يلليۋستراتسيا: Rawpixel
ەسسىز «ەركەلىك»
فيلولوگتار ءسوز تاريحىن نەمىستىڭ «prunken» «جارقىراۋ», «كوزگە تۇسەتىن بىرنارسە جاساۋ» دەگەنىمەندە بايلانىستىرادى. قازىرگى پرانك پارقىن «كوزگە تۇسەتىن بىرنارسە جاساۋ» تىركەسى تۇسىندىرە تۇسەتىندەي...
ورتا عاسىرلاردا سارايلاردا شۋتتار (ازىلكەشتەر) كورولدەر مەن سىيلى قوناقتاردى كۇلدىرۋ ءۇشىن ءارتۇرلى قۋلىقتار جاساپ وتىرعان. 1990 جىلداردان باستاپ ۆيدەوكامەرالار مەن ينتەرنەتتىڭ يكەمى ارتقان تۇستا پرانكتار «جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلدى». شەتەلدە «Punk'd», «Just for Laughs Gags» سىندى شوۋلار وسى ءۇردىستى ناسيحاتتادى. يۋتۋب پلاتفورماسىندا مىڭداعان پرانكەرلەر پايدا بولدى. بۇگىندە پرانك بۇل شەڭبەردەن شىعىپ, كوڭىلدى جىعاتىن سيپاتقا اۋىسىپ بارادى. ال قازاقستاندا پرانك جاساۋ Tik Tok ارقىلى تاراي ءتۇستى. ازىلكەش, بلوگەرلەر قوعامدىق ورىنداردا بەيتانىستارعا, ۇيدە جاقىندارىنا پرانك جاساپ, جەلىگە جۇكتەدى. راس. كەي پرانكتار ك ۇلىمسىرەتسە, كەيبىرى سىن استىندى قالىپ جاتىر. قازىر قولىندا تەلەفونى بار ءار ەرىكتى وزگەنى «ەركەلىكتىڭ» قۇربانىنا اينالدىرىپ وتىرعانى انىق بايقالادى.
قوعامنىڭ اشۋىن تۋدىرىپ, كەڭ تاراعان پرانكتىڭ ءبىرى - الەۋمەتتىك جەلىدە جاس جىگىت پەن قىزدىڭ قوقىس تاستاپ, تازالىقشى ايەلدى دورەكى تۇردە بالاعاتتاپ جاتقان بەينە. ولار ءوز ارەكەتتەرىن مازاقپەن مازداتىپ, ۆيدەو سوڭىندا مۇنىڭ «پرانك» ەكەنىن ايتىپ, كەشىرىم سۇرايدى. جابىرلەنۋشىگە اقشا بەرەدى. ۆيدەو جەلىگە جۇكتەلىسىمەن جازىلۋشىلار جاعىمسىز پىكىردى جاڭبىرشا جاۋدىرعان. بۇل ارەكەت قۇقىق قورعاۋشىلاردىڭ دا نازارىن اۋدارعان.
پرانكتىڭ سوڭى – جازا
«ەسسىز ەركەلىك» جاساعان ەرلى-زايىپتىلار جازاسىز قالمادى. پوليتسيا ولاردىڭ جەكە باسىن انىقتاپ, ءىستى سوتقا جولداعان. وسىلايشا, ولار ۇساق بۇزاقىلىق جاساعانى ءۇشىن اكىمشىلىك ايىپ ارقالاپ, ەر ادام 10 تاۋلىككە تەمىر تورعا توعىتىلدى.
ەسكەرمەي كەتۋگە بولمايتىن كەلەسى پرانكتىڭ ءتۇرى – قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ فورماسىن كيىپ, ولارعا ءتان قۇرال-جابدىقتاردى پايدالانىپ جاسالاتىنى. بۇعان دەيىن ىشكى ىستەر ءمينيسترى ەرجان سادەنوۆ بۇل تۋرالى: «ارناۋلى قۇرالداردى پايدالانۋ ارقىلى جاسالعان قويىلىمدىق ارەكەتتەر («پرانكتەر») — ءمان-جايىنا قاراي بۇزاقىلىق, بيلىك وكىلىنىڭ نە مەملەكەتتىك جاۋاپتى لاۋازىمدى تۇلعانىڭ وكىلەتتىگىن ءوز بەتىمەن يەلەنۋ, سونداي-اق اكىمشىلىك نە قىلمىستىق قۇقىقبۇزۋشىلىق بەلگىلەرى بار وزگە دە ارەكەتتەر رەتىندە سارالانۋى مۇمكىن», دەپ ەسكەرتكەن بولاتىن.
ەسكەرتۋلەردەن ەستى ادام ەس جيۋ كەرەك بولاتىن. دەسە دە جاقىندا قىتايلىقتاردىڭ قالتاسىنا قول سۇعىپ, قولىن ۇستاعان بلوگەر ارۋجان ايبەكوۆا كورشى ەل ازاماتتارىنىڭ ارىز-شاعىمىنىڭ استىندا قالدى. قازىر ەلگە ورالعان بلوگەرگە وتاندىق پوليتسەيلەر تۇسىندىرمە جۇمىستارىن جۇرگىزگەن. ەندى ول كونتەنت جاساردا كوڭىل تورىنەن, پايىم كوكجيەگىنەن وتكىزىپ سالام دەپ وپىق جەپ وتىر.
ال ىشكى ىستەر مينيسترلىگى جىل باسىنان بەرى پرانك جاساعانى ءۇشىن 24 ادام جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعانىن مالىمدەدى. ولاردىڭ اراسىندا 30 كۇنگە دەيىن قاماۋعا الىنعاندار دا بار. قۇزىرلى ورگان قارالىم ءۇشىن ادامدى قورلاعان, جاريا ەتكىسى كەلمەگەن اقپاراتىن ايداي الەمگە پاش ەتكەن پرانكتىڭ سوڭى جازا ەكەنىن ەسكەرتەدى.