2023 جىلعى قىركۇيەكتەن باستاپ قازاقستاندا «ونلاين-پلاتفورمالار جانە ونلاين-جارناما تۋرالى» جاڭا زاڭ كۇشىنە ەندى. اتالعان زاڭدا بىرقاتار جاڭا ۇعىمدار زاڭنامالىق دەڭگەيدە بەكىتىلدى. ولاردىڭ قاتارىندا – «ينفليۋەنسەر نەمەسە بلوگەر» جانە «جالعان اقپارات» ۇعىمدارى بار.
ينفليۋەنسەر نەمەسە بلوگەر دەگەن كىم؟
زاڭ بويىنشا, ينفليۋەنسەر نەمەسە بلوگەر – اقپاراتتى تۇلعالاردىڭ بەلگىسىز توبىنا كاسىپكەرلىك ماقساتتا جاريالايتىن جانە ونلاين-پلاتفورمانى پايدالاناتىن تۇلعا.
جالعان اقپارات قالاي انىقتالادى؟
جالعان اقپارات دەپ شىندىققا ساي كەلمەيتىن نەمەسە فاكتىلەر ەداۋىر بۇرمالانعان, ناتيجەسىندە قوعامدا جالعان تۇسىنىك قالىپتاستىراتىن مازمۇنداعى دەرەككە ايتىلادى.
ونلاين-پلاتفورما دەگەن نە؟
ونلاين-پلاتفورما – بۇل ينتەرنەت-رەسۋرس, جەلىدەگى باعدارلامالىق قامتىلىم نەمەسە لەزدىك حابار الماسۋ قىزمەتى, ول ارقىلى كونتەنت جاساۋعا, ورنالاستىرۋعا, تاراتۋعا جانە ساقتاۋعا بولادى.
نەگىزگى قاعيدالار قانداي؟
زاڭدا دەموكراتيالىق پرينتسيپتەر ساقتالعان. اتاپ ايتقاندا, ءسوز بوستاندىعى, اقپاراتتى ەركىن الۋ جانە تاراتۋ قۇقىعى بەكىتىلگەن. پايدالانۋشىلار ونلاين-پلاتفورمالاردا ءوز پىكىرىن بىلدىرۋگە قۇقىلى. الايدا بۇل قۇقىقپەن قاتار, ءار ازاماتقا – ونىڭ ىشىندە بلوگەرلەر مەن كونتەنت جاساۋشىلارعا دا – جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەلەدى.
جاۋاپكەرشىلىك تۇرلەرى قانداي؟
ەگەر ادام تاراتقان اقپارات شىندىققا جاناسپاسا جانە ونىڭ ناتيجەسىندە باسقا ازاماتتاردىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇقىقتارىنا نۇقسان كەلسە, بۇل ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىك قاراستىرىلعان.
مىسالى, اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكستىڭ (اقبتك) 456-2-بابىنا سايكەس جالعان اقپارات تاراتقان تۇلعالارعا قاتىستى:
20-دان 250 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىشكە (اەك) دەيىن ايىپپۇل سالىنادى (2025 جىلى بۇل – شامامەن 78 000 تەڭگەدەن 980 000 تەڭگەگە دەيىن);
ءبىر جىل ىشىندە قايتالانعان جاعدايدا – 15 تاۋلىككە دەيىن اكىمشىلىك قاماۋعا الۋ كوزدەلگەن.
قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىك تە بار
ەگەر جالعان اقپارات كورىنەۋ تۇردە تاراتىلىپ, قوعامدىق ءتارتىپتى بۇزۋعا, ازاماتتارعا, ۇيىمدارعا نەمەسە مەملەكەتكە ەلەۋلى زيان كەلتىرۋگە قاۋىپ توندىرسە, بۇل ارەكەت قىلمىستىق كودەكستىڭ 274-بابى بويىنشا سارالانادى. مۇندا «كورىنەۋ جالعان اقپارات» دەگەنىمىز – ادامنىڭ ءوزى تاراتقان اقپاراتتىڭ جالعان ەكەنىنە تولىق سەنىمدى بولا وتىرىپ تاراتۋى.
مۇنداي فەيك كونتەنتتىڭ قاۋىپتىلىگى – قوعامعا ءمانيپۋلياتيۆتى اسەر ەتۋىندە.
قازىرگى زاماننىڭ تسيفرلىق كەڭىستىگىندە ءاربىر ازامات, اسىرەسە بلوگەرلەر مەن كونتەنت جاساۋشىلار اقپاراتتىڭ شىنايىلىعىنا ەرەكشە جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋى ءتيىس. ەندى ءسىز جالعان اقپارات پەن سەنىمدى دەرەككوزدى اجىراتۋ جولدارىن بىلەسىز. ەڭ باستىسى – فەيكتەردى تاراتۋدان ءوزىڭىزدى جانە اينالاڭىزدى ساقتاڭىز.
