V موحاممەد ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بازاسىندا وتكەن فورۋمدا 100-دەن اسا ەلدەن كەلگەن 4 200-دەن اسا زەرتتەۋشى عالامدىق ورتاق مۇددە اياسىندا باس قوستى. الەمنىڭ جەتەكشى الەۋمەتتانۋشىلارى كليماتتىق ادىلەت, تەحنولوگيالىق دامۋ, الەۋمەتتىك تۇراقتىلىق سياقتى انتروپوتسەن ءداۋىرىنىڭ نەگىزگى سىن-قاتەرلەرىن كەڭىنەن تالقىلاپ, ءتيىمدى شەشىمدەرىن قاراستىردى.
ISA – يۋنەسكو قولداۋىمەن قۇرىلعان جانە بۇۇ-دا تىركەلگەن حالىقارالىق عىلىمي قاۋىمداستىق. ال بيىلعى فورۋم العاش رەت افريكا قۇرلىعىندا ۇيىمداستىرىلىپ وتىر. بۇل جولعى جيىننىڭ كۇن تارتىبىندەگى وزەكتى ماسەلەسى رەتىندە «انتروپوتسەن جاعدايىندا ادىلەتتىلىكتى تانۋ» تاقىرىبى بەكىتىلىپتى. انتروپوتسەن – ادامزاتتىڭ كليمات پەن تابيعي ورتاعا ىقپالى شەشۋشى رولگە يە بولعان جاڭا گەولوگيالىق ءداۋىر رەتىندە قاراستىرىلادى. ۇيىمداستىرۋشىلار ادىلەت ۇعىمىن تەك زەردەلەپ قانا قويماي, ونى تۇبەگەيلى وزگەرىستەر جاعدايىندا قايتا پايىمداۋ قاجەتتىگىن نەگىزگە العان. اسىرەسە «رەسۋرستار سارقىلعان الەمدە الەۋمەتتىك ادىلەت قانداي بولۋى كەرەك؟» جانە «ەكولوگيالىق ادىلەت پەن الەۋمەتتىك ادىلەت قالاي توعىسادى؟» دەگەن سۇراقتار فورۋمنىڭ باستى تاقىرىپتارىنىڭ بىرىنە اينالدى.
پرەزيدەنت جانىنداعى قسزي باس عىلىمي قىزمەتكەرى, پروفەسسور ايگۇل زابيروۆانىڭ ايتۋىنشا, ISA فورۋمدارى ءار ءتورت جىل سايىن, الەۋمەتتانۋ كونگرەستەرىمەن كەزەكتەسىپ وتكىزىلەدى. مۇنداي ءىس-شارالار زەرتتەۋشىلەر ءۇشىن ءبىلىم مەن تاجىريبە الماسۋدىڭ, جاڭا عىلىمي بايلانىستار ورناتۋدىڭ جانە پانارالىق ديالوگتىڭ ماڭىزدى الاڭى بولىپ وتىر.
– ءبىز, قسزي ساراپشىلارى فورۋم اياسىندا ەكى مازمۇندى بايانداما ۇسىندىق. مەن «الەۋمەتتىك تەحنولوگيالار جانە الەۋمەتتانۋلىق تاجىريبە» 26 زەرتتەۋ كوميتەتى ۇيىمداستىرعان «قاقتىعىستار. قاۋىمداستىقتار. انتروپوتسەنترلىك تەحنولوگيالار داۋىرىندەگى الەۋمەتتىك وزگەرىستەر» سەسسياسىندا ءسوز سويلەدىم. ونىڭ «قازاقستانداعى قۇندىلىقتىق باعدارلاردىڭ كارتوگرافياسى» اتتى بايانداماسى 8 مىڭنان اسا رەسپوندەنت قامتىلعان الەۋمەتتىك زەرتتەۋ ناتيجەلەرىنە نەگىزدەلگەن. زەرتتەۋ دەموگرافيالىق ەرەكشەلىكتەردەن گورى ادىلەت, ەركىندىك, مەملەكەت ءرولى مەن سەنىم سياقتى تەرەڭ قۇندىلىق جۇيەلەرىن سارالاۋعا باعىتتالعان. باياندامامدا سونداي-اق كلاستەرلىك تالداۋ ادىستەرى ارقىلى ازىرلەنگەن قۇندىلىقتار تيپولوگياسىن ۇسىندىم. بۇل ءتاسىل ءبىزدىڭ قوعامنىڭ الەۋمەتتىك قۇرىلىمىن ءداستۇرلى جاس, وڭىرلىك نەمەسە ەتنوستىق شەڭبەردەن تىس پايىمداۋعا مۇمكىندىك بەردى, – دەيدى ا.زابيروۆا.
ال قزسي قوعامدىق پىكىردى زەرتتەۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى سالتانات ەرماحانوۆا «جەرگىلىكتى-جاھاندىق قاتىناستار الەۋمەتتانۋى» 01 توبى وتكىزگەن «گيبريدتى شىندىقتاعى الەۋمەتتىك جانە ساياسي قاتىناستارداعى بولاشاق بەينەسى» سەسسياسىندا «جاستار بولاشاقتى قالاي ەلەستەتەدى؟» تاقىرىبىندا بايانداما جاساپتى. ول 18-29 جاس ارالىعىنداعى جاستار اراسىندا قازاقستاننىڭ 20 جىلدان كەيىنگى بولاشاعىنا قاتىستى جۇرگىزىلگەن زەرتتەۋ ناتيجەلەرىن ورتاعا سالعان.
– فوكۋس-توپتاردا قاتىسۋشىلار ەلدىڭ بولاشاعىن جانۋار, سپورت ءتۇرى, ەكونوميكالىق سالا, ماماندىق, عيمارات, مۋزىكا جانرى, اعاش, ءتۇس جانە مەملەكەتتىك بەلگى سىندى سيمۆولدارمەن سيپاتتادى. ديسكۋرس-تالداۋ ناتيجەلەرى جاستاردىڭ بولاشاقتى كاسىبيلىكپەن, بىلىممەن جانە جوعارى تەحنولوگيالارمەن بايلانىستىراتىنىن كورسەتتى. بۇل – ەلدىڭ عىلىمي-تەحنولوگيالىق دامۋ باعىتىنا دەگەن جاستار سۇرانىسىن ايقىن بايقاتادى. باياندامامدا ستراتەگيالىق جوسپارلاۋ مەن مەملەكەتتىك ساياساتتا جاستاردىڭ ءۇنى مەن ۇستانىمىن ەسكەرۋ ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتىم, – دەيدى س.ەرماحانوۆا.
فورۋم قاتىسۋشىلارى ەكى باياندامانى دا قىزىعۋشىلىقپەن قابىلداپتى. ولار مادەني باعدارلار, ساياسي بەلسەندىلىك جانە ورنىقتى دامۋ اراسىنداعى ءوزارا بايلانىستى زەردەلەۋگە ارنالعان جاھاندىق پىكىرتالاستار اياسىندا ەرەكشە ماڭىزعا يە. قازاقستان الەۋمەتتىك وزگەرىستەر كەزەڭىندەگى تاريحي-مادەني مۇراسى باي, سەرپىندى قوعام رەتىندە حالىقارالىق ساراپشىلار نازارىنا كەزەكتى مارتە ىلىكتى.
