زاڭ مەن ءتارتىپ • 19 ماۋسىم, 2025

اقپاراتتىق گيگيەنا زاڭعا ساي كەلە مە؟

30 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

«اقپارات مايدانىندا كۇن سايىن جەڭىلىپ جاتىرمىز. الەۋمەتتىك جەلىدە ءبىرىن-ءبىرى بالاعاتتاعان, جالعان قاۋەسەت تاراتىپ, «قان مايدان» بولىپ جاتىر. جالعان اقپارات, فەيكتىڭ ءورىس العانى سونشالىق, ءتۇرلى پروۆوكاتسيالىق ۆيدەولار ءورىپ ءجۇر», دەيدى ءماجىلىس دەپۋتاتى ماقسات تولىقباي.

اقپاراتتىق گيگيەنا زاڭعا ساي كەلە مە؟

وسىلاي دەگەن دەپۋتات ەلىمىزدە اقپا­راتتىق گيگيەنا جوق ەكەنىن العا تارتىپ وتىر. ونىڭ ايتۋىنشا, كوزگە ىلىنەتىن اقپاراتتاردىڭ 90 پايىزى – وسەك-دولبار عانا. كەيبىر جۋرناليست, بلوگەرلەردىڭ كاسىبيلىگىنە قارنىڭ اشادى.

«قازىر كوپتەگەن اقپارات قۇرالدارى رەسمي اقپارات جوق دەگەن جەلەۋمەن حالىقتى بۇرىس ويعا جەتەلەيتىن, دۇرىس زەردەلەنبەگەن مالىمەت تاراتۋعا قۇمار. الايدا بۇل جالعان اقپارات تاراتۋعا رۇقسات دەگەن ءسوز ەمەس. كۇدىكتىنى سوت قىلمىسكەر دەپ تاپپا­يىنشا, سىرتتان ۇكىم كەسىپ, دەربەس دەرەك­تەرىن جاريالاي سالۋ بەلەڭ الىپ بارا­دى. بۇنى دا قاداعالاپ, جۇمىس جۇرگىزىپ, كەيبىر باق-تاردى سۇزگىدەن وتكىزۋ كەرەك», دەيدى م.تولىقباي.

بۇل رەتتە ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى مەن سالالىق مينيسترلىكتەر بۇل ماسەلەنى نازاردا ۇستاپ وتىرعانىن ايتادى. ولار دەر كەزىندە قاۋەسەتتى جوققا شىعارىپ, كۇماندى سايتتار مەن اككاۋنتتاردى قاداعالاۋ جۇمىس­تارى جۇرگىزىلەتىنىن مالىمدەدى.

اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىك, مەديا ساياسات سالاسىندا جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىس تۋرالى دەپۋتات ساۋالىنا جاۋاپ بەرگەن ىشكى ىستەر ءمينيسترى ەرجان سادەنوۆ قازىرگى جاعدايدا اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ جانە جالعان اقپاراتتى تاراتۋعا جەدەل دەن قويۋ مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ باسىم مىن­دەتى ەكەنىن جەتكىزدى. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, اقپاراتتىق كەڭىستىكتىڭ مونيتورينگىن مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى جۇزەگە اسىرادى جانە جاريالانعان ماتەريالداردا قىلمىستىق نەمەسە اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق بەلگىلەرى انىقتالعان جاعدايدا قۇزىرەتى بويىنشا قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا جىبەرەدى. ال ىشكى ىستەر مينيسترلىگى ءوز كەزەگىندە وكىلەتتىك شەڭبەرىندە اشىق كوزدەر مەن الەۋمەتتىك جەلىلەردەگى جاريا­لانىمدارعا مونيتورينگ جۇرگىزەدى.

ماسەلەن, مينيسترلىك تاراتقان اقپا­راتقا سايكەس وسى جىلى قۇقىققا قايشى مازمۇنى بار 38,1 مىڭ ينتەرنەت-رەسۋرس انىقتالىپ, ونىڭ 14 مىڭى بۇعاتتالعان. ونىڭ ىشىندە پورنوگرافيالىق ماتەريالدار – 1 836, ەكسترەميستىك باعىتتاعى – 22, قارجى پيراميدالارىنىڭ جانە باسقا دا الاياقتىق ۇيىمداردىڭ قىزمەتى جونىندە – 1 037, ەسىرتكى قىلمىسىنا قاتىستى – 7 436, ينتەرنەت-كازينو قىزمەتى تۋرالى 602 ماتەريال بار.

«فەيكتەردىڭ, ونىڭ ىشىندە ارانداتۋ­شىلىق بەينەماتەريالداردىڭ جانە رەفەرەندۋمدار نەمەسە بيلىك ورگاندارىنىڭ ارەكەتتەرى تۋرالى جالعان حابارلامالاردىڭ تارالۋ فاكتىلەرى بويىنشا قىزمەتتىك تەكسەرۋلەر جۇرگىزىلىپ, قولدانىستاعى زاڭناما شەڭبەرىندە اكىمشىلىك نە قىلمىستىق ءىس قوز­عالادى. دەسترۋكتيۆتى كونتەنت اۆتورلارىن, ونىڭ كوزدەرى مەن تاراتۋشىلارىن انىقتاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر», دەلىنگەن ءمينيستردىڭ رەسمي مالىم­دەمەسىندە.

سونداي-اق جىل باسىنان بەرى جالعان اقپارات تاراتقان 89 باسىلىم انىقتالعان. ناتيجەسىندە, 15 قىلمىستىق ءىس قوزعالىپ, 12 ادام اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تار­تىلعان. 27 اكىمشىلىك ماتەريال بويىنشا انىقتالعان 39 ادامعا قۇقىقتىق جانە ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلگەن.

«قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى وسى جىل­دىڭ 23–24 ساۋىرىندە رەفەرەندۋم وتكىزۋ تۋرالى جاريالادى» ءماتىنىن «WhatsApp» مەسسەندجەرلەرى مەن الەۋمەتتىك جەلىلەردە جاريالاپ, جالعان اقپارات تاراتقانىن الماتى قالاسىنىڭ (2) جانە قاراعاندى وبلىسىنىڭ (2) تۇرعىندارى تولىق مويىندادى, ولار الەۋمەتتىك جەلىلەردەن جا­ريا­لانىمداردى جويدى جانە اكىمشىلىك جا­ۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى. تەكسەرىلمەگەن دەرەكتەردى جاريالاۋعا, كىناسىزدىك پرەزۋمپتسياسىن بۇزۋعا جانە اقپارات بەرۋ ەتيكاسىنا قاتىستى ماسەلەلەر – ەرەكشە نازاردا», دەلىنگەن ە.سادەنوۆتىڭ مالىمدەمەسىندە.

جالپى, ءىىم وكىلەتتىكتەر شەڭبەرىندە بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىمەن جانە ءتيىستى رەتتەۋشى ورگاندارمەن وسىنداي قۇ­قىق بۇزۋشىلىقتاردى الدىن الۋ ماقسا­تىن­دا ءوزارا بىرلەسكەن جۇمىس جۇرگىزەدى. قولدانىستاعى زاڭناما نورمالارى­نا سايكەس قۇقىق بۇزۋشىلار دەربەس دەرەكتەر­دى تاراتقانى جانە جالا جاپقانى ءۇشىن جاۋاپ­قا تارتىلۋى مۇمكىن.

سونىمەن قاتار مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە, ينتەرنەتتە جالعان اقپارات تاراتقاندار اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلادى. جاريالاعان اقپاراتى جالعان ەكەنى انىقتالسا, جەكە تۇلعالارعا – 72 مىڭ, زاڭدى تۇلعالارعا 360 مىڭ تەڭگەگە دەيىن ايىپپۇل سالىنادى. ال جاعداي قايتالانسا, قاماۋعا الىنۋى مۇمكىن. قازىر, اسىرەسە, الەۋمەتتىك جەلىلەر مەن مەسسەندجەرلەردە توتەنشە جاعدايلار, ساياسي وقيعالار كەزىندە جالعان اقپارات كوپتەپ تارايدى. زاڭناماعا سايكەس فەيك تاراتقاندار جاۋاپسىز قالمايدى, الايدا كوپ ادام بۇدان بەيحابار.

جالپى, بارلىق ەلدە جالعان اقپارات­تى تاراتاتىن – جەكەلەگەن ادامدار. ونىڭ انىق-قانىعىنا كوز جەتكىزبەي بولىسە سالادى. سوندىقتان رەسمي ەمەس باسىلىمدارداعى اقپارات, ماقالالاردى تاراتپاس بۇرىن ونىڭ شىندىققا جاناساتىنىن تەكسەرىپ العان ءجون.

الدىمەن اقپاراتتى نەمەسە ماقالانى قانداي باق تاراتىپ جاتقانىن انىقتاپ العان ابزال. كوبىنە فەيك اقپارتتاردى سايتتار تاراتادى. اقپارات تاراتقان سايتتى ءبىر شولىپ وتسەك, ونىڭ قانداي باعىتتاعى اقپارات قۇرالى ەكەنىن انىقتاۋ قيىنعا سوقپايدى. قازىر تانىمال سايتتاردىڭ اتىن جامىلىپ نەمەسە ۇقساس ديزاينمەن اشىلعان جالعان اقپارات تاراتاتىن سايتتار بار.

ماقالا, اقپاراتتىڭ اۆتورى جازىلماسا, ول كۇمان تۋدىرادى. اقپاراتتىق سايتتاردا كوبىنە اۆتور فوتوسىمەن بەرىلەدى, وسىعان نازار اۋدارۋ قاجەت. ال ەگەر اقپارات شەتەلدىك دەرەككوزدەردەن اۋدارىلعان بولسا, ونىڭ تۇپنۇسقاسىنا سىلتەمە بولۋى قاجەت. وسىنداي بىرنەشە تاسىلمەن اقپارات, ماقالانى سۇزگىدەن وتكىزىپ الىپ تاراتساق, زاڭ مەن تارتىپكە باعىناتىن قوعام قۇرا الار ەدىك. 

سوڭعى جاڭالىقتار