القالى باس قوسۋعا اقش, قىتاي, ەۋروپا ەلدەرى, بالتىق ەلدەرى, ورتا ازيا, تاياۋ شىعىس پەناگرارلىق سالاداعى قازاقستانمەن ىنتىماقتاستىققا مۇددەلى باسقا دا مەملەكەتتەر قاتىسىپ وتىر.
قازىرگى تاڭدا ماي ونىمدەرى سالاسى قازاقستان اگروونەركاسىپ كەشەنىنىڭ (اوك) نەگىزگى ءارى ەڭ سەرپىندى دامىپ جاتقان سالالارىنىڭ بىرىنە اينالىپ وتىر. مەملەكەتتىك قولداۋ مەن جۇيەلى دامۋ ءتاسىلىنىڭ ارقاسىندا سوڭعى ءۇش ماركەتينگتىك جىلدا ەلدەگى وڭدەۋ كاسىپورىندارى ايتارلىقتاي جەتىستىكتەرگە جەتىپ, كۇنباعىس مايى ءوندىرىسى 2,5 ەسەگە ارتتى, ەكسپورت كولەمى 4,8 ەسەگە وسكەن. بوتەلكەدەگى ماي يمپورتى 11%-عا ازايىپ, ىشكى نارىققا ارنالعان مايدىڭ بوساتۋ (شىعارۋ) باعالارى تۇراقتاندىرىلدى دەسەك تە بولادى.
مۇنداي ناتيجە 2025 جىلعا قاراي وڭدەلگەن ءونىم ۇلەسىن 70%-عا دەيىن جەتكىزۋ جانە شيكىزاتتىق ەمەس ەكسپورت كولەمىن ەكى ەسەلەۋ جونىندەگى مەملەكەت باسشىسى مىندەتتەگەن مەجەگە سايكەس كەلەدى. ماي ونىمدەرى سالاسى 2024 جىلدىڭ وزىندە وڭدەلگەن ءونىم ەكسپورتى بويىنشا جوسپارداعى كورسەتكىشتەردى ورىندادى.
وتكەن 2023–2024 جىلداردىڭ ناتيجەسىندە قازاقستان الەمدەگى كۇنباعىس مايىن ەكسپورتتاۋشى توپ-10 ەلدىڭ قاتارىنا ەنىپ, 8-ورىن الدى. مايلى داقىلداردى وڭدەۋشىلەردىڭ ۇلتتىق قاۋىمداستىعىنىڭ جوسپارى – الەمدىك ەكسپورت بويىنشا العاشقى ۇشتىككە ەنۋ بولسا, بۇل شەتەلدىك ۆاليۋتا ءتۇسىمىن $2 ملرد-قا دەيىن ارتتىرىپ, قازىرگى دەڭگەيدەن 3,5 ەسەگە وسىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
ەلىمىز ىشكى نارىقتى عانا ەمەس, ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ كۇنباعىس شروتى مەن كۇنجارا سياقتى جوعارى اقۋىزدى مال ازىعىنا دەگەن ءوسىپ كەلە جاتقان سۇرانىسىن دا تولىق قامتاماسىز ەتىپ وتىر. بۇدان بولەك, قازاقستان ەۋروپالىق كوميسسيانىڭ دەرەكتەرى بويىنشا ەو-عا كۇنباعىس شروتىن جەتكىزۋشى توپ-3 ەلدىڭ قاتارىنا كىردى.
نىسانالى نارىقتاردىڭ (قىتاي, ورتالىق ازيا, ەو, يران, اۋعانستان) جيىنتىق سىيىمدىلىعى 43 ملن توننا دەپ باعالانادى, بۇل قازىرگى ەكسپورت كولەمىنەن 42 ەسە ارتىق. بۇل ءتيىمدى ستراتەگيا جۇرگىزۋدىڭ, بيزنەستىڭ مەملەكەتپەن كۇش بىرىكتىرۋى جاعدايىندا جۇزەگە اسىرۋعا بولاتىن زور ەكسپورتتىق الەۋەتتىڭ بار ەكەنىن كورسەتەدى.
2024 جىلعى دەرەكتەر بويىنشا, اوك ونىمدەرى ەكسپورتى $5,1 ملرد قۇرادى, ونىڭ ىشىندە 52% – وڭدەلگەن ءونىم. ماي ونىمدەرى سالاسى وسى كولەمنىڭ تورتتەن ءبىرىن قامتاماسىز ەتىپ, ستراتەگيالىق سەكتور رەتىندەگى مارتەبەسىن راستادى.
اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ جالپى ءونىمىن ەكى ەسەلەۋ جانە نەعۇرلىم تابىستى داقىلدارعا كوشۋ مىندەتتەرى اياسىندا, مايلى داقىلدار سەكتورى ەڭ جوعارى سەرپىندىلىك كورسەتكەن, ياعني2025 جىلى كۇنباعىس ەگىس القاپتارى 1,4 ملن گەكتاردان اسادى, بۇل 2021 جىلعى دەڭگەيدەن 85%-عا كوپ – اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىنىڭ اراسىنداعى ءابسوليۋتتى كوشباسشى. بۇل مايلى باعىتتىڭ جوعارى رەنتابەلدىگى مەن سۇرانىسىن دالەلدەيدى.
بۇگىنگى حالىقارالىق جيىندا ەگىس القاپتارىن ءارتاراپتاندىرۋ, وڭدەۋدى تەرەڭدەتۋ, لوگيستيكانى جەتىلدىرۋ, ينۆەستيتسيا تارتۋ, ەكسپورتتىق ارنالاردى دامىتۋ, ساۋدا-ساتتىقتى نىعايتۋدىڭ جاي-جاپسارى تالقىلاندى.
حالىقارالىق ماجىلىسكە وسى سالامەن تىكەلەي بايلانىستى 180-دەي دەلەگات: 40-تان استام وتاندىق ماي زاۋىتىنىڭ باسشىلارى, سالالىق مينيسترلىكتەردىڭ وكىلدەرى, اۋىلشارۋاشىلىق وندىرۋشىلەرى, حالىقارالىق ساۋدا كومپانيالارى, ماي ونىمدەرىن يمپورتتاۋشىلار, مايلى داقىلداردى ساقتاۋ مەن وڭدەۋ جابدىقتارىن جەتكىزۋشىلەر, لوگيستيكالىق كومپانيالار, اناليتيكالىق اگەنتتىكتەر قاتىسىپ وتىر.
