ساياسات • 21 ماۋسىم, 2025

ستراتەگيالىق سەرىكتەستىكتىڭ بەرىك نەگىزى

180 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىمەن ىنتىماقتاستىق ماسەلەلەرى بويىنشا كەڭەس وتكىزدى. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن قحر توراعاسى سي ءتسزينپيننىڭ تاياۋدا جاساعان ساپارى بارىسىنداعى كەلىسسوزدەرى اياسىندا قول جەتكىزىلگەن ۋاعدالاستىقتاردى ەسكەرە وتىرىپ, ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى.

ستراتەگيالىق سەرىكتەستىكتىڭ بەرىك نەگىزى

سۋرەت: primeminister.kz

سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى دەرەك­تەرى بويىنشا, قازىر قازاقستاندا قىتاي­لىق ينۆەستورلاردىڭ قاتىسۋى­مەن 50 مىڭعا جۋىق جۇمىس ورنى اشىلىپ, جالپى قۇنى 66,4 ملرد دوللار بولاتىن 224 يندۋستريالىق جوبا جۇزەگە اسىرىلۋدا. قحر قازاقستان ەكونوميكاسىنداعى ەڭ ءىرى ينۆەستورلاردىڭ بەستىگىنە كىرەدى: 2005–2024 جىلدار ارالىعىندا ينۆەستيتسيا كولەمى  26,4 ملرد دوللاردى قۇرادى.

پرەمەر-مينيستر قحر توراعا­سىنىڭ تاياۋدا قازاقستانعا جاسا­عان ساپارى ىنتىماقتاستىققا ەلەۋلى سەرپىن بەرگەنىن اتاپ ءوتتى. سون­داي-اق استانادا وتكەن «ورتالىق ازيا – قىتاي» يندۋستريالىق جانە ينۆەستيتسيالىق ىنتىماقتاستىق فورۋمىنىڭ ماڭىزدىلىعى اتاپ ءوتىلدى. فورۋم اياسىندا قازاقستان مەن قىتاي اراسىندا جالپى قۇنى 24 ملرد دوللاردى قۇرايتىن 58 كوم­مەرتسيالىق كەلىسىمگە قول قويىلدى.

«مەملەكەت باسشىسى 2029 جىلعا دەيىن كەمىندە 150 ملرد دوللار كولەمىندە شەتەلدىك ينۆەستيتسيا تارتۋ مىندەتىن قويدى. وسى تۇرعىدا جەتەكشى ەكونو­ميكالىق دەرجاۆالاردىڭ ءبىرى جانە ءبىزدىڭ نەگىزگى ينۆەستيتسيالىق سەرىك­تەسىمىز قىتاي ەلىمەن تولىق­قاندى كووپەراتسيانى ودان ءارى تەرەڭ­دەتۋ – قازاقستاننىڭ اسا ماڭىزدى باسىم­دىعى. سوندىقتان ينۆەستيتسيالار كولەمىن ارتتىرۋ, جاڭا بىرلەسكەن جوبالاردى ىسكە قوسۋ, اسىرەسە شيكىزاتتىق ەمەس ءارى ەكسپورتقا باعدارلانعان ونىمدەردى ءوندىرۋ بويىنشا جۇيەلى شارالار قاجەت. مەملەكەت باسشىسىنىڭ شاقىرۋى بويىنشا قحر توراعاسىنىڭ قازاق­ستانعا تاياۋدا جاساعان كەزەكتى ساپارى  ەكى ەل اراسىنداعى ەكونوميكالىق ارىپ­تەستىكتىڭ جوعارى دەڭگەيىن دالەل­دەپ, ودان ءارى نىعايتا ءتۇستى. ءاربىر جوبانىڭ جۇزەگە اسىرىلۋى مەنىڭ تىكەلەي باقىلاۋىمدا بولادى, تولىق قولداۋ كورسەتىلەدى», دەپ تاپسىردى و.بەكتەنوۆ.

پرەمەر-مينيستر جاڭا جوبالارى جوق وڭىرلەردە, ونىڭ ىشىندە اباي, شىعىس قازاقستان, باتىس قازاقستان وبلىستارىندا جۇمىستى جانداندىرۋ قاجەتتىگىن باسا ايتتى ولجاس بەكتەنوۆ اتالعان ءوڭىر باسشىلىعىنا قىسقا مەرزىمدە سەرىكتەستەرمەن ءوزارا ءىس-قيمىل ورناتۋدى جانە ناقتى باس­تامالار ۇسىنۋدى تاپسىردى.

ۇزاقمەرزىمدى سەرىكتەستىك ورناتۋ جانە ينۆەستيتسيا تارتۋ ماقساتىندا ايماقتىق دەلەگاتسيالاردىڭ قىتاي پروۆينتسيالارىنا ساپارلارىن جانداندىرۋ جونىندەگى تاپسىر­مانى ىسكە اسىرۋعا نازار اۋدارىلدى. ولجاس بەكتەنوۆ قحر توراعاسىنىڭ ساپارى اياسىندا كەلىسىمدەرگە قول قويىپ, الدىن الا ۋاعدالاستىقتاردى قامتاماسىز ەتكەن استانا قالاسىنداعى جانە الماتى, قىزىلوردا, تۇركىستان وبلىستارى سياقتى بىرقاتار وڭىردەگى وڭ ديناميكانى اتاپ ءوتتى. قالعان وڭىرلەرگە وسى باعىتتا جۇمىس ىستەۋ تاپسىرىلدى.

سونداي-اق كەڭەس بارىسىندا «ورتالىق ازيا – قىتاي» فورۋمى ايا­سىندا وڭىرلەردىڭ قىتايلىق سەرىك­تەس­تەرمەن جاساسقان جاڭا كەلىسىمدەرىن جۇزەگە اسىرۋ ماسەلەلەرى قارالدى. ماسە­لەن, الماتى وبلىسىندا «جاسىل» ەنەر­گەتيكا, لوگيستيكا, اوك جانە ونەر­كاسىپ سالاسىنداعى جوبا­لار­دى قوسا العاندا, 6 ملرد دوللاردان اس­تام سومانى قۇرايتىن 7 قۇجاتقا قول قويدى. استانا قالاسى, قىزىلوردا جانە تۇركىستان وبلىستارى ينفرا­قۇ­رى­لىم, اگروونەركاسىپ جانە ونەر­كاسىپ سالالارىندا باستامالار ۇسىندى.

كەڭەس قورىتىندىسى بويىنشا مەملەكەتتىك جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارعا قول قويىلعان كەلىسىم­دەردى ءىس جۇزىندە جۇزەگە اسىرۋدى, ءاربىر كەزەڭدە بارلىق جوبانى سۇيە­مەلدەۋدى, سونداي-اق بىرىڭعاي مەم­لەكەتتىك ينۆەستيتسيالىق ساياسات شەڭ­بەرىندە ءىس-قيمىلداردى ۇيلەستىرۋدى قامتاماسىز ەتۋ تاپسىرىلدى. 

سوڭعى جاڭالىقتار