جوگوركۋ كەنەش دەلەگاتسياسىن قارسى العان ءماجىلىس سپيكەرى قازاق پەن قىرعىز حالىقتارىن ەجەلدەن ورتاق تاريحى, ۇقساس ءتىلى, سالت-ءداستۇرى مەن مادەنيەتى بىرىكتىرەتىنىن اتاپ ءوتتى. ال ەكى ەل اراسىنداعى دوستىق پەن تاتۋ كورشىلىك قارىم-قاتىناستىڭ تامىرى تەرەڭدە جاتىر.
– قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن سادىر جاپاروۆتىڭ ساليقالى ساياساتىنىڭ, ءوزارا تۇسىنىستىك پەن دوستىعىنىڭ ارقاسىندا بۇگىندە ەكى ەل اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق وتە قارقىندى دامىپ كەلەدى. ءبىزدىڭ كوشباسشىلارىمىزدىڭ ەكىجاقتى كەزدەسۋلەرىنىڭ قارقىندىلىعى پارلامەنتارالىق بايلانىستاردىڭ جيىلىگىنە دە تىكەلەي اسەر ەتەدى. ءبىزدىڭ ەندىگى ماقساتىمىز – وسى ەكپىندى ساقتاپ, ودان ءارى نىعايتۋ, – دەدى ە.قوشانوۆ.
ءماجىلىس سپيكەرى پرەزيدەنتتەر ىقپالداستىقتىڭ باسىم باعىتتارىن ايقىنداپ, ولاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ناقتى مىندەتتەر جۇكتەگەنىن باسا ايتتى. ونىڭ نەگىزگىلەرىنىڭ ءبىرى – 2030 جىلعا قاراي ەكى ەل اراسىنداعى تاۋار اينالىمىن 3 ملرد دوللارعا دەيىن جەتكىزۋ. ءماجىلىس ەكى اپتا بۇرىن راتيفيكاتسيالاعان قازاقستان مەن قىرعىزستان اراسىنداعى وداقتاستىق قاتىناستاردى تەرەڭدەتۋ جانە كەڭەيتۋ تۋرالى شارتتا ىنتىماقتاستىقتىڭ جاڭا ينستيتۋتسيونالدىق نەگىزدەرى ايقىن كورسەتىلگەن.
– بۇل اۋقىمدى قۇجات پارلامەنتارالىق بايلانىستى نىعايتۋ ءۇشىن جاڭا مۇمكىندىكتەر بەرىپ وتىر. ءبىزدىڭ پارلامەنتتەرگە جوعارى دەڭگەيدە قول جەتكىزىلگەن ۋاعدالاستىقتاردىڭ ىسكە اسىرىلۋىن قاداعالاۋ فۋنكتسياسى جۇكتەلگەن. وسى رەتتە ەكى ەل ۇكىمەتى بەلسەندى جۇمىس ىستەپ جاتقانىن اتاپ وتكەن ءجون. ءوز كەزەگىندە ءبىزدىڭ پارلامەنتتەر ولاردى زاڭنامالىق تۇرعىدان قولداۋدى قامتاماسىز ەتىپ جاتىر, – دەدى ە.قوشانوۆ.
سونداي-اق ول قازاق-قىرعىز قارىم-قاتىناسىنىڭ بارلىق سالاسىن قامتيتىن 150-دەن اسا قۇجاتتان تۇراتىن بەرىك شارتتىق-قۇقىقتىق بازاسى قالىپتاسقانىن ايتتى. ولاردىڭ ىشىندەگى ەڭ ماڭىزدىلارى – ينۆەستيتسيالاردى كوتەرمەلەۋ جانە ءوزارا قورعاۋ تۋرالى كەلىسىم, «قاراسۋ» جانە «اق-تىلەك» اۆتوجول وتكىزۋ پۋنكتتەرى ماڭىندا يندۋستريالىق ساۋدا-لوگيستيكالىق كەشەندى قۇرۋ جانە ونىڭ قىزمەتىن رەتتەۋ تۋرالى كەلىسىم.
ءوز كەزەگىندە نۋرلانبەك تۋرگۋنبەك ۋلۋ ەكىجاقتى ماسەلەلەردى شەشۋدە پارلامەنتارالىق ىنتىماقتاستىق كەڭەسىنىڭ ءرولىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى.
– بۇگىنگى پارلامەنتارالىق كەڭەستىڭ وتىرىسى – جاي عانا جوسپارلى كەزدەسۋ ەمەس. بۇل – ەكى جاقىن مەملەكەتتىڭ اراسىنداعى اشىق ءارى سىندارلى ديالوگتىڭ جالعاسى. وسى تۇرعىدا پارلامەنتتىك ديالوگتىڭ ورنى ەرەكشە. پارلامەنتتەر حالىقتىڭ مۇددەسىن قورعايدى. دەمەك پارلامەنتارالىق ىنتىماقتاستىق ارقىلى ءوزارا تۇسىنىستىكتى قولداپ قانا قويماي, ونى تەرەڭدەتە الامىز. بىرلەسكەن ءىس-ارەكەتتەر ارقىلى ورتاق مۇددەلەردى حالىقارالىق الاڭداردا قورعاۋعا مۇمكىندىك جاسايمىز, – دەدى جوگوركۋ كەنەش توراعاسى.
كەڭەس وتىرىسى بارىسىندا دەپۋتاتتار ساۋدا-ەكونوميكا جانە لوگيستيكا سالالارىنداعى ارىپتەستىكتى نىعايتۋ ماسەلەلەرىن ورتاعا سالدى. اتاپ ايتقاندا, قازاقستان – قىرعىزستان شەكاراسىنداعى يندۋستريالىق ساۋدا-لوگيستيكالىق كەشەن قۇرىلىسىن ودان ءارى جۇزەگە اسىرۋ, شەكارالىق باقىلاۋ-وتكىزۋ پۋنكتتەرىنىڭ ينفراقۇرىلىمىن جاقسارتۋ جۇمىستارىن جانداندىرۋ, سونداي-اق الماتى – ىستىقكول اۆتوجولىن سالۋ جوباسى بار.
سونىمەن قاتار تاراپتار ەكىجاقتى فورماتتا جانە ورتالىق ازيا ەلدەرى ايەلدەرىنىڭ ديالوگى, تۇركپا جانە باسقا دا حالىقارالىق پارلامەنتتىك ۇيىمدار اياسىندا ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.
وتىرىستا ينۆەستيتسيالىق, مادەني-گۋمانيتارلىق ىنتىماقتاستىق ماسەلەلەرى, تۋريزم, ەكولوگيا جانە كليماتتىڭ وزگەرۋى سالالارىنداعى جوبالار دا قاراستىرىلدى. ءماجىلىس سپيكەرى قىرعىزستاننىڭ مۇزدىقتاردى ساقتاۋ جانە حالىقارالىق تاۋ ديالوگىن بەلسەندى دامىتۋ جونىندەگى باستامالارىن قولدايتىنىن ايتىپ, حالىقارالىق ارالدى قۇتقارۋ قورى اياسىنداعى جۇمىستى ودان ءارى جالعاستىرۋعا شاقىردى.
ساپار بارىسىندا جوگوركۋ كەنەش توراعاسى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى تەلەراديوكەشەنىنىڭ قۇرامىنا كىرەتىن «Jibek Joly» رەسپۋبليكالىق تەلەارناسىندا بولدى. نۋرلانبەك تۋرگۋنبەك ۋلۋنا تەلەراديوكومپانيانىڭ نەگىزگى جۇمىس باعىتتارى مەن «Silk Way Central Asia» حالىقارالىق مەديا جوباسى تانىستىرىلدى. جوبانىڭ ماقساتى – ورتالىق ازيادا ءبىرتۇتاس اقپاراتتىق كەڭىستىك قالىپتاستىرۋ جانە جاھاندىق مەديا الاڭدا ايماق ەلدەرىنىڭ مۇددەلەرىن ىلگەرىلەتۋ. «Silk Way» تەلەارناسى التى تىلدە, سونىڭ ىشىندە قىرعىز تىلىندە حابار تاراتادى. حابار تاراتۋ اۋماعى 300 ملن-نان اسا الەۋەتتى اۋديتورياسى بار 120 ەلدى قامتيدى. الداعى ۋاقىتتا قىرعىزستان, وزبەكستان, تۇرىكمەنستان جانە تاجىكستاننىڭ ۇلتتىق تەلەكومپانيالارىمەن كونتەنت الماسۋ جانە ارىپتەستىك قارىم-قاتىناستى دامىتۋ جوسپارلانىپ وتىر.
ساپار اياسىندا پارلامەنتتەر دەلەگاتسيالارى قاليبەك قۋانىشباەۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق مۋزىكالىق-دراما تەاترىنا باردى. قوناقتاردىڭ نازارىنا شىڭعىس ايتماتوۆتىڭ ايگىلى شىعارماسى بويىنشا قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى تالعات تەمەنوۆ قويعان «قىزىل ورامالدى شىنارىم» دراماسى ۇسىنىلدى.
