ۇلتىن قالىڭ ۇيقىدان وياتپاقشى بولعان قايراتكەردىڭ پاسسيونارلىق قيمىل-ارەكەتى ازاتتىق العان تۇستا دا, بۇگىن دە ەل بولاشاعىن ويلاعان اسىل قۇندىلىققا جالعاسقانى انىق. وسىنى بايىپتاعاندا حالقىنىڭ بولاشاعى ءۇشىن جانىن پيدا ەتۋدەن تايىنباعان الاششىل قايراتكەردىڭ كورەگەندىك, ەرجۇرەكتىك, ساياسي العىرلىق قاسيەتتەرى «مەن قازاقپىن» دەگەن ءاربىر جۇرەكتى اتويلاي سوقتىرىپ, ءۇمىت پەن سەنىم قوڭىراۋىن بەزىلدەتە قاعاتىنداي اسەرگە بولەيتىنى ناعىز تابيعي ماقتانىشتىڭ تەربەلمەلى تۇيسىگىندەي سەزىلەدى. ىبىراي ءبىلىم قوڭىراۋىن وتارلانعان قازاق دالاسىندا كۇمبىرلەتسە, مىرجاقىپ ۇيقى باسقان حالقىن سەلت ەتكىزىپ وياتۋعا شىبىرتقىنىڭ شارتىلىنان دا بەتەر مارتتىكپەن «ويان, ويان!» دەپ اتويلادى ابدىراعان قازاق ەلىنە. ەكەۋىنىڭ دە حالقىم دەپ سوققان ۇلى جۇرەگى الداماپتى, ءبىلىمدى ەلى ۋاقىت سىناقتارىنا توتەپ بەرىپ, بۇگىنگى ەگەمەندىكتىڭ تاعدىرلى تۋىن بيىكتە جەلبىرەتىپ كەلەدى. بۇدان وتكەن تاريح سىيى بولار ما؟ ۇزاعىنان ءسۇيىندىرسىن!
مىرجاقىپ مەرەيتويىن زەردەلەگەن, جاي-جاپسارىن كۇيتتەگەن پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتتارى ق.يسا مەن ب.بەيسەنعاليەۆ تە تورعاي وڭىرىندە, ونىڭ ىشىندە الاش ارىسىنىڭ كىندىك قانى تامعان قىزبەلدە, ماڭگىلىك تىنىستاپ جاتقان بيدايىق اۋىلىندا بولىپ, ناقتى ءىس-شارالاردىڭ بارىسىن باجايلاپ كەلدى. كەيبىر تۇيتكىل ماسەلەلەرگە ءتيىستى ورگانداردىڭ نازارىن اۋدارماق ويلارى بارىن دا جاسىرمادى.
توي الدىنداعى قاربالاس ساتتەردەن تۋىندايتىن سونى ماسەلەلەر دە بارشىلىق ەكەنىن جەتە سەزىنگەن قوستاناي وبلىسىنىڭ اكىمى قۇمار اقساقالوۆ جۋىردا استاناعا شۇعىل جينالىپ, وسىنداعى بىرنەشە قالامگەردىڭ باسىن قوسىپ, پىكىرلەسۋدى ءجون ساناپتى. سونىمەن مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتتارى, كورنەكتى جازۋشىلار قويشىعارا سالعارا ۇلى مەن تولەن ابدىك, قازاقستاننىڭ حالىق اقىنى ءاسيا بەركەنوۆا جانە وسى جولداردىڭ اۆتورى مەرەيتويعا قاتىستى ويلارىمىزبەن ءبولىسىپ, ۇسىنىستارىمىزدى ايتتىق.
الدىمەن وبلىس اكىمى ق.ءى.اقساقالوۆ وبلىستىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جاعدايىنان كەڭ تۇردە اڭگىمە قوزعادى. تويدىڭ تارالعىسىنداي بىلىنگەن بۇل تابىس بەدەرلەرى كوڭىلدى ءوسىرىپ جىبەردى. ءوڭىر ءوندىرىسى مەن ونەركاسىبى, قۇرىلىسى مەن كولىكتىك كوكجيەگى كەڭىپ, اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ پەرسپەكتيۆالىق ىلگەرىلەۋى انىق بايقالادى. بۇگىندە قوستاناي وبلىسى ماشينا جاساۋ, اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن قايتا وڭدەۋ جانە قارا مەتاللۋرگيا سالاسىنداعى ەلىمىزدىڭ جەتەكشى يندۋستريالىق ورتالىقتارىنىڭ ءبىرى بولۋعا سەنىمدى تۇردە قادام باسىپ كەلە جاتقانى قىزىقتىرادى. قازىرگى تاڭدا وبلىس ازىق-ت ۇلىك پەن اۆتوموبيل ءوندىرىسى كولەمى بويىنشا جەتەكشى ورىنعا يە بولىپ وتىر. وڭىردە رەسپۋبليكالىق كورسەتكىشتەردەن 67 پايىز تەمىر كەنى كونتسەنتراتى, 80 پايىز تەمىر كەنى جانە 100 پايىز تۇيىرشىكتاس, بوكسيت پەن اسبەست وندىرىلەدى. 19,3 مىڭ جۇمىس ورنى اشىلدى, ونىڭ ىشىندە 13,3 مىڭى – تۇراقتى نەگىزدە. بيىل 4 جاڭا زاۋىت ىسكە قوسىلادى. ولار «كىا» زاۋىتى, جۇك تەحنيكاسىنا ارنالعان جەتەكشى بەلدىكتەر مەن جەڭىل اۆتوموبيلدەرگە سايكەستەندىرىلگەن اۆتوكومپونەنتتەر زاۋىتى, سونداي-اق كونديتەرلىك ونىمدەر شىعاراتىن زاۋىت. وسىلايشا, 4 مىڭعا جۋىق تۇراقتى جاڭا جۇمىس ورنىن اشۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل ىستىق بريكەتتى تەمىر زاۋىتى, بولات بالقىتۋ زاۋىتى جانە «قۇرعاق پورت» كولىك-لوگيستيالىق ورتالىعى بولماق.
ال اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا وسى جىلى ءۇش ءىرى ءسۇت فەرماسى ىسكە قوسىلاتىن بولادى. بارلىق جوبالاردى ەڭ الدىمەن ەنەرگيا كوزدەرىمەن قامتاماسىز ەتۋ قولعا الىنىپ جاتىر. ءسويتىپ, بالامالى ەنەرگيا كوزدەرىن ەنگىزۋ بويىنشا 6 ءىرى جوبانى ىسكە اسىرۋ قازىردىڭ وزىندە باستالىپ كەتتى.
جالپى, كەيىنگى ەكى جىل ىشىندە 58 الەۋمەتتىك نىسان سالىندى. جىل سوڭىنا دەيىن تاعى ون نىساننىڭ اشىلۋى جوسپارلانعان.
وسىنداي كوڭىل وسىرەرلىك كورسەتكىشتەرگە جالعاسقان اڭگىمە مىرجاقىپ تويىنىڭ دايىندىعى بارىسىنا ۇلاستى. قويشىعارا سالعارا ۇلى تاريح قاتپارىنان الاش ارىستارىنىڭ ءالى دە بەيمالىم دەرەكتەرىن ارشىپ الۋ تۇرعىسىندا كوپ ىزدەنىس قاجەتتىگىنە نازار اۋداردى. بۇل رەتتە ادىلەتتى قازاقستان تۇسىندا شىققان «الاشوردا ءىسى» كوپتومدىعىنىڭ ماڭىزىن باسا ايتتى. سونداي-اق ءوزىنىڭ زەرتتەۋ ەڭبەكتەرىندەگى قازاق تاريحىنا قاتىستى وزەكجاردى ماسەلەلەردىڭ ءالى كۇنگە تاسادا قالىڭقىراپ, ءتىپتى مەكتەپ وقۋلىقتارىنا ەنگىزىلمەي جۇرگەنىن جاۋاپتى ورىندار تاراپىنىڭ ەنجارلىعىنا بالادى. تاريحىن باعالاعان ەلدىڭ ءورىسى كەڭ ەكەنىن العا تارتىپ, تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ جاڭا تاريحىن جازۋدا جاڭاشىلدىقتى, ەلدىك پاراساتتى باسشىلىققا الۋدى ەسكەرتتى. وسى رەتتە مىرجاقىپ مۇراسى تەلەگەي تەڭىز جانە كوپ سالادا باسشىلىققا الاتىن نەگىز دەپ تۇيىندەدى ءسوزىن قالامگەر-عالىم.
ال كورنەكتى جازۋشى تولەن ابدىك مىرجاقىپتىڭ «قايدا ەدىڭ؟» ولەڭىن جاتقا ايتا كەلىپ, «كەشەگى قارا كۇندەردە, جۇلدىزسىز, ايسىز تۇندەردە, جول تابا الماي سەندەلىپ, اداسىپ الاش جۇرگەندە, بۇل كۇنگى كوپ كوسەمدەر, سۇرايمىن, سوندا قايدا ەدىڭ؟» دەگەن شۋماقتارىنىڭ كەڭ دياپازونىنا تالداۋ جاساپ, بيلىك پەن حالىق اراسىنىڭ بەكەمدەيتىن تۇستارىنىڭ ءالى دە بولسىن جەتكىلىكتى ەكەنىنەن سىر اڭعارتتى. سونداي-اق ول كادرلاردىڭ ادامگەرشىلىك قاعيداتتارىنا اسا بەرىك بولۋىنا كوپ نارسە بايلانىستى ەكەنىن دە تىلگە تيەك ەتتى. ال مىرجاقىپ تويىنىڭ تۋعان ءوڭىرى اياسىندا قالىپ قويماي, ەل كولەمىندە كەڭىنەن تويلانعانى دۇرىس بولار ەدى دەگەن ۇسىنىس ايتتى.
ايتىستىڭ اقتانگەرى ءاسيا بەركەنوۆا بۇل مەرەيتويدىڭ ۇلت رۋحىن اسقاقتاتارلىق رولىنە توقتالىپ, مىرجاقىپتاي ءتىل بىلگىرىنىڭ تاڭداۋلى سوزدەرىن اكتيۆ قولدانىسقا ەنگىزۋدىڭ ءجون-جوباسىن سارالاپ بەردى. ارينە, بۇل وي قازىرگى ايتىس ونەرىنىڭ دامۋىنا بەرىك تەتىك بولارلىق مۇمكىندىكتەردى نۇسقاعانداي ەدى.
ءبىزدىڭ تاراپىمىزدان ايتىلعان قوستاناي قالاسىندا احمەت بايتۇرسىن ۇلى مەن مىرجاقىپ دۋلات ۇلىنىڭ ادەبي-مادەني شىعارماشىلىق ورتالىعىن سالۋ تۋرالى ۇسىنىسقا قۇمار ىرگەباي ۇلى بىردەن قولداۋ ءبىلدىردى. سونىمەن بىرگە مىرجاقىپتىڭ كەسەنەسى مەن مۋزەيى ورنالاسقان بيدايىق اۋىلىنداعى از عانا ءتۇتىندى كوزدىڭ قاراشىعىنداي ساقتاپ, جاڭا وتباسىلارمەن تولىقتىرۋ ءۇشىن نەسيە بەرۋ ارقىلى سىرتتان ەگىن شارۋاشىلىعىمەن اينالىسۋعا, مال وسىرۋگە ادامداردى تارتۋ جايى دا شەشىمىن تاباتىن بولدى.
قالامگەرلەرمەن كەزدەسۋ سوڭىندا قوستاناي قالاسىندا ورناتىلاتىن مىرجاقىپ دۋلات ۇلى ەسكەرتكىشى جوباسىنىڭ بىرنەشە نۇسقاسى ساراپقا سالىندى.
قايسار ءالىم,
مىرجاقىپتانۋشى,
قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى
