلارى اراسىنان تاڭدالادى.
جوبا شەڭبەرىندە باستاۋىش سىنىپتان باستاپ كاسىپتىك باعدار بەرۋ جۇيەسى ەنگىزىلەدى. 7-سىنىپتان باستاپ بەيىندى پاندەر, جەكە وقۋ باعىتتارى, مەنتورلىق جۇيە جولعا قويىلادى. قازىر «مانساپ كومپاسى» اتتى تسيفرلىق پلاتفورما ازىرلەنىپ جاتىر. بۇل وقۋشىعا ءوزىنىڭ قىزىعۋشىلىعى مەن قابىلەتىنە قاراي بولاشاق ماماندىعىن تاڭداۋعا باعىت بەرەدى.
ءبىلىم ساپاسىن, ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ – ادام كاپيتالىنا سالىنعان ينۆەستيتسيا. ءبىز ءبىلىمدى, باستاماشىل, جاۋاپكەرشىلىگى جوعارى ۇرپاق تاربيەلەۋ ارقىلى مەملەكەتتىڭ بولاشاعىن قالىپتاستىرىپ جاتىرمىز. «كەلەشەك مەكتەپتەرى» – تەك ءبىلىم وشاعى ەمەس, ول زاماناۋي ويلايتىن, ۇلتتىق قۇندىلىقتى قادىرلەيتىن, تەحنولوگيالىق ساۋاتتى تۇلعانىڭ قالىپتاسۋ ورتاسى.
مايرا مەلدەبەكوۆا,
وقۋ-اعارتۋ ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى
