سۋرەت: fandom.com
بۇل ءاننىڭ دە تابيعاتىندا سارقىلماس ساعىنىشتىڭ سازى تۇنىپ تۇر دەسەك, قاتەلەسە قويماسپىز. تىڭدارمان جۇرەگىن الديلەگەن ويناقى تۋىندى ۋاقىتىندا حيتكە اينالىپ كەتكەنى راس. قايدا جۇرسەك تە قۇلاعىمىزدا ءاننىڭ «جالىن كەشكەن, جانىم دەسكەن» دەگەن سوزدەرى جاڭعىرىپ تۇرسا, كوڭىلىمىزدى ء«دىر ەتكىزگەن, شىقپاس ەستەن, مولدىرەگەن جانارىڭ» دەگەن جولدارى تەربەي جونەلەتىن. بۇل – اقىن مەن كومپوزيتوردىڭ باقىتى. ءدۇيىم حالىق ءاندى جانىنداي جاقسى كورىپ كەتسە, باقىت ەمەي نەمەنە؟
البەتتە, كوزدەن عايىپ بولعان جىلداردىڭ وزىنە ءتان قۇپياسى, سەزىم نوتاسىن تەربەگەن, سەرگەلدەڭگە سالعان كەزى از بولماسا كەرەك. اركىمنىڭ ءوز جۇرەگىندە وتكەنگە دەگەن ماڭگىلىك قيماستىق, ساعىنىش ءىزى سايراپ جاتاتىنى داۋسىز. كوزدەن بۇلبۇلداي ۇشقان سول كەزەڭنىڭ بەينەسى مەن بەدەرىن جادىمىزدا جاڭعىرعان جىردان, اۋەنى بولەك اننەن ىزدەيتىنىمىز دە سوندىقتان شىعار. ونەردىڭ قۇدىرەتى دەگەنىمىز دە وسى عوي.
ۋاقىتىندا «كونە تاراز» كۇيىمەن جامبىلدىقتاردىڭ العىسىنا بولەنگەن كومپوزيتور امان مالدىباەۆ جازعان ادەمى ءان جەتكىلىكتى. ايتسە دە, تۇتاس حالىق سۇيسىنە تىڭداعان «جالىن كەشكەن» ءانىنىڭ ورنى بولەك ەكەنىنە ەشكىمنىڭ تالاسى جوق شىعار.
ويناقى اۋەندەگى ءاننىڭ تۇپكى ايتار ويى تەرەڭدە جاتسا كەرەك. سودان دا بولار, ونى ءبىر ەمەس, بىرنەشە ءانشى ءوز باعىتىندا جاڭعىرتىپ, جاڭارتىپ ورىندادى. ءتۇرلى بوياۋداعى داۋىسپەن حالىققا جەتكەن عاجاپ شىعارما ءالى دە بولسا ەسكىرگەن جوق.
«ەسىڭدە مە اسەم گ ۇلى كوكتەمنىڭ,
سىڭعىر قاققان تاۋدىڭ ەركە بۇلاعى.
قىزىقتى ەدى وزىڭمەنەن وتكەن كۇن,
كوز الدىمدا سول قالپىندا تۇرادى», دەپ باستالاتىن ءاننىڭ العاشقى شۋماعىنان-اق اۆتوردىڭ جۇرەگىندە ماڭگىلىك ساعىنىش تابى, وشپەس سەزىم شوعى قالعانىن اڭعارۋ اسا قيىن ەمەس. اركىمنىڭ ءجۇرىپ وتكەن جولى – تاعدىرى. ال تاعدىر تاراۋىندا ەستەن كەتپەس ەلەۋلى كۇن از بولمايتىنى انىق. زىمىرانداي زۋلاعان ۋاقىت تىزبەگى دە سول ءبىر, ءمولدىر كەزەڭنىڭ ەستەلىكتەرىن وشىرە الماق ەمەس. بۇل شىعارمانىڭ العاشقى شۋماعى دا سونى ەسىمىزگە سالىپ تۇرعانداي بولادى.
ادەتتە كومپوزيتورلار كوكەيىندە سايراپ تۇرعان انگە ىڭعايلاپ ءسوز جازدىرىپ جاتادى. انگە جازىلعان ءماتىننىڭ ۇدايى ءساتتى شىعا بەرۋى ەكىتالاي. ال امان مالدىباەۆ بۇل شىعارماسىن بالالار اقىنى, مارقۇم لەسبەك سايلاۋبەكتىڭ سوزىنە جازعان. انىعىراق ايتساق, ادەمى ءان اقىن كىتابىنداعى ولەڭگە ارنايى جازىلعان ەكەن. سودان دا بولسا كەرەك, تاماشا تۋىندى ءالى كۇنگە دەيىن ءتۇرلى ساحنادا ءجيى-ءجيى ورىندالىپ ءجۇر. ءسوز بەن سازدىڭ ۇيلەسىمى دەگەنىمىز وسى ەمەس پە؟
«جالىن كەشكەن, جانىم دەسكەن,
كۇندەر قايدا, قاراعىم؟
ءدىر ەتكىزگەن, شىقپاس ەستەن,
مولدىرەگەن جانارىڭ»,
دەپ كەلەتىن ءاننىڭ قايىرماسى ءالى كۇنگە دەيىن ويىمىزعا ورالا بەرەدى. مۇنىڭ ءوزى شىعارمانىڭ تىلگە جەڭىل, جۇرەككە جىلى تيەتىنىن اڭعارتا تۇسسە كەرەك. مۇنى ولەڭ اۆتورى دا سەزسە كەرەك. تىرىسىندە «مەن جازعان «جالىن كەشكەن» ءانىنىڭ ءسوزىن تىڭدارمان جاتتامايدى, ءسوز ونەرسۇيەر قاۋىمنىڭ ساناسىندا وزدىگىنەن جاڭعىرىپ, جاتتالىپ قالادى», دەپ ازىلدەپ وتىراتىن.
ءاننىڭ اتى كەيدە اۆتور قويعان تاقىرىپتى جوققا شىعارىپ جىبەرەتىنى بار. تىڭدارمان ءوزى قويعان اتاۋ قاي كەزدە دە باسىم تۇسەدى. حالىق ەسىندە سولاي ساقتالادى. مارقۇم لەسبەك سايلاۋبەك اۋەلدە بۇل ولەڭىن «ىڭكار سەزىم» دەپ اتاعان دەسەدى. الايدا شىعارما حالىققا ءان رەتىندە كەڭ تاراعان سوڭ ونەرگە اڭسارى اۋعان جۇرت شىعارمانى «جالىن كەشكەن» دەپ اتاپ كەتكەنى بەلگىلى.
جۇرەكتەگى وشپەس الاۋدىڭ شوعىن ۇرلەيتىن شىعارمانىڭ شوقتىعى قاشاندا بيىك بولاتىنى بەلگىلى. كۇللى قازاقتىڭ جۇرەگىنەن ويىپ تۇرىپ ورىن العان «جالىن كەشكەن» ءانى دە سول شوقتىعى بيىك تۋىندىلار قاتارىندا تۇرسا كەرەك.
