23 ماۋسىم – مەملەكەتتىك قىزمەتشى كۇنى. العاش بۇل داتاعا 2003 جىلى بۇۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ شەشىمىمەن حالىقارالىق مەرەكە مارتەبەسى بەرىلدى. ال قازاقستان اتاۋلى كۇندى تۋرا 10 جىلدان كەيىن عانا بەكىتىپ, كاسىبي تۇردە 2014 جىلدان باستاپ تويلاپ كەلەدى. بۇل – ەلدى وركەندەتۋ جولىندا جاۋاپتى مىندەت جۇكتەلگەن مامانداردىڭ ەڭبەگىن باعالايتىن كۇن. وسى ايتۋلى مەرەكەگە وراي استانا قالاسىندا مەملەكەتتىك قىزمەت جۇيەسىندەگى ادامي رەسۋرستاردى باسقارۋدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىنە ارنالعان حالىقارالىق GovHR فورۋمى ءوتتى.
ءىس-شارانى مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى اگەنتتىگىنىڭ توراعاسى دارحان جازىقباي رەسمي تۇردە اشتى. كەيىن قاتىسۋشىلار نازارىنا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ارنايى فورۋمنىڭ اشىلۋىنا وراي جولداعان قۇتتىقتاۋ حاتى ۇسىنىلدى. اقوردادان جەتكەن لەبىزدى پرەزيدەنتتىڭ ىشكى ساياسات ماسەلەلەرى جانە كوممۋنيكاتسيالار جونىندەگى كومەكشىسى ارمان قىرىقباەۆ وقىپ بەردى.
«قادىرلى قاۋىم, سىزدەردى «GovHR فورۋمى: جاڭا جۇيەلەر, زاماناۋي قىزمەتتەر, تىڭ شەشىمدەر» اتتى حالىقارالىق جيىننىڭ اشىلۋىمەن قۇتتىقتايمىن. بۇل – مەملەكەتتىك باسقارۋ ءىسىن جەتىلدىرۋ جانە ادام كاپيتالىن دامىتۋ ماسەلەسىن تالقىلاۋعا ارنالعان بىرەگەي باسقوسۋ. قازىر ەلىمىزدە جان-جاقتى رەفورمالار جۇزەگە اسىرىلىپ, بارلىق سالادا تۇبەگەيلى وزگەرىستەر بولىپ جاتىر. سونداي-اق جاھاندىق سىن-قاتەرلەر, تسيفرلاندىرۋ ءىسى مەن جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگياسىنىڭ قارقىندى دامۋى ءبىزدىڭ الدىمىزدا مۇددە مەن جاڭا مىندەتتەر قويىپ وتىر. وسى ورايدا مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ ساپاسىن ارتتىرا ءتۇسۋ وتە ماڭىزدى. ول ءۇشىن بىلىكتى, ەڭبەكقور ءارى وتانشىل كادرلار قاجەت. ەلىمىزدە بۇل باعىتتا اۋقىمدى جۇمىس اتقارىلىپ جاتىر. ءبىز شەت ەلدەردىڭ وزىق تاجىريبەسىن مۇقيات زەردەلەپ, قازاقستاندى وركەندەتۋگە قاتىستى تىڭ تاسىلدەر ويلاستىرۋعا باسا ءمان بەرەمىز. بەدەلدى ساراپشىلار مەن ماماندار باس قوسقان بۇگىنگى القالى جيىن – وسىنىڭ ايعاعى. فورۋمدا ايتىلاتىن يدەيالار مەن پىكىرلەر كادر ساياساتىن بارىنشا جاقسارتۋعا ىقپال ەتەدى دەپ سەنەمىن», دەلىنگەن مەملەكەت باسشىسىنىڭ قۇتتىقتاۋ حاتىندا.
پرەزيدەنتتىڭ باستاماسىمەن مەملەكەتتىك باسقارۋ سالاسىندا اۋقىمدى جاڭعىرتۋ جۇمىستارى «ادام مەملەكەت ءۇشىن ەمەس, مەملەكەت ادام ءۇشىن» ىرگەلى قاعيداتى نەگىزىندە جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. فورۋمدا دارحان جازىقباي وسى جاڭا كەزەڭگە اياق باسقان مەملەكەتتىك قىزمەت سالاسىنداعى ادام كاپيتالىن دامىتۋ, تسيفرلاندىرۋ جانە بيۋروكراتيالىق كەدەرگىلەردى ازايتۋ, مەملەكەتتىك اپپاراتتىڭ كاسىبيلىگىن ارتتىرۋ باعىتىنداعى ەلەۋلى وزگەرىستەردى تىزبەكتەدى.
– بىلتىر ەلىمىزدە 2024–2029 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك قىزمەتتى دامىتۋ تۇجىرىمداماسى پرەزيدەنت جارلىعىمەن بەكىتىلدى. ونىڭ نەگىزىندە «مەملەكەتتىك قىزمەت تۋرالى» جاڭا زاڭ جوباسى ازىرلەندى. مۇنداعى ماقسات – مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ ميسسياسىن, مىندەتتەرى مەن تالاپتارىن جاڭاشا ايقىنداۋ بولىپ وتىر. ەڭ باستىسى, قۇجات مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ مىنەز-قۇلقىنىڭ ادامعا باعدارلانعان ۇلگىسىن بەكىتۋدى كوزدەيدى. ياعني وتانسۇيگىشتىك, اشىقتىق پەن كاسىبيلىك, كليەنتكە باعدارلانۋ مەن قۇقىق بۇزۋشىلىقتارعا توزبەۋشىلىكتى قامتيتىن تالاپتاردى زاڭنامالىق تۇرعىدان بەكىتۋ جوسپارلاندى. بۇگىندە مەملەكەتتەر ءۇشىن تەك ورنىقتى بولۋ جەتكىلىكسىز. پرواكتيۆتى, كرەاتيۆتى جانە يكەمدى بولۋ قاجەت. وسى ورايدا مەملەكەتتىك سەكتورداعى HR جۇيەسىن جاڭا ساپالىق دەڭگەيگە كوتەرۋ – ستراتەگيالىق باسىمدىققا يە مىندەت, – دەدى مقىا توراعاسى.
ەلىمىزدىڭ جاڭاشىلدىقتارىن جوعارى باعالاعان بۇۇ ازاماتتىق قىزمەت جونىندەگى حالىقارالىق كوميسسياسىنىڭ (ICSC) توراعاسى, بۇۇ باس حاتشىسىنىڭ ورىنباسارى لاربي دجاكتا فورۋم قاتىسۋشىلارىنا ارنايى بەينە قۇتتىقتاۋ جولدادى. ءارى ول ۆيدەو جازبادا كادرلىق ساياساتتا وزىق كوزقاراس ۇستانىپ وتىرعانىمىزدى جانە باسقا مەملەكەتتەرگە ۇلگى بولا الاتىنىمىزدى ەرەكشە اتاپ ءوتتى.
نەگىزى مەملەكەتتىك اپپاراتتا ءالى دە جۇيەلەۋ كەرەك تۇستار بار. اسىرەسە تسيفرلىق ترانسفورماتسيا, جاساندى ينتەللەكت, اشىق ۇكىمەت كونتسەپتسياسى جاۋاپكەرشىلىك جۇگىن ارتتىردى. وسى ورايدا پلەنارلىق وتىرىستا استانا مەملەكەتتىك قىزمەت حابى باسقارۋشى كوميتەتىنىڭ توراعاسى ءاليحان بايمەنوۆ قازىرگى جاھاندانۋ كەزىندە بيلىك تارماقتارى ەسكەرۋ كەرەك تەتىكتەردى اتادى.
– بۇگىنگىنىڭ باستى تالابى – مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ كورپوراتيۆتىك مىنەزىن قالىپتاستىرۋ. زامان تالابىنا ساي بولۋ ءۇشىن ەڭ اۋەلى پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىن تولىق ىسكە اسىرۋ قاجەت. سوندا عانا مەملەكەتتىك اپپارات ەلگەزەك بولادى. ودان بولەك, ەڭبەك نارىعىنا ەنگەن Z جانە Y بۋىن وكىلدەرىنىڭ ەرەكشەلىكتەرىن ەسكەرە وتىرىپ, ءداستۇرلى باسقارۋشىلىق مانساپتىق تراەكتوريامەن قاتار, دارىندى جاستار ءۇشىن كاسىبي دامۋ جولىن ۇسىنۋ قاجەت. ەكىنشىدەن, ستراتەگيالىق باسىمدىقتار قىسقامەرزىمدى جەتىستىكتەر تاساسىندا قالىپ قويماۋعا ءتيىس. وسى ورايدا مەملەكەتتىك ورگاندار جۇمىسىندا ساباقتاستىقتى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن اعا بۋىن مەملەكەتتىك مەنەدجەرلەر كورپۋسىن كۇشەيتۋ – اسا ماڭىزدى مىندەت. ۇشىنشىدەن, مەملەكەتتىك قىزمەتتى ەڭبەك نارىعىندا تارتىمدى جۇمىس ورنى رەتىندە قالىپتاستىرۋ جانە قوعامنىڭ سەنىمىن ارتتىرۋ ءۇشىن ءتيىمدى كوممۋنيكاتسيانى ستراتەگيالىق HR-قۇرال رەتىندە قاراستىرۋ قاجەت. سونىمەن قاتار ادام رەسۋرستارىن دامىتۋ سالاسىنداعى ورتاق ماسەلەلەردى ەسكەرە وتىرىپ, ايماق ەلدەرىنىڭ بىرلەسكەن عىلىمي زەرتتەۋ جوبالارىن جۇزەگە اسىرۋ ءوزارا ىنتىماقتاستىقتى جاڭا ساپالىق دەڭگەيگە كوتەرە الادى, – دەدى ءا.بايمەنوۆ.
حالىقارالىق جيىننىڭ پانەلدىك سەسسيالارىندا ستراتەگيالىق HR-جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ, كادر ساياساتىن تسيفرلاندىرۋ, جاساندى ينتەللەكتىنى ەنگىزۋ, جاس مامانداردى قولداۋ جانە مەملەكەتتىك ورگاندارداعى باسشى ءرولىن ترانسفورماتسيالاۋ سىندى ءتورت نەگىزگى باعىتقا باسىمدىق بەرىلدى.
مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى اگەنتتىگىنىڭ باستاماسىمەن ۇيىمداستىرىلعان حالىقارالىق جيىنعا تاجىريبە الماسۋ ماقساتىندا بۇۇ وكىلدەرى, قاتار مەملەكەتتىك قىزمەت جانە كادرلىق الەۋەتتى دامىتۋ بيۋروسىنىڭ ديرەكتورى سايف ءال-كاابي, موڭعوليا مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى جونىندەگى كەڭەستىڭ توراعاسى تسەدەۆسۋرەن لحاگۆا, سەررا-لەونە ەلىنىڭ ادامي رەسۋرستاردى باسقارۋ كەڭسەسىنىڭ باس ديرەكتورى انسۋ تاكەر, تاجىكستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى جانىنداعى مەملەكەتتىك قىزمەت اگەنتتىگىنىڭ ديرەكتورى يليوس يدريسزودا, سونداي-اق اقش, ازەربايجان, ءباا, قىرعىزستان, ماروككو, وڭتۇستىك كورەيا, وزبەكستان, رەسەي, رۋاندا, سينگاپۋر, تۇرىكمەنستان سياقتى ارىپتەس ەلدەردىڭ ۋاكىلەتتى ورگاندارىنىڭ باسشىلارى, جەتەكشى ماماندارى جانە ساراپشىلارى قاتىستى.
– قازىر بۇكىل الەمدە, سونىڭ ىشىندە مەنىڭ ەلىم رۋاندادا دا مەملەكەتتىك قىزمەت سالاسى اۋقىمدى ترانسفورماتسيا كەزەڭىن باستان وتكەرىپ جاتىر. تسيفرلاندىرۋ, دەموگرافيالىق وزگەرىستەر جانە قازىرگى زامان تالاپتارى ەسكەرىلگەن وسىنداي حالىقارالىق پلاتفورمالاردىڭ ءرولى ايرىقشا. ءبىز بۇل فورۋمعا تاجىريبە الماسىپ, يننوۆاتسيالىق شەشىمدەر مەن دامۋعا قول جەتكىزۋ جولدارىن تالقىلاۋ ءۇشىن كەلىپ وتىرمىز. رەفورمالاردى ەنگىزۋ, ولاردىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ جولدارىن ۇنەمى ىزدەستىرىپ كەلەمىز. اسىرەسە جوعارى ساپالى مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋگە باعىتتالعان تسيفرلىق ترانسفورماتسيا ەرەكشە مانگە يە. بۇل سالاعا ينۆەستيتسيالار تارتۋ ارقىلى, مىسالى, ءبىز جالاقى جۇيەلەرىن جەتىلدىرۋ, قىزمەتتەردى ينتەرنەت ارقىلى ۇسىنۋ, جاساندى ينتەللەكتتى ەنگىزۋ سىندى باعىتتاردا ناقتى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزىپ وتىرمىز. سونداي-اق جاساندى ينتەللەكت نەگىزىندە جۇمىس ىستەيتىن اۋدارما قۇرالدارى, چات-بوتتار جانە بيومەتريالىق جۇيەلەر ءساتتى قولدانىلىپ جاتىر. بۇل قۇرالدار دەنساۋلىق ساقتاۋ, اۋىل شارۋاشىلىعى سياقتى سالالاردا تيىمدىلىكتى ارتتىرادى, – دەدى رۋاندا رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك قىزمەت جانە ەڭبەك مينيسترلىگىنىڭ تۇراقتى حاتشىسى مۋسونەرا گاسپارد.
فورۋم اياسىندا جاڭا كەزەڭدەگى مەملەكەتتىك باسقارۋ سالاسىنداعى حالىقارالىق تاجىريبە مەن عىلىمي زەرتتەۋلەرگە نەگىزدەلگەن «Public Administration in the New Reality» اتتى كىتاپ تانىستىرىلدى. بۇل كىتاپقا 19 ەلدەن 39 اۆتور قاتىسقان. ال وعان العىسوزدى پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ جازعان.
پىكىر الماسۋلار, پانەلدىك جانە فورسايت-سەسسيالار ناتيجەسىندە مەملەكەتتىك قىزمەت پەن ادامي رەسۋرستاردى باسقارۋ جۇيەسىن دامىتۋعا ارنالعان نەگىزگى ۇسىنىستار مەن باعدارلاردى قامتيتىن GovHR قارارى قابىلداندى.