قوعام • 22 شىلدە, 2025

تاستان تامىر ىزدەگەن

30 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

تاڭبالى تاسقا قاشالعان مىڭ­جىلدىق تاريحىمىز تەرەڭ­نەن ءتىل قاتادى. وندا بابالا­رىمىزدىڭ اسىل مۇراتى, مۇقالماس ەرلىگى, عيبراتتى عۇمى­رى بار. سول شەجىرەلى وت­كە­ن­گە جان بىتىرگەن سيرەك عالىم­نىڭ ءبىرى – قارجاۋباي سارتقوجا ۇلى.

تاستان تامىر ىزدەگەن

ۇلت رۋحانياتىنىڭ كورنەكتى تۇل­عاسى, تۇركى دۇنيەسىنىڭ ماقتاۋلى پەرزەنتى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, تاريح عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, پروفەسسور, اتاتۇرىك اتىنداعى تۇرىك تاريح قۇرىمىنىڭ تولىق مۇشەسى قارجاۋباي سارتقوجا ۇلىنىڭ ءۇش بىردەي كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەر ءراسىمى ل.ن. گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە ءوتتى. 

كەلەلى كەڭەسكە ءماجىلىس دەپۋتاتتارى, بەلگىلى عالىمدار مەن قوعام قايرات­كەرلەرى قاتىستى. العاشقى بولىپ ءسوز العان ۋنيۆەرسيتەت رەكتو­رى ەرلان سىدىقوۆ سۇبەلى ەڭبەك­­تەردىڭ عۇمىرى الدا ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

«اعامىزدىڭ كول-كوسىر ەڭبەكتە­رىن ۇرپاققا تۇسىندىرە بىلسەك, ەكىنشى شىعارماشىلىق عۇمىرى باياندى بولادى دەپ ويلايمىن. تاربيە, تاعىلىم, شەجىرەلى جولىن ءارى قاراي شاكىرت­تەرى جالعاستىرا بەرسىن. ءسىز بەن ءبىز تۇر­عاندا عالىمنىڭ اۋقىمدى مۇرالارى جاندانا بەرەرى انىق. سوندىقتان دا الدىمىزداعى كىتاپتاردىڭ تۇساۋىن كەسەيىك. اق جول بولسىن, كىتاپتىڭ وقىرماندارى كوپ بولسىن», دەدى ول.

قارجاۋباي سارتقوجا ۇلى – شى­عار­ماشىلىق ومىرىندە قوعامدىق قىز­مەتتەر اتقارا ءجۇرىپ, ادەبي تاقى­رىپتارعا دا بەلسەنە قالام تارتقان قايراتكەر. تۇساۋى كەسىلگەن «قوش بول, اپا» كىتابىنا ءومىر مەن ءولىم, ساعى­نىش پەن سىر, تۇرمىس پەن تاع­دىر استاسقان ادەبي شىعارمالار ەنگى­زىل­گەن. ال «تاستان تامىر ىزدەگەن عۇلا­ما» كىتابىندا عالىمنىڭ عىلىمي-شىعارماشىلىق كەلبەتىن, تۇركى دۇنيەسىنە سىڭىرگەن ەڭبەگىن كەڭىنەن اشاتىن الەمدىك ءارى وتاندىق عالىمدار مەن قالامگەرلەردىڭ جۇرەكجاردى ماقالالارى, ەستەلىكتەرى مەن لەبىزدەرى توپتاستىرىلعان. ءۇشىنشى كىتاپ – «پودزەمنىي ماۆزولەي درەۆنەتيۋركسكوي ەپوحي شوروون بۋمباگار (مايحان ۋل) ۆ تسەنترالنوي مونگولي» اتتى مونوگرافيا.

ءىس-شارادا بەلگىلى عالىم, سەرىك نەگيموۆ قارجاۋباي سارت­قو­جا ۇلىنىڭ ەل رۋحانياتىنداعى ورنى تۋرالى ايتتى.

«ۇلت پاتريوتى, دالا قازاعى, تۇركى­تانۋشى, جازۋشى قارجاۋباي سارت­قوجا ۇلى كوگىلدىر ەكران الدىندا قيىن كۇندەردە «مەن ءتىلىم ءۇشىن ولەم!» دەپ كۇندەي كۇركىرەپ ايتقان ەدى. سول ءسوز حالىقتىڭ جۇرەگىندە جاتتالىپ قالدى. قارجەكەڭنىڭ ەڭبەگى – مەملەكەتىمىزدىڭ يگىلىگى, بايلىعى, داۋلەتى, ۇلتتىق تاريحي سانامىزدى جۇيەلەندىرەتىن عاجايىپ ءبىر قازىنا», دەدى پروفەسسور. 

جيىندا ج.مالىبەك ۇلى, ب.اياعان, د.قامزابەك ۇلى, م.ابسەمەت, ت.سادىقوۆ, س.راحمەت ۇلى, ت.ب. زيالىلار عالىم مۇرا­سىنىڭ ءمان-ماڭىزى تۋرالى وي قوزعادى. شارانى عالىم, جازۋشى تۇرسىنحان زاكەن ۇلى جۇرگىزىپ وتىردى. ەڭ ءتالىمدى تۇسى, تۇساۋكەسەرگە ق.سارتقوجا ۇلىنىڭ عىلىمي اۋلەتى ءبىر كىسىدەي اتسالىستى.

سوڭعى جاڭالىقتار