تازى جاناشىرى, بۇركىتشى ايان دوسىماننىڭ ايتۋىنشا, وسىنداي يگى باستامالاردان كەيىن تازى جاناشىرلارى كوبەيە تۇسكەن. ايان تازىعا بالا جاستان ءۇيىر بولىپتى. اڭشىلىقتىڭ, تازى باپتاۋدىڭ قىر-سىرىن جەتىك بىلەتىن اتاسى ءداستۇرىمىز ۇزىلمەسىن دەگەن نيەتپەن بىلگەنىن بالالارىنا, نەمەرەلەرىنە ۇيرەتكەن. تازىنىڭ تازالىعىنا, ادالدىعىنا, جۇيرىكتىگىنە سۇيسىنگەن اياننىڭ قىزىعۋشىلىعى ويانعان. ەسەيە كەلە اڭعا شىعۋدىڭ ءادىس-ءتاسىلىن مەڭگەرگەن. ءوزى قازىر تازىلارىن اقمولا وبلىسى, ارايلى اۋىلىندا باپتايدى. دەمالىس كۇندەرى تازىلارىن قويان, تۇلكى, قارساق, بورسىققا سالادى. ونىسى اۋەلى ءوزىنىڭ اۋەستىگىنەن بولسا, تاعى ءبىر ويلاعانى – تازىلار بابىندا بولسىن دەگەنى.
«اڭعا شىعار كۇنى تاڭەرتەڭ تازىلارعا تاماق بەرمەيمىز. كەشكى 20.00-دەن كەيىن اش قالدىرىپ, تاڭ اتار-اتپاستان اتقا قونامىز. بۇركىت تە سولاي ەمەس پە, اڭعا شىعار الدىندا اش قويساڭ بابىندا تۇرادى. جازدىگۇنى تازىلاردى تال تۇستە جۇگىرتىپ, قيناۋعا بولمايدى, وكپەسى جانىپ كەتۋى مۇمكىن. تازى جۇگىرتۋگە تاپتىرمايتىن مەزگىل – كۇز, قانسونار. ءيتتى قالىپتى بابىندا ۇستاپ, ساقتاپ وتىرۋ ءۇشىن شامادان تىس ارتىق تاماق بەرمەۋگە تىرىسامىز. ارتىق ماي جيناسا, جۇگىرۋى قيىندايدى. تازى اسىراۋشىلاردىڭ اراسىندا «قابىرعاسى كورىنگەن تازى بابىندا تۇرعان تازى» دەگەن پىكىر بەكەر ايتىلماسا كەرەك», دەيدى ايان دوسىمان.
بۇرىن شىرعا تارتۋ جارىسىنان ەل-جۇرتتىڭ اسا حابارى بولماسا, قازىر ءجيى ۇيىمداستىرىلىپ, كورەرمەن جيا باستادى. تازى كورمەلەرى, تازىنى سىنايتىن باسقا دا جارىستار ارقىلى قازاقى ءيتتىڭ تانىمالدىعىن ارتتىرۋعا بولادى.
«تازىنى جاھانعا تانىتۋ ىسىندە العى شەپتە جۇرگەن جانداردىڭ ءبىرى – اعام ابزال دوسىمان. ول فينليانديا استاناسى حەلسينكي, تۇركيانىڭ ىستانبۇل قالالارىندا «جەلدەن دە جۇيرىك تازى» دەگەن تاقىرىپپەن ارنايى فوتوكورمە ۇيىمداستىردى. ءوزى مۇشەلىك ەتەتىن «NOMAD» ۇلتتىق اڭشىلىق كلۋبى» قوعامدىق بىرلەستىگى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆقا «روني» اتتى قۇماي تازى سىيلادى. ونىڭ بارلىعىن تىزە بەرسەك تاۋسىلمايدى. ءوز تازىلارىم تۋرالى ايتسام, شىرعا تارتۋدان 2022 جىلى اقمولا وبلىسىندا وتكەن جارىستا «ەلەس» اتتى تازىمىز 2-ورىن الدى», دەدى تازى جاناشىرى.
بيىل قازاقستان كينولوگتەر وداعى جىل سايىن ۇيىمداستىراتىن «Kazakh tazy» مونوپورودالىق كورمەسىندە ايان دوسىمانداردىڭ «بەلەس» اتتى تازى ۇزدىكتەردىڭ ءبىرى اتاندى. ال بىلتىر «نەيزي» اتتى تازىسى ەكىنشى ورىندى يەمدەنگەن. ەستە بولسا, بىلتىر حالىقارالىق كينولوگيا وداعى (FCI) قازاق تازىسىن بولەك تۇقىم رەتىندە «شارتتى» تۇردە تىركەگەن. ەندى وسىنداي ءىس-شارالار تازى تۇقىمىن تولىققاندى تىركەۋگە سەپتەسەدى. ول ءۇشىن الداعى 10 جىل ىشىندە ءىرى ءىس-شارالار ءجيى-ءجيى وتكىزىلىپ تۇرۋعا ءتيىس.
«تازى مەن توبەتكە مەملەكەتتىك دەڭگەيدە قولداۋ كورسەتىلگەن سوڭ, قىزىعاتىنداردىڭ كوبەيگەنىن انىق بايقادىق. قازىر ستاندارتقا ساي, ساراپشىلار مويىنداعان تازىلار جاقسى باعالانا باستادى. ەل اراسىندا «تەگىن بەرە سالمايسىڭ با» دەگەن سىڭايدا پىكىر ايتاتىندار ءالى دە بار. ولار تازى اسىراۋدىڭ قانداي ەڭبەك ەكەنىن ەلەپ-ەسكەرمەيدى. مەيلى تازىنى تەگىن بەردىم دەگەن كۇننىڭ وزىندە وعان قالاي قارايتىنى بەلگىسىز. مىسالى, تازا قاندى تازىنىڭ كۇشىگىن قۇجاتتارىمەن قوسىپ 500 مىڭ تەڭگەگە بەرسەم, قوجايىنى كەيىن ونىڭ بابىنا كوڭىل بولەدى. اقشاعا العان سوڭ قادىرى بولادى. ونىڭ ۇستىنە ءبىزدىڭ تازىلار جاي تازى ەمەس, ساراپشىلار مويىنداعان قازاق تازىسى. كەيدە تانىستارىمىز تازىعا ۇقساس قاڭعىباس يتتەردى كورسەتىپ جاتادى. ءبىز ولاردىڭ شاتىس ەكەنىن بىردەن اجىراتامىز. قالاي دەگەندە دە تازا قاندى تازىنىڭ بابى, جۇگىرىسى, سيپاتى بولەكتەنىپ تۇرادى. ءوڭى تازىعا ۇقساس قاڭعىباس, ارىق يتتەردىڭ بارلىعى تازى ەمەس. ونىڭ اياعى, جامباس سۇيەگى, تۇمسىعى ءبارى-ءبارى ستاندارتقا ساي بولۋى كەرەك. قۋانتارلىعى, قازىر اتا ءداستۇردى ساقتاعان, اسىل قازىنامىزدىڭ قادىرىن بىلەتىن ازاماتتار تازىنىڭ ارزان تۇرمايتىنىن ءتۇسىنىپ كەلەدى. ويتكەنى كەزىندە ءبىر تازىنىڭ قۇنى ءبىر ءۇيىر جىلقىمەن تەڭ بولعان», دەيدى ايان دوسىمان ءسوزىن تۇيىندەپ.
تازى اسىراپ, جۇگىرتەتىندەر بىرىنە-ءبىرى قولدان كەلگەنشە جاردەمدەسەدى, قاراسادى. مىسالى, قارتايعان نەمەسە جاراقات العان تازىلاردى ساتۋدىڭ وزىندىك ادەبى قالىپتاسقان. ياعني ۋاعىندا جۇيرىك بولعان تازىنى كوزدەپ جۇرگەن جانعا قارعىباۋىن ۇستاتادى. سەبەبى تازىنىڭ بابىن بىلەتىن ادام باعاسىن دا بىلەدى. ورىنسىز ساۋدالاسپايدى. شىن مانىندە, قۇنى بار زاتتىڭ قادىرى بولادى. ستاندارتقا ساي كەلەتىن تازىلار جاقسى باعالانۋعا ءتيىس. بۇل ءبىر جاعى تازى جاناشىرلارىنىڭ قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرسا, ەكىنشىدەن, قازاق تازىسىنا دەگەن قۇرمەت پەن ءىلتيپاتتىڭ بەلگىسى.
