فوتو: ortcom.kz
جيىندا قۇقىقتىق جۇيەنىڭ نەگىزگى باعىتتارىنا تسيفرلىق شەشىمدەردى ەنگىزۋ قارقىنىن پىسىقتاۋ, اتقارۋشىلىق ءىس جۇرگىزۋدىڭ اشىقتىعى مەن تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ, سوت-ساراپتاما قىزمەتىن جاڭعىرتۋ جانە حالىقتىڭ قۇقىقتىق كومەككە قولجەتىمدىلىگىن كەڭەيتۋ جونىندەگى شارالار قارالدى.
ولجاس بەكتەنوۆ تسيفرلاندىرۋ مەن جاساندى ينتەللەكت ەلەمەنتتەرىن ەنگىزۋ بارلىق سالانىڭ دامۋ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋدا ماڭىزدى ءرول اتقاراتىنىن اتاپ ءوتتى.
«مەملەكەت باسشىسى كۇنى كەشە ىسكە قوسقان سۋپەركومپيۋتەر ەلىمىزدەگى تسيفرلىق دامۋدىڭ جاڭا پاراعىن اشىپ وتىر. بۇل - ورتالىق ازياداعى العاشقى سۋپەركومپيۋتەرلىك كلاستەر, سونداي-اق, ايماقتاعى ەڭ قۋاتتى ەسەپتەپ شىعارۋ قۇرىلعىسى. ونىڭ مۇمكىندىكتەرى مەملەكەتتىك ورگاندار, عىلىمي ينستيتۋتتار, جوعارى وقۋ ورىندارى مەن بيزنەس ءۇشىن قولجەتىمدى بولماق. سوندىقتان بارلىق ۆەدومستۆولار وسى باعىتتاعى جۇمىستى جانداندىرۋى ءتيىس», دەدى ولجاس بەكتەنوۆ.
جيىندا ادىلەت ءمينيسترى ەرلان سارسەمباەۆ سالانىڭ تسيفرلىق ترانسفورماتسياسى جانە جاڭا سەرۆيستەردى ەنگىزۋ تۋرالى بايانداما جاسادى.
ونىڭ ايتۋىنشا, «E-نوتاريات» جۇيەسىندە 2025 جىلدىڭ 1 ساۋىرىنەن باستاپ «تاراپتاردىڭ جەكە كابينەتى» پايدا بولدى. فۋنكتسيا بورىشكەرگە اتقارۋشى جازباعا ونلاين رەجيمدە كەلىسىم نەمەسە قارسىلىق بىلدىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. بيومەتريالىق سايكەستەندىرۋ جانە اۋماقتىلىقتىڭ ساقتالۋىن باقىلاۋ قامتاماسىز ەتىلەدى.
وسى سەرۆيستى ەنگىزۋدىڭ ارقاسىندا 450 مىڭنان استام ازامات حابارلاما الىپ, ونىڭ ىشىندە 43 مىڭنان استامى قارسىلىق ءبىلدىرۋ مۇمكىندىگىن پايدالانعان. ناتيجەسىندە وسى باعىت بويىنشا شاعىمدار سانى 20%-عا قىسقارعان.
اتقارۋشىلىق ءىس جۇرگىزۋ سالاسىندا «تسيفرلىق اسسيستەنت» كومەكشىسى ەنگىزىلگەن. جۇيە قاۋلىلاردى باقىلاۋعا جانە قارىزدى ونلاين تولەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى, جەكە سوت ورىنداۋشىلارى (جسو) ءۇشىن ورىنداۋ مەرزىمى تۋرالى ەسكە سالۋ فۋنكتسياسى ەنگىزىلىپ وتىر. سونىمەن بىرگە جسو-لار اراسىندا اتقارۋشىلىق قۇجاتتاردى اۆتوماتتى تۇردە ءبولۋ تەتىگى ىسكە قوسىلدى. بۇل زاڭسىز ۋاعدالاستىقتار مۇمكىندىگىن بولدىرمايدى جانە اكىمشىلىك جۇكتەمەنى ازايتادى.
ەرلان سارسەمباەۆ «ە-ساراپتاما» جۇيەسىندە ءتىرى ادامداردى كۋالاندىرۋ بويىنشا پيلوتتىق مودۋل ىسكە قوسىلعانىن حابارلادى. مۇنداي تسيفرلىق شەشىم ۇيعارىم بەرۋدى جانە تەكسەرۋ شابلوندارىن پايدالانۋدى اۆتوماتتاندىرۋ ەسەبىنەن سوت ساراپتامالارىنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان.
سونىمەن قاتار بۇل ءمودۋلدىڭ ادامي فاكتوردى ازايتۋ جانە اشىقتىقتى ارتتىرۋ ماقساتىندا جاساندى ينتەللەكت فۋنكتسيالارىن پايدالاناتىن جاڭا نۇسقاسى ازىرلەنىپ جاتىر.
حالىققا قۇقىقتىق كومەك كورسەتۋ شەڭبەرىندە وسى جىلدىڭ مامىر ايىنان باستاپ «ادىلەت» جانە «ە-زاڭ كومەگى» جۇيەلەرىندە جاساندى ينتەللەكت بازاسىندا «تسيفرلىق كونسۋلتانت» ىسكە قوسىلعان. سەرۆيس ازاماتتارعا تيپتىك ۇلگىدەگى قۇقىقتىق سۇراقتار بويىنشا اۆتوماتتى تۇردە اقىل-كەڭەس بەرەدى. وسىلايشا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ قىزمەتكەرلەرىنە تۇسەتىن جۇكتەمەنى ازايتادى.
ۇكىمەتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى, قۇقىقتىق نورمالار شىعارماشىلىعى سالاسىندا دا تسيفرلىق شەشىمدەر ازىرلەنىپ جاتقانىن حابارلادى. مينيسترلىك اۆتورلىق قۇقىقتاردى ۇجىمدىق نەگىزدە باسقارۋ ءۇشىن زياتكەرلىك مەنشىك بويىنشا بىرىڭعاي تسيفرلىق پلاتفورما قۇرۋ تۋرالى زاڭ جوباسىنا باستاماشىلىق جاسادى. سەرۆيستى ىسكە قوسۋ 2026 جىلعا جوسپارلانعان.
پرەمەر-مينيستر ادىلەت ورگاندارىنىڭ ەلىمىزدىڭ قۇقىق جۇيەسىندەگى ماڭىزدى ءرولىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. قۇقىقتىق راسىمدەردىڭ اشىقتىعىن, قولجەتىمدىلىگى مەن جەدەلدىگىن ارتتىراتىن زاماناۋي قۇرالدارسىز ءتيىمدى قۇقىق قولدانۋ پراكتيكاسىن جۇزەگە اسىرۋ مۇمكىن ەمەستىگى اتاپ ءوتىلدى.
