ءار جەتكىنشەكتىڭ نەسىبەسى بار

ۆيتسە-ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, مەملەكەت باسشىسىنىڭ IV ۇلتتىق قۇرىلتايدا بەرگەن تاپ­سىرماسى اياسىندا بالالار قۇقىق­تارى جونىندەگى ۋاكىلمەن, پارلامەنت دەپۋتاتتارىمەن جانە قوعام وكىلدە­رىنىڭ قاتىسۋىمەن «قازاقستان بالالارى» بىرىڭعاي باعدارلاماسىن ازىرلەۋ باعىتىندا كەشەندى جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتىر.

«قازاقستان بالالارى» بىرىڭ­عاي باعدارلاماسى ءار بالاعا تەڭ مۇم­كىندىك بەرۋدى, ولاردىڭ قۇقىق­تارىن قورعاۋ مەن جان-جاقتى قول­داۋ كورسەتۋدى كوزدەيتىن تۇراقتى مەم­لەكەتتىك ساياساتتىڭ ىرگەتاسى بولماق.

سونداي-اق ەدىل وسپان 2024 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ ۇلتتىق قوردىڭ ينۆەستيتسيالىق تابىسىنىڭ 50 پايىزى 18 جاسقا دەيىنگى بالالاردىڭ جەكە شوتتارىنا اۆتوماتتى تۇردە اۋدارىلىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. ماسەلەن, بىلتىر ءار بالاعا 100 دوللاردان, ال بيىلعى ەسەپ بويىنشا 129 دوللاردان كەلىپ وتىر. سونىمەن قاتار الۋشىلار سانى دا ارتىپ كەلەدى. ناقتىراق ايتساق بىلتىر بۇل باعدارلاما اياسىندا 304 815 بالا, بيىل 324 430 بالا قامتىلعان.

بۇدان بولەك, ۆيتسە-مينيستر ساپالى ءبىلىم الۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن قوسىمشا تەتىك رەتىندە «كەلەشەك» ەرىكتى جيناق جوباسى ىسكە اسىرىلىپ جاتقانىن جەتكىزدى. بۇل جوبا مەملەكەتتىك ءبىلىم گرانتىنا قوسىمشا قاراجات جيناۋعا, جاستاردىڭ لايىقتى ماماندىق مەڭگەرۋىنە نەمەسە تۇرعىن ءۇي ماسەلەسىن شەشۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. سونداي-اق ەلىمىزدەگى باس­تاۋىش سىنىپ وقۋشىلارىن قولداۋ ماقساتىندا 1-4 سىنىپ وقۋشىلارىنا تەگىن ىستىق تاماق بەرۋ جۇيەسى كەڭەيتىلىپ وتىر. بۇل شارا 25 مىڭنان استام بالانى قامتىدى. ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىندە مەكتەپ اسحانالارىنا ارنالعان جاڭا ستاندارتتار دايىندالدى. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىمەن بىرلەسىپ بەكىتىلگەن بۇل ستاندارتتار 1 قىركۇيەكتەن باستاپ ەلىمىزدىڭ بارلىق مەكتەپتەرىندە ەنگىزىلەدى. راتسيوندى جاڭارتۋمەن قاتار, تاماقتىڭ ساپاسى مەن قاۋىپسىز­دىگىن, اسحانالاردىڭ سانيتارلىق جاعدايىن باقىلاۋ شارالارى دا كۇشەيتىلەدى.

جيىن بارىسىندا ۆيتسە-مينيستر قالالىق جانە اۋىلدىق مەكتەپتەر اراسىنداعى الشاقتىقتى ازايتۋ جانە وڭىرلەردە بالالاردى ساپالى ءبىلىم الۋ ءۇشىن لايىقتى جاعدايلارمەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا «كەلەشەك مەكتەپتەرى» ۇلتتىق جوباسى ىسكە اسىرىلىپ جاتقانىنا توقتالدى. ونىڭ ايتۋىن­شا, 2025 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن 460,4 مىڭ وقۋشىعا ارنالعان 217 جايلى مەكتەپ سالۋ جوسپارلانعان. 2024 جىلدىڭ قورىتىندىسى بو­يىن­شا 105 مەكتەپ پايدالانۋعا بەرىلدى. «كەلەشەك مەكتەپتەرى» جوباسى ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ ماڭىزدى ەلەمەنتى جانە ادامي كاپيتالدى دامىتۋعا ۇزاق مەرزىمدى ينۆەستيتسيا بولماق.

«سونىمەن قاتار ءبىزدىڭ مىندەتتە­رىمىزدىڭ ءبىرى – بالالاردىڭ وتباسىندا ءومىر ءسۇرۋ جانە تاربيەلەنۋ قۇقىعىن قامتاماسىز ەتۋ. بالالار ينتەرنات مەكەمەلەرiن ينستيتۋتسيو­نالسىزداندىرۋ ساياساتى جالعاسىپ جاتىر. جىل سايىن ەل ازاماتتارى وتباسىنا 1000-نان استام جەتىم بالانى قابىلدايدى. ناقتىراق ايتساق, ازاماتتار 2019 جىلى – 1111, 2022 جىلى – 1019, 2023 جىلى – 1063, 2024 جىلى – 1274 بالانى قابىلداعان.  بىلتىر بالالاردى قابىلدايتىن كاسىبي وتباسى ينستيتۋتى ەنگىزىلدى. جۇرگiزiلگەن جۇمىستاردىڭ ناتيجەسiندە بالالار ۇيلەرiندە تاربيەلەنەتiن بالالار سانى سوڭعى 10 جىلدا ەكi ەسەگە (9 مىڭنان 3,6 مىڭعا دەيiن) قىس­قاردى. بالالار ءۇيىنىڭ تۇلەكتەرىن الەۋمەتتىك قولداۋعا باعىتتالعان «مەيىرىم» قايىرىمدىلىق اكتسياسى كەڭەيتىلدى. سونداي-اق جەتىم بالالاردى تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋدىڭ جاڭا تەتىكتەرى ەنگىزىلدى. بۇل قادامدار ەلىمىزدىڭ ءاربىر كىشكەنتاي ازاماتىنىڭ باقىتتى بالالىق شاعىنىڭ كەپىلى بولماق», دەدى وقۋ-اعارتۋ ۆيتسە-ءمينيسترى ەدىل وسپان.