ساياسات • 31 مامىر, 2025

پارلامەنتارالىق ىنتىماقتاستىق كەڭەسىنىڭ ەكىنشى وتىرىسى ءوتتى

250 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

الماتى قالاسىندا قازاقستان پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ توراعاسى ەرلان قوشانوۆ پەن وزبەك­ستان ولي ءماجليسى زاڭ شىعارۋ پالاتاسىنىڭ سپيكەرى نۋريددين يسمويلوۆ ەكى­جاق­تى ىنتىماق­تاس­تىقتى كەڭەيتۋ جانە پارلا­مەنتارالىق قاتىناس­تاردى دامىتۋ جونىندەگى ۋاعدالاستىقتاردىڭ ىسكە اسىرىلۋ بارىسىن تالقىلادى.

پارلامەنتارالىق ىنتىماقتاستىق كەڭەسىنىڭ ەكىنشى وتىرىسى ءوتتى

وتىرىستى اشقان ءماجىلىس سپيكەرى كەيىنگى جىلدارى قازاقستان مەن وزبەكستان ارا­سىندا جوعارى دەڭگەيدەگى بىرقاتار ءوزارا ساپار ءوتىپ, وداق­تاستىق قاتىناستار تۋرالى جانە مەملەكەتتىك شەكارانى دە­ماركاتسيالاۋ تۋرالى شارتتار مەن 2024–2034 جىلدارعا ارنال­عان ستراتەگيالىق ارىپتەستىك باعدارلاماسى سياقتى تاريحي قۇجاتتارعا قول قويىلعانىن اتاپ ءوتتى.

– ەكى ەل پرەزيدەنتتەرىنىڭ ساياسي ەرىك-جىگەرى مەن دانالىعىنىڭ ارقاسىندا قازاق-وزبەك بايلانىسى بۇرىن-سوڭدى بولماعان بيىك دەڭگەيگە جەتتى. 100-دەن اسا كەلىسىمنەن تۇراتىن بە­رىك شارتتىق-قۇقىقتىق بازا قالىپتاستى. ولار ءبىزدىڭ قارىم-قاتىناستارىمىزدىڭ بار­لىق سالاسىن قامتيدى. ىنتى­ماقتاستىقتىڭ جاڭا فورماتى­نىڭ ينستي­تۋتسيونالدىق نەگىزى قالاندى. پرەزيدەنتتەرىمىز ىقپالداستىقتىڭ باسىم باعىت­تارىن ايقىنداپ, ولاردى ىلگەرىلەتۋ ءۇشىن ناقتى مىندەتتەر قويدى, – دەدى ە.قوشانوۆ.

ول ەكى ەل اراسىنداعى پارلا­مەنتارالىق ىقپالداستىقتىڭ جۇيەلى سيپات الىپ, ناقتى مازمۇنمەن تولىعا تۇسكەنىنە نازار اۋداردى. بۇل ءۇردىس كوپجاقتى الاڭداردا دا جۇزەگە اسىپ كەلەدى. ىسكە اسىرىلعان باس­تامالار قاتارىندا ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرىنىڭ پارلا­مەنتارالىق فورۋمى, ورتالىق ازيا ەلدەرى ايەلدەرى ديالوگى اياسىنداعى ءىس-شارالار جانە تاشكەنت قالاسىندا تابىس­تى وتكەن حالىقارالىق پار­لا­مەنتارالىق وداقتىڭ 150-اسسامبلەياسى بار.

ءوز كەزەگىندە نۋريددين يسمويلوۆ پارلامەنتارالىق ديالوگ ەلدەر اراسىنداعى سەنىمدى نىعايتۋدىڭ ماڭىزدى فاكتورى ەكەنىن جانە مەملەكەت باسشىلارىنىڭ ستراتەگيالىق كەلىسىمدەرىن جۇزەگە اسىرۋعا سەپتىگىن تيگىزەتىنىن ايتتى.

– پارلامەنتارالىق ىنتى­ماق­تاستىق كەڭەسىنىڭ فورماتى جۇيەلى ءارى پراكتيكالىق ءمانى زور. پارلامەنتتىك ديالوگ مەملەكەتارالىق ىنتىماق­تاستىققا ىلەسىپ قانا قويماي, سونىمەن قاتار ونى نىعايتۋعا, ەكونوميكا, الەۋمەتتىك سالا, ءبىلىم بەرۋ جانە گۋمانيتارلىق باعىتتاعى بىرلەسكەن باستامالاردى ىلگەرىلەتۋگە ىقپال ەتۋگە ءتيىس دەگەن پىكىردەمىز, – دەدى ولي ماجليس زاڭ شىعارۋ پالاتاسىنىڭ سپيكەرى.

كەڭەستىڭ ەكىنشى وتىرىسىنىڭ نەگىزگى تاقىرىبى ەكونوميكا, اقپاراتتىق تەحنولوگيالار جانە جاساندى ينتەللەكت سياقتى باعىتتار بويىنشا ىنتىماقتاستىقتىڭ پەرسپەكتيۆالارىنا, سونداي-اق مادەني-گۋمانيتارلىق جانە تۋريستىك سالالارداعى جوبالارعا ارنالدى.

تاراپتار ساۋدا-ەكونوميكا مەن اگرارلىق سالالارداعى سەرىكتەستىكتى كەڭەيتۋ, مادەنيەت پەن ءبىلىم باعىتىنداعى ىن­تى­ماقتاستىقتىڭ جوعارى قارقى­نىن ساقتاۋ, ەكولوگيا, ەنەرگەتيكا جانە سۋ رەسۋرستارى ماسەلەلەرىن بىرلەسىپ شەشۋ بويىنشا ەكى ەل كوشباسشىلارى اراسىنداعى كەلىسىمدەردى ىسكە اسىرۋدا ىلگەرىلەۋشىلىك بار ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

سونىمەن قاتار ءماجىلىس سپي­كەرى كۇن تارتىبىندەگى باسىم باعىتتارعا نازار اۋداردى. ولار­دىڭ قاتارىندا قازاقستان مەن وزبەكستان اراسىنداعى ەكى­جاقتى تاۋار اينالىمىن 2030 جىلعا قاراي 10 ملرد دوللار­عا دەيىن ۇلعايتۋ مىندەتى دە بار. دەپۋتاتتار وسى مەجەگە تە­زى­رەك قول جەتكىزۋ ءۇشىن قاجەت­تى زاڭ­نامالىق شارالاردى تالقىلادى.

– بۇگىندە قازاقستان وزبەك­ستاننىڭ ەڭ ءىرى ءۇش ساۋدا سەرىك­تەسىنىڭ قاتارىنا كىرەدى. ەكى ەل اراسىنداعى تاۋار اينالىمى جىل سايىن 4 ملرد دوللاردى قۇ­رايدى. كەيىنگى جىلدارى ءوزارا ءتيىمدى ىنتىماقتاستىقتىڭ نەگىزگى قوزعاۋشى كۇشى ونەر­كاسىپتىك كووپەراتسيا, اۆتوكولىك قۇراستىرۋ, اۋىل شارۋاشىلىعى جانە لوگيستيكا بولىپ وتىر, – دەدى ە.قوشانوۆ.

وتىرىس بارىسىندا دەپۋتاتتار جوعارى دەڭگەيدە قول جەتكىزىلگەن ءۇش نەگىزگى كولىك-لوگيستيكا جوباسىنىڭ جۇزەگە اسىرىلۋ ماسەلەلەرىن دە تالقىلادى. ولار: داربازا – ماقتاارال تەمىرجول جەلىسىنىڭ قۇرىلىسى, تاشكەنت وبلىسىندا كوپفۋنكتسيونالدى لوگيستيكا ورتالىعىن قۇرۋ, سونداي-اق قىزىلوردا – ۇشقۇدىق تەمىر­جول جانە اۆتوموبيل جولىنىڭ قۇرىلىسى.

سونىمەن قاتار وزبەكستان رەسپۋبليكاسى ولي ماجلي­سىنىڭ زاڭ شىعارۋشى پالاتاسى دەلەگاتسياسىنا قازاقستان مەن وزبەكستان پرەزيدەنتتەرىنىڭ تاپسىرمالارىن ورىنداۋ بويىنشا جۇزەگە اسىرىلعان ونەركاسىپتىك جوبالار تانىستىرىلدى. ولاردىڭ ىشىندە بىرقاتار بىرلەسكەن كاسىپورىن بار. اتاپ ايتقاندا, قوستاناي وبلىسىنداعى اۆتوكولىك زاۋىتى, قاراعاندى وبلىسىنداعى تۇرمىستىق تەحنيكا شىعاراتىن كاسىپورىن مەن شىمكەنت قالاسىنداعى مەديتسينالىق بۇيىمدار وندىرىسىمەن اينالىساتىن زاۋىت. سونداي-اق مارتەبەلى مەيماندارعا الماتى ماڭىندا ورنالاسقان «Alatau City» – يننوۆاتسيالىق قالاسى جانە «جاڭا جىبەك جولى» بويىنداعى جاھاندىق تۋريستىك ورتالىعى تانىستىرىلدى. جوبانىڭ العاشقى كەزەگىن ىسكە قوسۋ 2030 جىلعا جوسپارلانعان. «Alatau City» جاڭا وندىرىستەر مەن جۇمىس ورىندارىنىڭ اشىلۋىن قامتاماسىز ەتىپ, وڭىردەگى دامۋ ورتالىعىنا اينالۋعا ءتيىس.

جۇمىس ساپارىنىڭ باعدار­لاماسىندا ءال-فارابي اتىن­داعى قازاق ۇلتتىق ۋني­ۆەر­سيتەتىنىڭ بازاسىندا ورنا­لاسقان Farabi HUB جوعارى تەحنولوگيالىق جوبالار مەن ستارتاپتاردى دامىتۋ پلاتفورماسىنا جانە الماتى قالاسىنىڭ مادەني نىساندارىنا بارۋ جوسپارلانعان.

ايتا كەتەيىك, قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى ءماجىلىسى مەن وزبەكستان رەسپۋب­ليكاسى ولي ماجليسىنىڭ زاڭ شىعارۋشى پالاتاسى اراسىنداعى پارلامەنتارالىق ىنتىماقتاستىق جونىندەگى كەڭەستى قۇرۋ تۋرالى شەشىم وزبەكستان پرەزيدەنتى شاۆكات ميرزيوەۆتىڭ 2021 جىلعى جەلتوقسان ايىندا استاناعا جاساعان مەملەكەتتىك ساپارى اياسىندا قابىلداندى. ونىڭ العاشقى وتىرىسى 2023 جىلى قازان ايىندا تاشكەنت قالاسىندا ءوتتى. كەڭەس – ەكى ەلدىڭ مەملەكەت باسشىلارى اراسىندا قول جەتكىزىلگەن كەلىسىمدەردى جۇزەگە اسىرۋعا جاردەمدەسۋ جانە زاڭنامالىق تۇرعىدا قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىمەن قۇرىلعان بىرلەسكەن جۇمىس ورگانى. 

سوڭعى جاڭالىقتار

استانا قالاسىنىڭ پروكۋرورى اۋىستى

تاعايىنداۋ • بۇگىن, 11:35