سۋرەتتى تۇسىرگەندەر – ا.دۇيسەنباەۆ, ە.ۇكىباەۆ
مەملەكەت باسشىسى جاڭا شتاب-پاتەردەگى جۇمىس كابينەتتەرىن, open space اۋماعىن, اۋدارماشىلار كەڭسەسىن, توراعالىق زالىن جانە مۋزەي-كىتاپحانا بولمەلەرىن ارالاپ كوردى.
پرەزيدەنت ءىس-شاراعا جينالعان قاۋىم الدىندا ءسوز سويلەپ, ەلىمىزدەگى ديپلوماتيا سالاسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى مەن ارداگەرلەرىن كاسىبي مەرەكەلەرىمەن قۇتتىقتادى.
– بابالارىمىز عاسىرلار بويى «دالا ديپلوماتياسىمەن» ءومىر سۇرگەن. حالقىمىزدىڭ مامىلەگەرلىك ءداستۇرىنىڭ ارقاسىندا ۇلى دالادا بەيبىت ءومىردىڭ ەرەكشە ۇلگىسى قالىپتاسقان. قۇرمەت پەن سىيلاستىق قاشاندا قاستەرلى قۇندىلىق رەتىندە باعالانعان. ەرتەدەن كەلە جاتقان وسى قاعيدا – سىرتقى ساياساتىمىزدىڭ مىزعىماس تىرەگى ءارى اينىماس تەمىرقازىعى, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
پرەزيدەنت استانادا ازياداعى ءوزارا ءىس-قيمىل جانە سەنىم شارالارى جونىندەگى كەڭەس شتاب-پاتەرىنىڭ اشىلۋىن شىن مانىندە ەلەۋلى تاريحي وقيعا رەتىندە اتاپ ءوتتى.
– وتىز جىلدان اسا ۋاقىت بۇرىن قازاقستان ازياداعى ءوزارا ءىس-قيمىل جانە سەنىم شارالارى جونىندەگى كەڭەستى قۇرۋ باستاماسىن كوتەردى. بۇل حالىقارالىق قوعامداستىق تاراپىنان تۇراقتىلىق پەن قاۋىپسىزدىكتى نىعايتۋ جولىندا ءوڭىر ەلدەرىنىڭ كۇش-جىگەرىن بىرىكتىرۋ ءۇشىن دەر كەزىندە جاسالعان قادام رەتىندە كەڭ قولداۋعا يە بولدى. ءبىز اۋەل باستا تەك ىنتىماقتاستىق, ءوزارا تۇسىنىستىك پەن ديالوگ ارقىلى عانا بەيبىتشىلىك پەن تۇراقتىلىقتى ساقتاپ, ءوسىپ-وركەندەي الاتىنىمىزعا سەندىك. ۇيىمنىڭ سەنىم شارالارىن نىعايتۋ قاعيداتى قازىرگى زاماندا اسا وزەكتى. ازيانىڭ 90 پايىزىن قامتيتىن جانە الەم حالقىنىڭ جارتىسىنان استامىن بىرىكتىرەتىن اوسشك حالىقارالىق قاتىناستاردىڭ دامىپ كەلە جاتقان ارحيتەكتۋراسىنداعى ماڭىزدى ەلەمەنتكە اينالدى, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
پرەزيدەنت گەوساياسي شيەلەنىستىڭ ءورشۋى مەن كوپجاقتىلىق قاعيداتتارىنىڭ السىرەۋى وڭىرلىك جانە جاھاندىق تۇراقتىلىققا ەداۋىر قاۋىپ توندىرەتىنىن اتاپ ءوتتى.
– الەم بۇرىن-سوڭدى بولماعان كۇردەلى ۇدەرىستەرمەن بەتپە-بەت كەلىپ وتىر. ونى بايىپپەن زەردەلەپ, تەرەڭ ءتۇسىنۋ قاجەت. شىن مانىندە, حالىقارالىق قۇقىقتىڭ نەگىزدەرى بىرتىندەپ كۇيرەپ, وزدەرىن زاڭ تالاپتارىنان جوعارى قوياتىن كۇشتەر پايدا بولا باستادى. مۇنداي جاعدايدا بارلىق ەلدىڭ حالىقارالىق قۇقىق پەن بۇۇ جارعىسى قاعيداتتارىن قاتاڭ ساقتاپ, ورتاق نورمالاردى بىرجاقتى تاپسىرلەمەۋى ماڭىزدى, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىز اۋقىمدى ساياسي جانە ەكونوميكالىق رەفورمالاردى جۇيەلى تۇردە جۇزەگە اسىرۋعا نيەتتى.
– مەنىڭ پرەزيدەنت رەتىندەگى ۇستانىمىم – ەلىمىزدە زاڭ مەن ءتارتىپ مىزعىماس قاعيداتقا اينالۋعا ءتيىس. جۇرگىزىلگەن رەفورمالار ناتيجەسىندە بەيبىت جينالىستار تۋرالى زاڭ جەتىلدىرىلىپ, ساياسي پارتيالاردى تىركەۋ شەگى تومەندەتىلدى. جالا جابۋدى قىلمىس ساناتىنان شىعارىپ, ءولىم جازاسىن الىپ تاستادىق. اتالعان شارالار ەلىمىزدىڭ دەموكراتيا قۇندىلىقتارىنا, زاڭ ۇستەمدىگىنە ءاردايىم بەيىل ەكەنىن كورسەتەدى, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
بۇدان بولەك, مەملەكەت باسشىسى ەلىمىزدە ەنەرگەتيكا, كولىك جانە تسيفرلاندىرۋ سالالارىنداعى ينفراقۇرىلىمدى جاپپاي دامىتۋ ءۇشىن قابىلدانىپ جاتقان شارالارعا دا توقتالدى.
– قازاقستان حالىقارالىق سەرىكتەستەرمەن بىرگە تەمىرجول جانە اۆتوكولىك دالىزدەرىن, تەڭىز پورتتارىن, جالپى ترانزيت جانە لوگيستيكا سالاسىن جاڭعىرتۋدى بەلسەندى تۇردە قولعا الدى. تسيفرلىق ترانسفورماتسيا مەن جاساندى ينتەللەكت – ەلىمىزدىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىنىڭ كەپىلى. ءبىز ەلىمىزدى تسيفرلىق مەملەكەتكە اينالدىرعىمىز كەلەدى. ويتكەنى جاساندى ينتەللەكت ءوسىمى يننوۆاتسيا مەن تسيفرلىق دەربەستىكتىڭ نەگىزگى قوزعاۋشى كۇشى بولادى. وسى ستراتەگيالىق ماڭىزى زور سالاعا كۇش-جىگەرىمىزدى جۇمىلدىرۋ ءۇشىن جاساندى ينتەللەكتىنى دامىتۋ جونىندەگى كەڭەس قۇردىق. كوپ ۇزاماي قۋاتتى سۋپەركومپيۋتەردى ىسكە قوسامىز, – دەدى پرەزيدەنت.
سونىمەن قاتار قاسىم-جومارت توقاەۆ اۋىل شارۋاشىلىعىن جاڭعىرتۋدى تاعى ءبىر ستراتەگيالىق باعىت رەتىندە اتادى. ەل ەكونوميكاسىن ارتاراپتاندىرۋعا جانە ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە اتالعان سالانىڭ ىقپالى زور.
– ءبىز جاھاندىق قوسىلعان قۇن تىزبەگىمەن تولىق ينتەگراتسيالانعان, سونداي-اق كليمات پەن ورنىقتى دامۋ سالاسىنداعى ماقساتتارعا ساي كەلەتىن تۇراقتى ەكونوميكانىڭ نەگىزىن قالاپ جاتىرمىز. بۇل ۇزاقمەرزىمدى ماقساتقا جەتۋ ءۇشىن حالىقارالىق سەرىكتەستەرمەن تىعىز ىنتىماقتاستىق قۇرۋعا مۇددەلىمىز. ورايلى ءساتتى پايدالانىپ, وسى ماڭىزدى باستامانى جۇزەگە اسىرۋعا ۇلەس قوسقان ديپلوماتتار قاۋىمىنىڭ ايرىقشا ءرولىن اتاپ وتكىم كەلەدى, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
ءسوز سوڭىندا قاسىم-جومارت توقاەۆ بارشا اوسشك قاتىسۋشىلارىنا تابىس تىلەپ, ۇيىمعا جوعارى دەڭگەيدە توراعالىق جاساعانى, ديالوگتى نىعايتۋداعى ولشەۋسىز كۇش-جىگەرى, اوسشك-ءنىڭ ينستيتۋتتىق دامۋىنا قوسقان ۇلەسى ءۇشىن قازاقستاننىڭ سەنىمدى دوسى – ازەربايجان ەلىنە العىس ايتتى.
