فورۋم • 08 تامىز, 2025

ەتنومەدياتسيا: تاتۋلىق پەن ۇيلەسىم

60 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى اقتاۋ قالاسىندا «قحا-عا 30 جىل: بىرلىك پەن كەلىسىم» اتتى رەسپۋبليكالىق ەتنومەدياتورلار فورۋمىندا ۇلتتار تاتۋلىعىن ساقتاۋ, ەل ىشىندە ىرىتكى تۋعىزباۋ, ونىڭ الدىن الۋ تۇرعىسىنداعى اتقارعان جۇمىستارىن ورتاعا سالىپ, الداعى جوسپارلارىن تالقىلادى.

ەتنومەدياتسيا: تاتۋلىق پەن ۇيلەسىم

فورۋم قازاقستان حالقى اسسام­بلەيا­­سىنىڭ «ەلدەسۋ جانە تاتۋلا­سۋ» جوباسى اياسىندا 28 شىلدە مەن 8 تامىز ارالىعىندا ءوتىپ جاتقان ەتنو­مەدياتسياعا ارنالعان اقپاراتتىق-اعارتۋ­شىلىق مارافوننىڭ باستى باسقوسۋى سانالادى. مارافون باعدارلاماسىنا ساي كوشپەلى ترەنينگتەر, دوڭگەلەك ۇستەلدەر, پودكاستتار مەن ەتنومەدياتسياعا ارنالعان اۆتورلىق ارنايى كۋرستىڭ تانىستىرىلىمدارى وتكىزىلەدى.

فورۋمعا ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ اكىمى ن.قيلىباي, پرەزيدەنت اكىمشىلىگى قحا حاتشىلىعىنىڭ مەڭگەرۋشىسى م.ءازىلحانوۆ, سونداي-اق رەسپۋبليكالىق, وڭىرلىك ەتنومەدياتسيا ورتالىقتارىنىڭ جەتەكشىلەرى, ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرىنەن كەلگەن دەلەگاتتار, ەتنومەدياتورلار, اقساقالدار مەن انالار كەڭەسىنىڭ مۇشەلەرى, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىم وكىلدەرى مەن ءماسليحات دەپۋتاتتارى, جەر­گىلىكتى مەملەكەتتىك ورگان وكىلدەرى قاتىستى.

قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ ءحححىV سەسسياسىندا پرەزيدەنت ق.توقاەۆ: «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مادەنيەت جانە اقپارات, ىشكى ىستەر, ادىلەت مينيسترلىكتەرى مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن, استانا, الماتى, شىمكەنت قالالارىنىڭ, وبلىستاردىڭ اكىم­­دەرىمەن بىرلەسىپ, قازاقستان حالقى اسسامبلەيا­سىنىڭ ەتنومەدياتسيا سالاسىن­داعى جۇمىسىنا جان-جاقتى قولداۋ كورسەتسىن, «ەلدەسۋ جانە تاتۋلاسۋ» جوباسىنىڭ اۋقىمىن كەڭەيتسىن», دەپ تاپسىرما بەرگەن بولاتىن. سونداي-اق مەملەكەت باسشىسى: «ەتنوسارا­لىق تۇسىنىسپەۋشىلىكتەردىڭ الدىن الۋدا ما­ڭىزدى ءرول اتقاراتىن قحا-نىڭ ەتنومەدياتسيا ينستيتۋتىنا توق­تالعىم كەلەدى. كەيىنگى ۋاقىتتا اسسامبلەيا قىزمەتىندەگى ساراپشى­لىق قۇرامنىڭ ساپاسى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىل­دى», دەپ اتاپ ءوتتى.

«مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ بۇۇ باس حاتشىسى انتونيۋ گۋتەرريشپەن كەزدەسۋىندە باس حاتشى قازاق­ستانداعى ەتنوسارالىق تاتۋلىق پەن قوعامدىق اۋىزبىرشىلىككە جوعارى باعا بەردى. ءبىز ءبىر-بىرىمىزگە قولداۋ كورسەتىپ, ورتاق ماقساتقا جۇ­مىلساق قانا ءوڭىرىمىزدىڭ, ەلىمىزدىڭ الەۋەتىن ارتتىرا الامىز. اۋىزبىرشىلىك پەن ءوزارا تۇسىنىستىك بار جەردە عانا ناتيجە دە, دامۋ دا بولادى. سوندىقتان ىنتىماعىمىزدى بەكەمدەپ, ونى بارىنشا دامىتۋىمىز كەرەك», دەدى ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ اكىمى ن.قيلىباي.

پرەزيدەنت اكىمشىلىگى قحا حاتشىلى­عى­نىڭ مەڭگەرۋشىسى م.ءازىلحانوۆ ۇلتارالىق تاتۋ­لىقتى ساقتاۋ, قازىرگى قوعامداعى كەزدە­سەتىن كەيبىر ماسەلەلەر مەن ولاردىڭ الدىن الۋ, اتقارىلعان جۇمىستار مەن الداعى جوس­پارلار تۋرالى كەڭىنەن باياندادى. ماڭ­عىستاۋ وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ حاتشىسى, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ وڭىرلىك ەتنومەدياتسيا كەڭەسىنىڭ توراعاسى, فورۋم مودەراتورى ج.ماتاەۆ مەملەكەت دامۋىنداعى ەتنومەدياتسيانىڭ ماڭىزىنا, جەرگىلىكتى دەڭگەيدە اتقارىلعان بىرقاتار جۇمىستارعا توقتالدى.

پرەزيدەنت جانىنداعى مەملەكەتتىك باسقارۋ اكادەمياسىنىڭ ۆيتسە-رەكتورى ءا.ماساليموۆانىڭ «قحا ەتنومەدياتسيا ­ينس­تيتۋتىن دامىتۋداعى مەملەكەتتىك باس­قارۋ اكادەمياسى» تاقىرىبىنداعى, مادە­نيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى ازاماتتىق قوعام ىستەرى كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ج.ءالجانوۆانىڭ «مەدياتسيانى دا­مىتۋدىڭ نەگىزگى تاسىلدەرى» تاقىرىبىنداعى, وزگە دە قاتىسۋشىلاردىڭ ماڭىزدى بايانداما­لارى تىڭدالىپ, وڭىرلەردەگى ەتنومەدياتسيا ينستيتۋتىنىڭ دامۋ تاجىريبەسى, ەتنوس­ارا­لىق قاتىناستاردى رەتتەۋدەگى ءتيىمدى ادىس­تەر مەن پراكتيكالىق كەيستەر, ەتنو­مەديا­تورلاردىڭ كاسىبي دايارلىعى مەن وقىتۋ باعدار­لاما­لا­رىنىڭ ءرولى ءسوز بولدى. قاتىسۋشىلار ەت­نو­س­­ارالىق جانجالداردىڭ الدىن الۋ ال­گوريتم­دەرى, قوعاممەن سىندارلى ءوزارا ءىس-قيمىل جاساۋ جولدارى, حالىقارالىق تا­جى­ري­بە­لەر, ەلىمىزدە مەدياتسيانى دامىتۋعا ار­نال­عان نەگىزگى تاسىلدەر تۋرالى پىكىر الماستى.

ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرىندە فورۋم وتكىزۋدى داستۇرگە اينالدىرعان اسسامبلەيالىقتاردىڭ بۇل ماڭعىستاۋدا ەكىنشى رەت باسقوسۋى. سول تۇرعىدا بۇل باعىتتا ماڭعىستاۋ وبلىسىندا اتقارىلعان جۇمىستار بارىسى تانىستىرىلدى. توقتالار بولساق, وڭىردە ەتنومەدياتسيا باعىتىندا جۇزەگە اسىپ جاتقان جوبانىڭ ءبىرى – «اسسامبلەيا. پارلامەنت. ءماسليحات» جوباسى.

– جوبا شەڭبەرىندە ماڭعىستاۋ وبلىستىق ءماسليحاتى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىمەن تىعىز بايلانىستا جۇمىس جۇرگىزىپ جاتىر. اتالعان جوبا اياسىندا وبلىس, اۋدان, قالا دەپۋتاتتارىنان قحا-نىڭ دەپۋتات­تىق توبى قۇرىلىپ, اتالعان توپتىڭ جۇمىس جوس­­پارىنا سايكەس ەتنومەدياتورلار­مەن بىر­لەسكەن قابىلداۋ جۇرگىزى­لىپ كەلەدى. بيىل اقتاۋ قالاسىنىڭ تۇركى الەمىنىڭ مادەني استاناسى بولۋىنا وراي, ماڭعىس­تاۋ وبلىسىنىڭ ەتنومەدياتسياسىن دامىتۋ, شەتەلدەگى ارىپتەستەرمەن تاجىريبە الما­سۋ جۇمىستارى جوسپارلاندى. الماتى قا­لا-­­
سىندا ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى اكا­­­­­­دە­مياسى بازاسىندا از ۋاقىت ارالىعىن­­دا 6 ەت­نو­مەدياتور ءوز بىلىكتىلىكتەرىن شىڭ­دا­­دى. سونداي-اق ەتنومەدياتورلاردىڭ بىلىكتى­­لى­گىن ارتتىرۋ ماقساتىندا 30 ەتنومەدياتور ­جال­پى جانە ارنايى كۋرستاردان ءوتىپ, «پارا­سات» مەدياتسيا جانە قۇقىق ورتالىعىنىڭ سەر­تيفيكاتىن الدى, – دەدى ماڭعىستاۋ وبلىس­تىق ءماسليحاتىنىڭ حاتشىسى, قازاقستان حال­قى اسسامبلەياسىنىڭ وڭىرلىك ەتنومەدياتسيا كەڭەسىنىڭ توراعاسى ج.ماتاەۆ.

«ەلدەسۋ جانە تاتۋلاسۋ» جوباسى اياسىندا جەرگىلىكتى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىمەن تىعىز بايلانىستا جۇمىس جۇرگىزۋ دە دۇرىس جولعا قويىلعان. فورۋم بارىسىندا ەتنومەدياتسيانى بەيبىت ديالوگتىڭ ءتيىمدى قۇرالى رەتىندە دامىتۋ, مەدياتورلاردى دايار­لاۋ, قۇقىقتىق اعارتۋ, ۆەدومستۆوارا­لىق ىنتىماقتاستىقتى جەتىلدىرۋ ماسەلە­لەرى قاراستىرىلىپ, «جالپى مەدياتسيا كۋرسى» بويىنشا سەرتيفيكاتتالعان وقىتۋ ناتيجەلەرى مەن «ەتنوسارالىق سالاداعى قاقتىعىستاردىڭ الدىن الۋ جانە ولاردى رەتتەۋ جونىندەگى مەدياتسيا» (ەتنومەديا­تسيا) تاقىرىبىنداعى ارنايى كۋرستىڭ تۇساۋ­كەسەرى, وڭىرلىك تاجىريبەلەر مەن ساراپ­شىلاردىڭ باياندامالارى قامتىلاتىن پانەلدىك سەسسيا ۇيىمداستىرىلدى.

فورۋمدا ەتنوسارالىق تاتۋلىق پەن قوعام­دىق كەلىسىمدى نىعايتۋعا قوسقان ۇلەسى ءۇشىن بىرقاتار ازامات قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ ارنايى ماراپاتتارىنا يە بولدى.

اسسامبلەيانىڭ جۇمىسى, ەتنومەدياتور­لاردىڭ دەڭگەيى جينالىستار مەن ماراپات­تار كولەمىنەن ەمەس, ەل اراسىنداعى الاۋىز­دىق­تى اۋىزدىقتاۋىنان, ۇلتتىق ار-نامىسقا ءتىل تيگىزۋشىلەردى تارتىپكە سالۋىنان, كەرەك دەسە زاڭعا ساي ءتيىستى جازاسىن بەرۋدەن كورى­نەدى. سوندىقتان اتالعان ۇيىمنىڭ بەلسەن­دىلىگى مەن بەدەلى ءاردايىم سىن ساتىسىندا تۇرادى.

 

ماڭعىستاۋ وبلىسى 

سوڭعى جاڭالىقتار