– يسلام مىرزا, وسىنداي حالىقارالىق دەڭگەيدەگى ەكسپەديتسيا ۇيىمداستىرۋ يدەياسى قالاي پايدا بولدى؟
– ءبارى قاراپايىم ويدان باستالدى. دوستارىمىزبەن كونە كەرۋەن جولىمەن ءجۇرىپ وتسەك دەگەن تىلەك تۋدى. العاشىندا 3-4 كولىكپەن شاعىن دەمالىس ساپارىن جوسپارلادىق. كەيىن بۇل يدەيانى كوپشىلىكپەن بولىسكەن سوڭ, باستاما جاڭا لەپ الىپ, ورتادا ءتۇرلى ۇسىنىس ايتىلدى. ءبىرى تۇركىستان, تاراز, سامارقاند, وش سەكىلدى تاريحي قالالاردا وتەتىن ماڭىزدى ءىس-شارالاردى, ەندى ءبىرى بۇل سول ەلدەردەگى تانىستارىمەن جولىعۋعا تاپتىرماس مۇمكىندىك ەكەنىن ايتىپ قالدى. كوپ ۇزاماي كورشىلەس ەلدەر دە قىزىعۋشىلىق تانىتىپ, ەكسپەديتسيانى رەسمي تۇردە قولدادى. ناتيجەسىندە, رەسەيدىڭ ساۋدا-ونەركاسىپ پالاتاسى جانىنداعى رەسەي – تاجىكستان ىسكەرلىك كەڭەسىنىڭ باستاماسىمەن جاي عانا ساياحات اۋقىمدى حالىقارالىق جوباعا اينالدى.
– جوبانىڭ ماقسات-مىندەتى قانداي؟
– ەكسپەديتسيا – بۇل جاڭاشىلدىققا جول اشاتىن, ىسكەرلىك بايلانىستار ورناتاتىن, بىرلەسكەن جوبالار جۇزەگە اساتىن ماڭىزدى الاڭ. سوندىقتان ساپاردىڭ ماقسات-مىندەتىن ىسكەرلىك, عىلىمي, مادەني-گۋمانيتارلىق جانە مەديا سالاسىنا نەگىزدەدىك. ساياحات بارىسىندا جەرگىلىكتى تۇرعىندارمەن اشىق سويلەسىپ, ولاردىڭ پىكىرىن تىڭدايمىز, تاجىريبە الماسىپ, اتالعان باعىتتار بويىنشا ناقتى ۇسىنىستاردى ورتاعا سالامىز. جوبانىڭ باستى ەرەكشەلىگى دە سول, جول بويىنداعى كەزدەسۋلەر ارقىلى ءوڭىردىڭ تىرشىلىگىمەن تىنىستايمىز, حالىقتىڭ جۇرەكجاردى ءسوزىن ەستيمىز.
جيناقتالعان دەرەك پەن دايەك سارالانىپ, ەكسپەديتسيانىڭ سوڭعى نۇكتەسى دۋشانبەدە 22 شىلدەدە وتەتىن ورتالىق ازيانىڭ حالىقارالىق ەكونوميكالىق فورۋمىندا تالقىلانىپ, قورىتىندىلانادى. ءىس-شارا «روسكونگرەسس» قورىنىڭ قولداۋىمەن ۇيىمداستىرىلىپ, باس-اياعى 500-دەن اسا قاتىسۋشى بولادى. ولاردىڭ اراسىندا ءارتۇرلى ەلدەردىڭ بيزنەس وكىلدەرى, مەملەكەتتىك ورگاندار, ۋنيۆەرسيتەتتەر مەن عىلىمي قاۋىمداستىقتاردىڭ مۇشەلەرى, سونداي-اق مادەنيەت قايراتكەرلەرى بار.
نەگىزى «ەۋرازيا جۇرەگىنە ساياحات» ەكسپەديتسياسى – ورتالىق ازيادا ىسكەرلىك, گۋمانيتارلىق جانە عىلىمي بايلانىستاردى نىعايتۋعا باعىتتالعان بىرەگەي جوبا. باستاما مادەني مۇرا مەن زاماناۋي تەحنولوگيالاردى توعىستىرا وتىرىپ, نارىقتى كەڭەيتۋگە ءارى حالىقارالىق ارىپتەستىكتى ودان ءارى ىلگەرىلەتىپ, ءوڭىردىڭ ەكونوميكالىق وسىمىنە تۇرتكى بولادى. سونداي-اق پلاتفورما بيزنەس, عىلىمي ورتا جانە جاستار قاۋىمداستىقتارى اراسىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىلعا جول اشادى دەگەن سەنىمدەمىز.
– قازاقستاننىڭ قاي قالاسىنا بارۋدى جوسپارلاپ وتىرسىزدار؟
– ەكسپەديتسيا بەس مەملەكەتتىڭ 30 قالاسى ارقىلى وتەدى. شامامەن 8 مىڭ شاقىرىمدى 51 كۇندە ەڭسەرەمىز دەپ جوسپارلاپ وتىرمىز. ولاردىڭ ارقايسىسىندا بيزنەس-فورۋم, عىلىمي سەسسيا, مادەني جانە مەديا كەزدەسۋلەر سەكىلدى ونداعان ءىس-شارا ۇيىمداستىرىلادى.
قازىر دوستىق كەرۋەنى شامامەن 2 مىڭ شاقىرىم جولدى ارتقا تاستاپ, ساپاردىڭ العاشقى شيرەگىن ەڭسەرىپ, قازاقستاننىڭ اقتوبە قالاسىنا تاياپ قالدى. جالپى, ەلدىڭ 8 قالاسىندا بولامىز. مارشرۋتتا استانا, الماتى, شىمكەنت سەكىلدى ءىرى مەگاپوليستەر بار.
جول بويىنداعى بىرقاتار ءىرى قالادا بيزنەس كەزدەسۋلەر, ەكسپورتتىق تاۋارلاردىڭ تۇساۋكەسەرلەرى بولادى, جاسىل ەكونوميكا, لوگيستيكا تۋرالى پىكىرتالاستار وتەدى. سوندىقتان ەكسپەديتسيا – بەلسەندى, كرەاتيۆتى, تالانتتى بيزنەسمەندەر ءۇشىن دە تاپتىرماس مۇمكىندىك. ويتكەنى قازاقستاندىق كومپانيالار وزدەرىن ايماقتىڭ باسقا ەلدەرىنىڭ سەرىكتەستەرىنە دە كورسەتۋگە مۇمكىندىك الادى.
– ءسىز ءۇشىن ساپاردىڭ ءمان-ماڭىزى نەدە؟
– بۇل حالىقارالىق ەكسپەديتسيا – ورتالىق ازيانى تەك گەوگرافيالىق ايماق رەتىندە ەمەس, جاڭا مۇمكىندىكتەر مەن تەحنولوگيالار, يدەيالار توعىسقان كەڭىستىك رەتىندە قاراۋ مۇمكىندىگى. ورتالىق ازيا – تۇتاس قۇرلىقتىڭ جۇرەگى. ال رەسەي مەن قازاقستان – وسى كەڭىستىكتىڭ اجىراماس, ماڭىزدى بولىگى. ساپار – وتكەنىمىزگە قۇرمەتپەن قاراي وتىرىپ, تاتۋ كورشىلىككە نەگىزدەلگەن بولاشاقتى بىرگە قۇرۋعا جول اشاتىن كوپىر.
ءبىز تسيفرلىق داۋىردە ءومىر ءسۇرىپ جاتىرمىز. بۇل زاماندا قاشىقتىق شارتتى ۇعىمعا اينالدى, ال ادامدار اراسىنداعى سەنىم ەڭ تاپشى ءارى ەڭ قۇندى رەسۋرس سانالادى. وسى ساياحات ارقىلى ءتۇرلى ەلدەگى ادامدارمەن جۇزدەسىپ, سويلەسىپ, ورتاق دامۋ جولىنداعى جاڭا باعىت-باعداردى ايقىندايمىز.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن –
زەيىن ەرعالي,
«Egemen Qazaqstan»
