جاقىندا سايرام-وگەم مەملەكەتتىك ۇلتتىق پاركىندە «بۇل – ءبىزدىڭ تاۋلار» دەپ اتالاتىن فەستيۆال ءوتتى. ءبىزدىڭ تاۋلار دەپ كەۋدەنى ماقتانىش كەرىپ, اۋىز تولتىرىپ ايتاتىنداي بار.
جوعارىدا اسپانمەن امانداسقان, باسىن سىرەۋ مۇز باسقان, قارى ەرىمەيتىن الىپ تاۋ, ەتەگى يت تۇمسىعى باتپاس قالىڭ نۋ, كوككە ورلەگەن قاراعاي, ىشكى سارايىڭدى اشقان ارشا, تاۋدان قۇلاپ اققان, جولىنداعىنى جاڭقاداي ج ۇلىپ اكەتەتىن ارىندى وزەن, تامىلجىعان تابيعات وسىلاي دەگىزەدى.
تەڭىز دەڭگەيىنەن 1500 مەتردەي بيىكتەگى الاڭقايدا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ 20 جىلدىعىنا ارنالعان سالتاناتتى جيىن ءوتتى. ءىس-شارانى ۇيىمداستىرۋ جۇمىستارىنا وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمدىگى, وڭتۇستىك قازاقستان وبلىستىق قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى, وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى كاسىپكەرلىك, يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ جانە تۋريزم باسقارماسى, «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ «جاس وتان» جاستار قاناتى, تولە بي اۋداندىق اكىمدىگى, سايرام-وگەم مەملەكەتتىك ۇلتتىق تابيعي پاركى, وبلىس اكىمى جانىنداعى سپورتتىق-ەكولوگيالىق تۋريزمدى دامىتۋ جانە ەكولوگيالىق تاربيە جونىندەگى قوعامدىق كەڭەسى قاتىستى.
سايرام-وگەم شاتقالىنىڭ شىعىس جاعىندا بيىكتىگى 3535 مەتر, ادام اياعى باسپاعان شىڭ بار. وسى شىڭعا تاجىريبەلى تاۋ نۇسقاۋشىسى شاميل رافيكوۆ باستاعان الپينيستەر شىعىپ, ەلىمىزدىڭ كوك بايراعى مەن اسسامبلەيا تۋىن تىگىپ, اتاۋ بەرمەك.
سالتاناتتى جيىندا پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى روزاقۇل حالمۇرادوۆ ءسوز سويلەدى. قازاق جەرىنىڭ تۇتاستىعى, ەل تاۋەلسىزدىگى ءۇشىن كۇرەسكەن ابىلاي حاننىڭ دۇنيەدەن وتەر كەزدەگى ايتقان ارماندارىن اتاي كەلىپ, بۇگىندە سونىڭ ءبارى ەلباسىنىڭ سىندارلى ساياساتى ارقاسىندا مۇمكىن بولعاندىعىن, قازاقستاننىڭ الەمدىك ساياساتتا ورنى ەرەك ورنىقتى مەملەكەت ەكەندىگىن اتاپ ءوتتى. وسىنىڭ ءبارى قازاقستان حالقىنىڭ ءبىر ءۇيدىڭ بالاسىنداي, ءبىر قولدىڭ سالاسىنداي تاتۋلىعىنىڭ ارقاسىندا جۇزەگە اسقاندىعىن ايتا كەلىپ, جاڭا شىڭدى باعىندىرۋشىلارعا ءسات ساپار تىلەدى.
وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى ەرلان ايتاحانوۆ بيىلعى جىلى مەملەكەتتىك دەڭگەيدە اتالىپ وتەتىن مەرەكەلەردىڭ ءمانىن تارقاتىپ, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى جىلىنا لايىقتى تارتۋ جاساماققا بەكىنگەن ەرىكتى توپقا ساتتىلىك تىلەدى.
الپينيست ۆيكتوريا ۆوروبەۆا شىڭدى باعىندىرۋ وڭاي شارۋا ەمەستىگىن, بىراق, قازاقستان حالقىنىڭ تۇتاستىعىنىڭ مەرەكەلى جىلىنا لايىقتا تارتۋ جاساعىلارى كەلەتىندىكتەرىن ورتاعا سالدى. ال توپ جەتەكشىسى, تاۋ نۇسقاۋشىسى شاميل رافيكوۆ: «شىڭعا قاراي قيىن دا اۋىر جولدارمەن جۇرەمىز. «سازان اتا» شاتقالىن بويلاي وتىرىپ, كەشكە قاراي ۇلكەن جازىققا جەتىپ, سوندا تۇنەيتىن بولامىز. بۇيىرتسا, ەرتەڭ تاڭەرتەڭ جولعا شىعىپ, شىڭعا جەتەمىز دەپ ويلايمىن. ەلىمىزدەگى تۇراقتىلىقتىڭ سيمۆولى بولعان شىڭدى باعىندىرۋ – مەن ءۇشىن ۇلكەن باقىت», – دەدى.
كاسىپقوي فوتوگراف بوگدان رۋدەنكو شىڭعا ورمەلەگەندە جەڭىل جۇكتىڭ ءوزى اۋىر بولاتىندىعىن, سوندىقتان مەيلىنشە جۇكتى ازايتقاندارىن, بىراق فوتواپپاراتىن مىندەتتى تۇردە الىپ شىعاتىنىن ايتقان. ويتكەنى, ادام ءىزى باسپاعان, تابيعاتتىڭ قايتالانباس ساتتەرىن, جەڭىستى جورىقتى باستان-اياق تاريح پاراعىنا جازۋ ءۇشىن ءساتتى تۇسىرىمدەر كەرەك-اق. قىزىق بولعاندا, تاۋ شىڭىن باعىندىرماق بولعان 20 الپينيستەن بولەك, تاۋ شاتقالدارىندا قار بارىسىنداي ءجۇرىپ جۇرگەن 12 ەرىكتى بىرگە بارماققا ۇسىنىس ءبىلدىردى.
الپينيستەر شىڭدى باعىندىرۋعا اتتانىپ كەتكەن كۇنى شاتقالدا قالعان توپتا سۋرەتشىلەر كونكۋرسىنا قاتىسۋشىلاردىڭ پلەنەرى ءوتتى. ەكى كۇننىڭ قورىتىندىسىندا وبلىستاعى ءا.قاستەەۆ اتىنداعى كوللەدجدىڭ وقىتۋشىسى قارلىعاش قانسەيىتوۆا ءبىرىنشى ورىندى جەڭىپ الدى.
تۋريستەر الاۋ باسىنا جينالعاندا كەشقۇرىم تولە بي اۋدانى ەتنومادەني ورتالىقتارىنىڭ وكىلدەرى كەلىپ, كونتسەرت بەردى. لاگەر كومەندانتى, «بۇل – ءبىزدىڭ تاۋلار» فەستيۆالىنىڭ ۇيىمداستىرۋشىسى ءارى رۋحاني دەم بەرۋشىسى, ءوزىمىزدىڭ سىرالعى دوسىمىز كەڭەس يسمايلوۆ تاۋ باۋرايىندا وتكەن ەكى كۇندىك ءىس-شارانىڭ ويداعىداي وتۋىنە ۇلكەن ەڭبەك ءسىڭىردى.
تاۋ شىڭىن باعىندىرعاندار جەكسەنبى كۇنى ەتەككە ءتۇستى. ءبارى ءدىن امان, كوڭىل-كۇيلەرى كوتەرىڭكى. توپ جەتەكشىلەرى شاميل رافيكوۆ, ۆيكتوريا ۆوروبەۆا جانە ەربول ءورازاليننىڭ بايانداۋىنشا ءتاجىريبەلى الپينيستەردەن بولەك, ەرىكتىلەر دە جاڭا تاۋ شىڭىنا ويداعىداي شىققان.
وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى ەرلان ايتاحانوۆ شىڭدى باعىندىرعاندارعا وبلىس اكىمىنىڭ اتىنان ارناۋلى ديپلومدار تاپسىردى. ەندى سايرام-وگەم شاتقالىنداعى جاڭا شىڭ اتاۋى وبلىستىق وناماستيكا كوميسسياسىنىڭ قاراۋىنا ۇسىنىس رەتىندە بەرىلەدى.
وبلىستىق اسسامبلەيا حاتشىلىعىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ءمۇراتالى قالمۇراتوۆ: «ءسوز بەن ءىستىڭ بىرلىگىن قاتار ۇستاعان ابزال. ەلىمىزدەگى ىنتىماقتى سوزبەن عانا ايتىپ قويۋ جەتكىلىكسىز, ەلىڭنىڭ جەتىستىگىنە سۇيىسپەنشىلىكتى ىسپەن دالەلدەۋ كەرەك. شىڭ باسىنا شىققاندار وسى مەرەيلى مىندەتپەن قاتار, ىشكى ءتۋريزمنىڭ مۇمكىندىگىن اشۋعا ءولشەۋسىز ەڭبەك ءسىڭىردى», – دەدى.
سايرام-وگەمدەي جەر ءجانناتىندا اتاۋسىز قالعان جالعىز شىڭ وگەيسىپ تۇرار ەدى. ەندى ول قازاقستان حالقى بىرلىگىنىڭ سيمۆولىنا اينالدى.
باقتيار تايجان,
«ەگەمەن قازاقستان».
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى.
–––––––––––––
سۋرەتتەردى تۇسىرگەن
قايسار شەرىم.
جوعارىدا اسپانمەن امانداسقان, باسىن سىرەۋ مۇز باسقان, قارى ەرىمەيتىن الىپ تاۋ, ەتەگى يت تۇمسىعى باتپاس قالىڭ نۋ, كوككە ورلەگەن قاراعاي, ىشكى سارايىڭدى اشقان ارشا, تاۋدان قۇلاپ اققان, جولىنداعىنى جاڭقاداي ج ۇلىپ اكەتەتىن ارىندى وزەن, تامىلجىعان تابيعات وسىلاي دەگىزەدى.
تەڭىز دەڭگەيىنەن 1500 مەتردەي بيىكتەگى الاڭقايدا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ 20 جىلدىعىنا ارنالعان سالتاناتتى جيىن ءوتتى. ءىس-شارانى ۇيىمداستىرۋ جۇمىستارىنا وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمدىگى, وڭتۇستىك قازاقستان وبلىستىق قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى, وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى كاسىپكەرلىك, يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ جانە تۋريزم باسقارماسى, «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ «جاس وتان» جاستار قاناتى, تولە بي اۋداندىق اكىمدىگى, سايرام-وگەم مەملەكەتتىك ۇلتتىق تابيعي پاركى, وبلىس اكىمى جانىنداعى سپورتتىق-ەكولوگيالىق تۋريزمدى دامىتۋ جانە ەكولوگيالىق تاربيە جونىندەگى قوعامدىق كەڭەسى قاتىستى.
سايرام-وگەم شاتقالىنىڭ شىعىس جاعىندا بيىكتىگى 3535 مەتر, ادام اياعى باسپاعان شىڭ بار. وسى شىڭعا تاجىريبەلى تاۋ نۇسقاۋشىسى شاميل رافيكوۆ باستاعان الپينيستەر شىعىپ, ەلىمىزدىڭ كوك بايراعى مەن اسسامبلەيا تۋىن تىگىپ, اتاۋ بەرمەك.
سالتاناتتى جيىندا پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى روزاقۇل حالمۇرادوۆ ءسوز سويلەدى. قازاق جەرىنىڭ تۇتاستىعى, ەل تاۋەلسىزدىگى ءۇشىن كۇرەسكەن ابىلاي حاننىڭ دۇنيەدەن وتەر كەزدەگى ايتقان ارماندارىن اتاي كەلىپ, بۇگىندە سونىڭ ءبارى ەلباسىنىڭ سىندارلى ساياساتى ارقاسىندا مۇمكىن بولعاندىعىن, قازاقستاننىڭ الەمدىك ساياساتتا ورنى ەرەك ورنىقتى مەملەكەت ەكەندىگىن اتاپ ءوتتى. وسىنىڭ ءبارى قازاقستان حالقىنىڭ ءبىر ءۇيدىڭ بالاسىنداي, ءبىر قولدىڭ سالاسىنداي تاتۋلىعىنىڭ ارقاسىندا جۇزەگە اسقاندىعىن ايتا كەلىپ, جاڭا شىڭدى باعىندىرۋشىلارعا ءسات ساپار تىلەدى.
وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى ەرلان ايتاحانوۆ بيىلعى جىلى مەملەكەتتىك دەڭگەيدە اتالىپ وتەتىن مەرەكەلەردىڭ ءمانىن تارقاتىپ, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى جىلىنا لايىقتى تارتۋ جاساماققا بەكىنگەن ەرىكتى توپقا ساتتىلىك تىلەدى.
الپينيست ۆيكتوريا ۆوروبەۆا شىڭدى باعىندىرۋ وڭاي شارۋا ەمەستىگىن, بىراق, قازاقستان حالقىنىڭ تۇتاستىعىنىڭ مەرەكەلى جىلىنا لايىقتا تارتۋ جاساعىلارى كەلەتىندىكتەرىن ورتاعا سالدى. ال توپ جەتەكشىسى, تاۋ نۇسقاۋشىسى شاميل رافيكوۆ: «شىڭعا قاراي قيىن دا اۋىر جولدارمەن جۇرەمىز. «سازان اتا» شاتقالىن بويلاي وتىرىپ, كەشكە قاراي ۇلكەن جازىققا جەتىپ, سوندا تۇنەيتىن بولامىز. بۇيىرتسا, ەرتەڭ تاڭەرتەڭ جولعا شىعىپ, شىڭعا جەتەمىز دەپ ويلايمىن. ەلىمىزدەگى تۇراقتىلىقتىڭ سيمۆولى بولعان شىڭدى باعىندىرۋ – مەن ءۇشىن ۇلكەن باقىت», – دەدى.
كاسىپقوي فوتوگراف بوگدان رۋدەنكو شىڭعا ورمەلەگەندە جەڭىل جۇكتىڭ ءوزى اۋىر بولاتىندىعىن, سوندىقتان مەيلىنشە جۇكتى ازايتقاندارىن, بىراق فوتواپپاراتىن مىندەتتى تۇردە الىپ شىعاتىنىن ايتقان. ويتكەنى, ادام ءىزى باسپاعان, تابيعاتتىڭ قايتالانباس ساتتەرىن, جەڭىستى جورىقتى باستان-اياق تاريح پاراعىنا جازۋ ءۇشىن ءساتتى تۇسىرىمدەر كەرەك-اق. قىزىق بولعاندا, تاۋ شىڭىن باعىندىرماق بولعان 20 الپينيستەن بولەك, تاۋ شاتقالدارىندا قار بارىسىنداي ءجۇرىپ جۇرگەن 12 ەرىكتى بىرگە بارماققا ۇسىنىس ءبىلدىردى.
الپينيستەر شىڭدى باعىندىرۋعا اتتانىپ كەتكەن كۇنى شاتقالدا قالعان توپتا سۋرەتشىلەر كونكۋرسىنا قاتىسۋشىلاردىڭ پلەنەرى ءوتتى. ەكى كۇننىڭ قورىتىندىسىندا وبلىستاعى ءا.قاستەەۆ اتىنداعى كوللەدجدىڭ وقىتۋشىسى قارلىعاش قانسەيىتوۆا ءبىرىنشى ورىندى جەڭىپ الدى.
تۋريستەر الاۋ باسىنا جينالعاندا كەشقۇرىم تولە بي اۋدانى ەتنومادەني ورتالىقتارىنىڭ وكىلدەرى كەلىپ, كونتسەرت بەردى. لاگەر كومەندانتى, «بۇل – ءبىزدىڭ تاۋلار» فەستيۆالىنىڭ ۇيىمداستىرۋشىسى ءارى رۋحاني دەم بەرۋشىسى, ءوزىمىزدىڭ سىرالعى دوسىمىز كەڭەس يسمايلوۆ تاۋ باۋرايىندا وتكەن ەكى كۇندىك ءىس-شارانىڭ ويداعىداي وتۋىنە ۇلكەن ەڭبەك ءسىڭىردى.
تاۋ شىڭىن باعىندىرعاندار جەكسەنبى كۇنى ەتەككە ءتۇستى. ءبارى ءدىن امان, كوڭىل-كۇيلەرى كوتەرىڭكى. توپ جەتەكشىلەرى شاميل رافيكوۆ, ۆيكتوريا ۆوروبەۆا جانە ەربول ءورازاليننىڭ بايانداۋىنشا ءتاجىريبەلى الپينيستەردەن بولەك, ەرىكتىلەر دە جاڭا تاۋ شىڭىنا ويداعىداي شىققان.
وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى ەرلان ايتاحانوۆ شىڭدى باعىندىرعاندارعا وبلىس اكىمىنىڭ اتىنان ارناۋلى ديپلومدار تاپسىردى. ەندى سايرام-وگەم شاتقالىنداعى جاڭا شىڭ اتاۋى وبلىستىق وناماستيكا كوميسسياسىنىڭ قاراۋىنا ۇسىنىس رەتىندە بەرىلەدى.
وبلىستىق اسسامبلەيا حاتشىلىعىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ءمۇراتالى قالمۇراتوۆ: «ءسوز بەن ءىستىڭ بىرلىگىن قاتار ۇستاعان ابزال. ەلىمىزدەگى ىنتىماقتى سوزبەن عانا ايتىپ قويۋ جەتكىلىكسىز, ەلىڭنىڭ جەتىستىگىنە سۇيىسپەنشىلىكتى ىسپەن دالەلدەۋ كەرەك. شىڭ باسىنا شىققاندار وسى مەرەيلى مىندەتپەن قاتار, ىشكى ءتۋريزمنىڭ مۇمكىندىگىن اشۋعا ءولشەۋسىز ەڭبەك ءسىڭىردى», – دەدى.
سايرام-وگەمدەي جەر ءجانناتىندا اتاۋسىز قالعان جالعىز شىڭ وگەيسىپ تۇرار ەدى. ەندى ول قازاقستان حالقى بىرلىگىنىڭ سيمۆولىنا اينالدى.
باقتيار تايجان,
«ەگەمەن قازاقستان».
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى.
–––––––––––––
سۋرەتتەردى تۇسىرگەن
قايسار شەرىم.
