تاريحتاعى ەڭ جويقىن تايفۋندار

1970 جىلدىڭ 12 قاراشاسىندا بانگلادەش پەن ءۇندىستاننىڭ باتىس بەنگال ايماعىنا سوققان بحولا تسيكلونى تاريحتاعى ەڭ كوپ ادام ولىمىنە سەبەپ بولعان تروپيكالىق داۋىل سانالادى. جەلدىڭ ەكپىنى ساعاتىنا 185 شاقىرىمعا جەتىپ, 10 مەترلىك تولقىندار تالاي اۋىلدى سۋ استىنا قالدىردى. بۇل اپاتتان شامامەن 300 000-نان 500 000-عا دەيىن ادام قازا تاپتى.

ارادا ونداعان جىل وتكەندە, 2013 جىلدىڭ قاراشاسىندا فيليپپين, ۆەتنام جانە قىتاي جاعالاۋلارىنا الاپات كۇشپەن سوققان حايان تايفۋنى قايتادان بۇكىل الەم نازارىن اۋداردى. جەلدىڭ جىلدامدىعى ساعاتىنا 315 شاقىرىمعا جەتىپ, ول قۇرلىققا سوققان ەڭ كۇشتى تايفۋنداردىڭ بىرىنە اينالدى. ءفيليپپيننىڭ تاكلوبان قالاسى تۇگەل دەرلىك قيراپ, 6 300-دەن استام ادامنىڭ ءومىرى ءۇزىلدى.

داۋىلدىڭ جويقىن كۇشىن قىتاي دا باستان وتكەرگەن. 1922 جىلدىڭ تامىزىندا ەلدىڭ شىعىس جاعالاۋىن جايپاپ وتكەن شانحاي تايفۋنى شامامەن 60 000 ادامنىڭ ءومىرىن قيدى. داۋىل تولقىندارى وزەندەردى تاسىتىپ, كەمەلەردى اۋدارىپ, اۋىلداردى سۋ باسىپ قالدى.

ال 1881 جىلدىڭ قازان ايىندا ۆەتنام تاريحىنداعى ەڭ اۋىر اپاتتاردىڭ ءبىرى — حايفوڭ تايفۋنى. قاتتى جەل مەن تەڭىز تاسقىنى ەلدىڭ سولتۇستىگىندەگى حايفوڭ قالاسىن جەر بەتىنەن جويىپ جىبەردى دەسە بولادى. قالا تۇرعىندارىنىڭ كوپشىلىگى تەڭىز سۋىنىڭ باسىپ كىرۋىنەن وپات بولدى, جالپى قۇرباندار سانى 300 000 ادامعا جەتتى.

جاپونيا دا تابيعاتتىڭ قاھارىنا تالاي رەت كۋا بولعان. 1959 جىلدىڭ قىركۇيەگىندە سوققان ۆەرا تايفۋنى ەل تاريحىنداعى ەڭ جويقىن داۋىلداردىڭ ءبىرى رەتىندە ەستە قالدى. ساعاتىنا 260 شاقىرىمدىق جەل جانە جاۋعان نوسەر 1,5 ميلليونعا جۋىق ءۇيدى زاقىمداپ, 5 000-نان استام ادامنىڭ ءومىرىن قيدى. بۇل اپات جاپونيا ءۇشىن ەڭ قىمباتقا تۇسكەن تابيعي زوبالاڭداردىڭ ءبىرى بولدى.

وسىنداي اپاتتاردان ساباق الا وتىرىپ, عالىمدار مەن قۇتقارۋ قىزمەتتەرى حالىققا الدىن الا ەسكەرتۋ جۇيەلەرىن جەتىلدىرۋدە. تايفۋن كەزىندە قاۋىپسىزدىكتىڭ باستى ەرەجەلەرى — ەۆاكۋاتسيالاۋ جوسپارىن ءبىلۋ, داۋىل تۋرالى رەسمي حابارلامالاردى قاداعالاۋ, ءۇيدى مىقتاپ بەكىتۋ جانە قاجەتتى ازىق-ت ۇلىك پەن ءدارى-دارمەك قورىن الدىن الا دايىنداۋ. ويتكەنى تابيعاتتىڭ قاھارى ادام ومىرىنە قاۋىپ توندىرگەن ساتتە ءار سەكۋند قىمبات.