ەكونوميكا • 04 ماۋسىم, 2025

اسىل تۇقىمدى مال شارۋاشىلىعىنا جەڭىلدەتىلگەن نەسيە بەرىلەدى

160 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى سەرىك جۇمانعاريننىڭ توراعالىعىمەن مال شارۋاشىلىعىن كەشەندى دامىتۋعا ارنالعان كەڭەس ءوتتى. جيىندا جەڭىلدىكپەن قارجىلاندىرۋ, يمپورتتى الماستىرۋ جانە ۆەتەريناريالىق قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرى قارالدى, دەپ جازادى Egemen.kz.

اسىل تۇقىمدى مال شارۋاشىلىعىنا جەڭىلدەتىلگەن نەسيە بەرىلەدى

فوتو: egemen.kz

اۋىل شارۋاشىلىعى ۆيتسە-ءمينيسترى امانعالي بەرداليننىڭ ايتۋىنشا, ەتتى مال شارۋاشىلىعىندا اسىل تۇقىمدى تۇرلەندىرۋدى قولداۋ ماقساتىندا جىلدىق مولشەرلەمەسى 5% بولاتىن جاڭا جەڭىلدەتىلگەن نەسيەلىك ءونىمى ازىرلەنگەن. بۇل فەرمەرلەرگە ونىمدىلىكتى, ەت ساپاسىن جانە ءتول الۋ كورسەتكىشىن ارتتىرۋ ءۇشىن اسا ماڭىزدى اسىل تۇقىمدى انالىق مال ساتىپ الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

سونداي-اق وسىعان ۇقساس شارتتارمەن ەت كومبيناتتارى مەن بورداقىلاۋ الاڭدارىنا اينالىم قاراجاتىن تولىقتىرۋ ءۇشىن نەسيەلىك ءونىم ۇسىنىلىپ وتىر. نەسيە الۋ ءۇشىن ءىرى قارا مالدىڭ كەمىندە 70%-ىن وتاندىق ەت كومبيناتتارىنا وتكىزىپ, وڭدەۋشى كاسىپورىنداردىڭ تەرەڭ وڭدەۋ جەلىسى بولۋى كەرەك.

اكىمدىكتەر, «اتامەكەن» ۇكپ جانە ۆەتەريناريالىق قىزمەتپەن بىرلەسىپ, جۇرگىزىلگەن كوميسسيالىق تەكسەرۋ ناتيجەسىندە 128 بورداقىلاۋ الاڭىنىڭ ىشىنەن 28-ءى (جالپى سىيىمدىلىعى 148 مىڭ باستان اسا), ال, 36 ەت كومبيناتىنىڭ ىشىنەن 24-ءى تالاپتارعا ساي دەپ تانىلعان.

رر

«وسىلايشا, شارۋاشىلىقتان باستاپ, بورداقىلاۋ الاڭدارىنا, ودان ءارى ەت كومبيناتتارى مەن ەكسپورتتىق نارىقتارعا دەيىنگى وندىرىستىك تىزبەك قالىپتاسۋدا. ءاربىر كەزەڭدە اينالىم قاراجاتىنىڭ قولجەتىمدى بولۋى جوعارى قوسىلعان قۇنى بار ءونىم وندىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى امانعالي بەردالين.

2025 جىلعا اۋستراليالىق تاجىريبەنى ەتتى مال شارۋاشىلىعىنا ەنگىزۋدىڭ باسىم 10  جوباسى ايقىندالعان. جوبالاردىڭ جالپى قۇنى – 27,4 ملرد تەڭگە. الدىن الا ەسەپتەۋ بويىنشا, بۇل جوبالار 50 مىڭ تونناعا دەيىن ەت ەكسپورتتاپ, 500 ملرد تەڭگە كولەمىندە تابىس اكەلەدى.

ءسۇتتى مال شارۋاشىلىعى: يمپورتتى الماستىرۋعا باسىمدىق

ءسۇت باعىتىن دامىتۋ دا باسىم باعىتتاردىڭ ءبىرى بولىپ وتىر. 2023 جىلى 69 تاۋارلى ءسۇت فەرماسىن سالۋعا 100 ملرد تەڭگە بولىنگەن. ولاردىڭ وندىرىستىك قۋاتى - 423,7 مىڭ توننا ءسۇت. قازىرگى تاڭدا 39 فەرما پايدالانۋعا بەرىلگەن, ال قالعان 30-ى جىل سوڭىنا دەيىن اياقتالادى.

ۆەتەريناريا: ىندەتتەردىڭ تومەندەۋى جانە ەكسپورتتىق الەۋەتتىڭ ارتۋى

ەلىمىزدە مال اۋرۋلارىنىڭ الدىن الۋ شارالارى ناتيجەسىندە, 2023 جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا ەپيزووتيالىق جاعدايلار (برۋتسەللەز, قۇتىرۋ, قاراسان, كۇيدىرگى بويىنشا) 68,1%-عا تومەندەگەنى انىقتالدى. جالپى سوڭعى ءۇش جىلدا مال اۋرۋلارى 49,1%-عا ازايعان.

ۆەتەريناريالىق جۇمىستىڭ تيىمدىلىگىنىڭ ناتيجەسىندە الەم ەلدەرى وتاندىق ونىمگە قاتىستى سالىنعان تىيىمداردىڭ كۇشىن جويىپ كەلەدى. ماسەلەن:

  • قىتاي – قۇس تۇماۋى مەن اۋسىل بويىنشا تىيىمدى الىپ تاستاعان;
  • رەسەي – وڭتۇستىك-شىعىس ايماق بويىنشا اۋسىلعا بايلانىستى شەكتەۋدى جويعان;
  • ەو – 1,5 جىلدىق كەلىسسوزدەردەن كەيىن بال ەكسپورتىنا رۇقسات بەرگەن;

يرانعا تەرى, گرۋزياعا ءتىرى ءىرى قارا مال ەكسپورتى اشىلىپ, قىتايمەن قۇس ەتى بويىنشا حاتتاماعا قول قويىلعان.

مامىر ايىندا قازاقستان گرۋزيا, يرانمەن ۆەتەريناريالىق سەرتيفيكاتتارعا قول قويعان.

«2026 جىلى دۇنيەجۇزىلىك جانۋارلار دەنساۋلىعى ۇيىمى تاراپىنان قازاقستاننىڭ سولتۇستىك-باتىس جانە ورتالىق ايماقتارىن اۋسىلدان تازا ايماق رەتىندە مويىنداۋ ماقساتىندا اۋديت كۇتىلۋدە. وسىعان بايلانىستى بارلىق ءوڭىر اكىمدىكتەرى ۆەتەريناريالىق نىسانداردىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي دەڭگەيگە جەتكىزۋى قاجەت», دەدى ا. بەردالين.

ەكسپورت گەوگرافياسىن دا كەڭەيتۋ جۇمىستارى جالعاسىپ جاتىر. اتاپ ايتقاندا, قىتايمەن (ىقم تەرىسى بويىنشا), تۇركيامەن (ەت بويىنشا), اۋعانستان جانە پاكىستانمەن (ەت جانە ءسۇت ونىمدەرى بويىنشا) كەلىسسوزدەر جۇرگىزىلىپ جاتىر.

سەرىك جۇمانعارين جەڭىلدەتىلگەن نەسيەگە ۇمىتكەر بارلىق جوبانى بەلگىلەنگەن تالاپتارعا سايكەستىگى تۇرعىسىنان مۇقيات تالداۋدى تاپسىردى. سونىمەن قاتار شۇجىق ونىمدەرى, ىرىمشىكتەر, قىشقىل ءسۇت ونىمدەرى سياقتى يمپورتقا تاۋەلدى تاۋارلارعا ەرەكشە نازار اۋدارۋ قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

 

سوڭعى جاڭالىقتار