سۋرەتتى تۇسىرگەن – ەرلان ومار, «EQ»
جەدەلدىكتىڭ 4-ساناتىنداعى شاقىرتۋلار پاتسيەنتتىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعىنا تىكەلەي, ىقتيمال قاۋىپ جوق شاقىرتۋ سانالادى. ياعني قان قىسىمىنىڭ جوعارىلاۋى, قىزۋ كوتەرىلۋ, جەڭىل جاراقاتتار سىندى پاتسيەنتتىڭ ومىرىنە قاۋىپ توندىرمەيتىن, بىراق مەديتسينا مامانىنىڭ كومەگىن قاجەت ەتەتىن جاعدايلار. بۇدان بىلاي ەمحانالاردىڭ جانىنداعى ءموبيلدى بريگادالار 8:00-دەن 20:00-گە دەيىن جۇمىس ىستەيدى. ومىرگە قاۋىپ توندىرمەيتىن جەدەلدىكتىڭ 4-ساناتىنداعى شاقىرتۋلار ەمحانالاردىڭ جۇمىس ۋاقىتىندا مەديتسينالىق-سانيتارلىق العاشقى كومەك (مساك) ءموبيلدى بريگادالارىنا قايتا باعىتتالادى. 20:00-دەن كەيىن, دەمالىس كۇندەرى بارلىق شاقىرتۋلارعا, سونىڭ ىشىندە 4-ساناتتى شاقىرتۋعا بۇرىنعىداي جەدەل جاردەم بريگادالارى قىزمەت كورسەتە بەرەدى.
مساك ءموبيلدى بريگادالارى شاقىرتۋلارعا شىققاننان بولەك, پاتسيەنتتەردىڭ ۇيىنە جوسپارلى تۇردە بارىپ وتىرادى. وسىلايشا, تۇرعىنداردىڭ دەنساۋلىعىن ۋاقتىلى باقىلاۋعا, اسىرەسە سوزىلمالى اۋرۋلارى بار پاتسيەنتتەردىڭ جاعدايىنا جەدەل دەن قويۋعا مۇمكىندىك تۋادى. مساك ءموبيلدى بريگادالارى 25 مىڭ تۇرعىنعا ءبىر بريگادا ەسەبىنەن قۇرىلادى. ولار پاتسيەنتتىڭ تۇرعىلىقتى جەرىنە قاراماستان, ناقتى شاقىرتۋ بويىنشا جۇمىس ىستەيدى. قاجەت بولعان جاعدايدا ءموبيلدى بريگادالارمەن ارنايى باعىتتاعى ماماندار دا بىرگە بولادى. مىسالى, بالالارعا كومەك قاجەت بولسا, جەدەل جاردەمگە پەدياتر ىلەسىپ بارۋى مۇمكىن. ەرەسەكتەرگە دە پاتسيەنت جاعدايىنا, اۋرۋدىڭ سيپاتى مەن اۋىرلىعىنا بايلانىستى كارديولوگ, نەۆروپاتولوگ سىندى كاسىبي دارىگەرلەر كومەككە بارادى. بۇل ءتاسىل پاتسيەنتتەرگە ساپالى مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋدىڭ تاعى ءبىر ۇتىمدى جولى.
جەدەل جاردەمدى شاقىرتۋ مەحانيزمى دە وزگەرىسسىز قالدى. كەز كەلگەن ازامات 103 ءنومىرىن تەرۋ ارقىلى شۇعىل مەديتسينالىق كومەككە قوڭىراۋ شالا الادى. پاتسيەنتتىڭ جاعدايى ومىرگە تىكەلەي قاۋىپ توندىرەتىن جاعدايدا جەدەل جاردەم بريگاداسى اپتانىڭ كۇنى مەن تاۋلىك ۋاقىتىنا قاراماستان جىلدام جەتەدى. مساك ءموبيلدى بريگاداسى شاقىرتۋلارعا 60 مينۋتتىڭ ىشىندە بارۋعا ءتيىس. شاقىرتۋدىڭ ءار ساناتىنا نورماتيۆتەر بەكىتىلگەن. جەدەل جاردەم بريگادالارى 1-ساناتتاعى شاقىرتۋعا 10 مينۋتتا, 2-ساناتتاعى شاقىرتۋعا 15 مينۋت, 3-ساناتتاعى شاقىرتۋلارعا 30 مينۋت ىشىندە جەتۋگە تىرىسادى.
بيىل ەلىمىزدىڭ بارلىق ايماعىنداعى جەدەل جاردەم قىزمەتى 2,1 ملن-نان استام شاقىرتۋعا بارىپتى. ەڭ كوپ وتىنىشتەر جەدەلدىكتىڭ 4-ساناتى بويىنشا تىركەلگەن (763 463 شاقىرتۋ). ونىڭ 518 مىڭنان استامىنا مساك ءموبيلدى بريگادالارى قىزمەت كورسەتكەن. شاقىرتۋلاردىڭ سانى 1-سانات بويىنشا – 104 443, 2-سانات بويىنشا – 642 312, 3-سانات بويىنشا – 574 580 شاقىرتۋدى قۇراعان.
ەسەپتى كەزەڭدە ءساتتى رەانيماتسيا كورسەتكىشى 55,6%-عا دەيىن وسكەن. شۇعىل كومەك كورسەتۋدە دە وڭ ديناميكا بايقالادى. ستاتيستيكالىق دەرەكتەرگە زەر سالساق, جەدەل جاردەم شاقىرتۋلارىنىڭ 50%-دان استامى جەدەلدىلىكتىڭ 4-ساناتىنا جاتادى. پاتسيەنتتىڭ كوبى سوزىلمالى اۋرۋدىڭ سىر بەرۋىنە بايلانىستى كومەك شاقىرادى. وسىنداي شاقىرتۋلار كوبەيگەندە جەدەل جاردەمنىڭ شۇعىل كومەككە مۇقتاج, ومىرىنە قاۋىپ تونگەن پاتسيەنتتەرگە جىلدام جەتە المايتىن ساتتەرى بولادى. مۇنى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى دە جاقسى ەسەپكە الىپ وتىر. سول تۇرعىدا مامىرداعى وزگەرىستەر جەدەل جاردەمنىڭ جۇكتەمەسىن وڭتايلاندىرۋعا, كۇتۋ ۋاقىتىن قىسقارتۋعا, جەدەل مەديتسينالىق جاردەم جۇيەسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرسە قۇبا-قۇپ.
جاقىندا استانا, الماتى قالالارىندا جەدەل مەديتسينالىق جاردەم فەلدشەرلەرىنە ارنالعان سمارت-بەينەجەتونداردى ەنگىزۋ جونىندەگى قاناتقاقتى جوبا باستالدى. سەبەبى 2019–2023 جىلدار ارالىعىندا ەلىمىزدە قىزمەتتىك مىندەتتەرىن اتقارۋ كەزىندە 158 مەديتسينا قىزمەتكەرى زارداپ شەككەن. جاڭا جوبا مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ شاقىرتۋلارعا شىعۋ كەزىندەگى قاۋىپسىزدىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان. ياعني سالا ماماندارىنا جۇمىس بارىسىندا الدەكىم كۇتپەگەن جەردەن شابۋىل جاساسا, جانجال شىعارسا, اگرەسسيا تانىتسا, قۇقىعىن زاڭدى تۇردە قورعاۋعا مۇمكىندىك مولايادى. بەينەجەتونداردا SOS باتىرماسى, گەولوكاتسيا فۋنكتسياسى, اۋىسىم اياقتالعاننان كەيىن جازبالاردى اۆتوماتتى تۇردە الۋ مۇمكىندىگى بار. بارلىق قۇرىلعى ورتالىقتاندىرىلعان باسقارۋ جۇيەسىنە قوسىلعان. SOS سيگنالى مەن بەينەسيگنال اۆتوماتتى تۇردە ءىىم جۇيەسىنە بەرىلەدى. قاناتقاقتى كەزەڭنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا مۇنداي تەحنولوگيا ەلىمىزدىڭ باسقا دا وڭىرلەرىنە ەنگىزىلۋگە ءتيىس. قاۋىپسىزدىكتى, اشىقتىقتى قامتاماسىز ەتەتىن تەحنولوگيا فەلدشەرلەرگە عانا ەمەس, پاتسيەنتتەرگە دە ءتيىمدى. ويتكەنى ولار ماماننىڭ كاسىبي ءارى بارلىق قۇقىقتى ساقتاي وتىرىپ قىزمەت كورسەتكەنىنە كوز جەتكىزەدى.