جىل باسىنان بەرى «تازا كاسىپ – تازا ايماق», «كيەلى مەكەن», «تازا ولكە», ء«مولدىر بۇلاق» سىندى رەسپۋبليكالىق, حالىقارالىق ماسشتابتاعى اكتسيالار ۇيىمداستىرىلدى. وسى ءىس-شارالار بارىسىندا 1,4 ملن توننا قالدىق جينالىپ, ەلدى مەكەندەردە 2,4 ملن-نان استام اعاش وتىرعىزىلدى. «تازا قازاقستان» باستاماسىنىڭ نەگىزگى مىندەتى – ءاربىر ازاماتتىڭ, اسىرەسە جاستاردىڭ تابيعاتقا دەگەن كوزقاراسىن قالىپتاستىرىپ, قورشاعان ورتانى ايالاۋعا شاقىرۋ. وڭىرلەردە ەكولوگيالىق اكتسيالاردى بەلسەندى ۇيىمداستىرىپ جۇرگەن تۇلعالار وسى جايدى ءاردايىم باستى نازاردا ۇستايدى.
بۇل جونىندە جۋىردا ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ۆيتسە-ءمينيسترى مانسۇر وشۋرباەۆتىڭ وزىنەن ەستىپ بىلدىك.
ء«بىز قورشاعان ورتانى قورعاۋ, وعان ۇقىپتى قاراۋدى جاي عانا مىندەت ەمەس, كۇندەلىكتى ءومىر سالتىمىزدىڭ اجىراماس بولىگىنە اينالدىرۋعا ۇمتىلامىز. مىسالى, 2 ءساۋىر – 6 مامىر ارالىعىندا مينيسترلىك استانا قالاسىنىڭ اكىمدىگىمەن بىرلەسىپ, جوعارى سىنىپ وقۋشىلارى اراسىندا «قازاقستان ەكولوگياسىن جاقسارتۋعا قانداي ۇلەس قوسامىن؟» اتتى شىعارما جازۋ بايقاۋىن وتكىزدى. شىعارمالاردان بالالاردىڭ تابيعاتتى قورعاۋعا دەگەن زور ىنتا-ىقىلاسىن, قىزىعۋشىلىعىن بايقادىق. وندا وقۋشىلار تابيعاتتىڭ لاستانۋى مەن كليماتتىق وزگەرىستەردىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن كوتەرگەن. سەنبىلىكتەردەن باستاپ قالدىقتاردى بولەك جيناۋعا دەيىنگى ناقتى شەشىمدەردى ۇسىنعان. وسىلايشا, وقۋشىلار ەكولوگيالىق احۋالدان حاباردار بولىپ قانا قويماي, ماسەلەنىڭ شەشىمىن تابۋعا دايىن ەكەندەرىن دە اڭعارتتى», دەدى م.وشۋرباەۆ.
ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگىنىڭ قىزمەتكەرلەرى اعارتۋشىلىق جۇمىستاردان بولەك, ازاماتتاردىڭ ەكولوگيالىق قۇقىق بۇزۋشىلىقتارعا نولدىك توزىمدىلىگىن قالىپتاستىرۋ ماڭىزدى ەكەنىن ايتادى. سوندىقتان تسيفرلاندىرۋ قۇرالدارىن بەلسەندى قولدانۋعا شاقىرادى. بىلتىر ىسكە قوسىلعان @TazaQazBot Telegram چات-بوتى تۇرعىنداردىڭ ەكولوگيا مەن اباتتاندىرۋ ماسەلەلەرىن جەدەل شەشۋگە قانشالىقتى وڭاي قاتىسا الاتىنىن ايقىن كورسەتتى. چات-بوت ىسكە قوسىلعان ساتتەن 22 مىڭنان استام ءوتىنىش تۇسسە, ونىڭ 21 مىڭنان استامى جەدەل شەشىلگەن. تاعى 242 ءوتىنىم ورىندالىپ جاتىر. وتىنىشتەردىڭ باسىم بولىگىندە پايدالانۋشىلار قوقىس شىعارۋ, اۋماقتاردى جيناۋ, كوشەلەردى اباتتاندىرۋ, تروتۋارلاردى كۇتىپ ۇستاۋ قاجەتتىلىگى تۋرالى حابارلايدى. وتىنىشتەردىڭ كوپ بولۋى تۇرعىنداردىڭ تازا, جايلى اۋماق قۇرۋعا بەيجاي قارامايتىنىن اڭعارتادى. دەمەك «تازا قازاقستان» باستاماسى ەل ازاماتتارىنىڭ قورشاعان ورتانىڭ جاي-كۇيىنە الاڭدايتىنىن, جاۋاپكەرشىلىك الۋعا دايىن ەكەنىن بايقاتىپ وتىر.
كۇل-قوقىستاردى شىعارۋعا ەل-جۇرت جاپپاي جۇمىلىپ جاتقاندا سول تۇرمىستىق قاتتى قالدىقتار قايدا كەتەدى دەگەن ساۋال تۋادى. ەلىمىزدە جىل سايىن 4,5 ملن توننادان استام كوممۋنالدىق قالدىق جينالادى ەكەن. الايدا ونىڭ 25,8%-ى عانا قايتا وڭدەۋگە جىبەرىلەدى. احۋالدى جاقسارتۋ ماقساتىندا زاماناۋي ينفراقۇرىلىمدار قاراستىرىلىپ جاتىر. مىسالى, قالالاردا تاپسىرىلعان قايتالاما شيكىزاتقا بونۋستار تولەيتىن ەكوبوكستار مەن فاندوماتتار ورناتىلادى. جۋىردا جەكە كومپانيا استانا, الماتى, اقتوبە, وسكەمەن قالالارىندا پلاستيك پەن اليۋميني جيناۋعا ارنالعان 100-دەن استام فاندومات ورنالاستىرعان. تامىز ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن قاناتقاقتى جوبا اياسىندا استانا مەن جەزقازعاننىڭ 129 مەكتەبىندە قوقىستى بولەك جيناۋعا ارنالعان ءبىر مىڭنان استام ەكوبوكس قويىلادى. قالدىقتاردى سۇرىپتاۋ, قايتا وڭدەۋگە ارنالعان 63 ينفراقۇرىلىمدىق جوبا ماقۇلدانعان. جوبالار ءساتتى ىسكە اسسا, وڭدەۋ قۋاتىن 1,1 ملن تونناعا دەيىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ونىڭ ىشىندە 14 جوبا 52,4 ملرد تەڭگەگە قارجىلاندىرىلعان. قۇنى 106,9 ملرد تەڭگەگە تەڭ تاعى 23 جوبا ساراپتامانىڭ سوڭعى ساتىسىندا تۇر.
«قاتتى تۇرمىستىق قالدىقتار پوليگوندارى قالدىقتاردى باسقارۋ جۇيەسىنىڭ ماڭىزدى ەلەمەنتى بولىپ قالا بەرەدى. 2024 جىلدىڭ قورىتىندىسىندا ەلىمىزدە 2 973 پوليگون بولعان, الايدا ولاردىڭ 20%-ىندا عانا قاجەتتى رۇقسات قۇجاتتارى بار. جاعدايدى تۇزەتۋ ءۇشىن ۇكىمەت 2023 جىلى 100 جاڭا پوليگون سالۋ, جۇمىس ىستەپ تۇرعان 8 پوليگوندى كەڭەيتۋ, 5 پوليگوندى رەكۋلتيۆاتسيالاۋ جونىندەگى كەشەندى جوسپاردى بەكىتتى. بۇگىندە اكىمدىكتەر 7 جاڭا نىسان سالىپ, پايدالانۋعا بەردى. 23 پوليگون بويىنشا جوبالىق قۇجاتتار دايىندالدى. 18 جوبا ازىرلەنىپ جاتىر. سونداي-اق مينيسترلىك 11 وڭىردە كادەگە جاراتۋ الىمى ەسەبىنەن 43 پوليگون قۇرىلىسىن قارجىلاندىرۋ ماسەلەسىن پىسىقتاۋعا كىرىستى», دەيدى م.وشۋرباەۆ.
«تازا قازاقستان» جوباسى باستالعالى ىسكە اسىپ جاتقان جۇمىستار مۇنىمەن شەكتەلمەيدى. قازىر ەلدە ورماندى كوبەيتۋ, كوگالداندىرۋ جۇمىستارى جانداندى. سونىڭ ءبىرىن ايتار بولساق, ارال تەڭىزىنىڭ قۇرعاعان تابانىنا سەكسەۋىلدىڭ 48,7 ملن دانا كوشەتى وتىرعىزىلعان. ارال ماڭىندا ۇيلەسىپ جاتقان باسقا دا جۇمىس جەتەرلىك. مۇنداي اۋقىمدى ءىس-شارالار ەكولوگيالىق مادەنيەتتى قالىپتاستىرۋعا شاقىراتىن ەكولوگيالىق اكتسيانىڭ ءمان-مازمۇنىن ايشىقتاي تۇسەدى.
