فوتو: اقوردا
پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە الەمدە تۇراقسىزدىق پەن كەرەعارلىق كۇشەيىپ, سىن-قاتەرلەر ترانسۇلتتىق سيپاتقا يە بولىپ وتىر. الايدا, وسىنداي ورتاق قاتەرلەرگە جاھاندىق دەڭگەيدە ءتيىمدى, ۇيلەسىمدى جاۋاپ قاتۋ ءالى دە جولعا قويىلماعان.
ء«سوزسىز, ءبىز بەتپە-بەت كەلىپ وتىرعان سىن-قاتەرلەر ترانسۇلتتىق سيپاتقا يە. دەسەك تە وعان قارسى ارەكەتىمىزدە بىرىزدىلىك جوق. الەمدەگى احۋال وتە شەتىن, تۇراقسىز ءارى كەرەعارلىققا تولى. سوندىقتان جاھاندىق ىنتىماقتاستىق ءۇشىن قۇرىلعان ينستيتۋتتار وسى جاعدايلارعا ساي بولۋعا ءتيىس», دەدى پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسى قازاقستاننىڭ ورتا دەرجاۆالار ادىلەتتى ءارى ينكليۋزيۆتى الەمدىك ءتارتىپتىڭ ورناۋىنا مۇددەلى ەكەنىن مالىمدەدى. ول قازىرگى حالىقارالىق جۇيەنى مۇقيات سارالاپ, تىڭ ادىستەرگە سۇيەنۋ قاجەت ەكەنىن, بۇل جولدا ورتا دەرجاۆالار دا جاۋاپكەرشىلىكتى بولىسۋگە دايىن بولۋى ءتيىس ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«جىل سوڭىنا تامان نيۋ-يوركتە بۇۇ-نىڭ 80 جىلدىعىن اتاپ وتەمىز. 1945 جىلى, ياعني, دۇنيە جۇزىندەگى سۇراپىل سوعىستان كەيىن 51 مەملەكەت بىرگە قۇرعان بۇل ۇيىم بەيبىت ءارى قاۋىپسىز الەمدى قۇرۋدىڭ باتىل جولىن ۇسىندى. بۇگىندە ۇيىمعا 193 ەل مۇشە. وسىلايشا, ول الەمدەگى قۇرامى ءارالۋان, كۇردەلى ءارى ءوزارا تىعىز بايلانىسقان قوعامداستىققا اينالدى», دەدى مەملەكەت باسشىسى.
بىراق مەملەكەت باسشىسى بۇۇ قۇرىلىمىنداعى باستى تەتىك – قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ وسى ۋاقىتقا دەيىن وزگەرمەگەنىن, بۇل ۇيىمعا دەگەن سەنىمگە سەلكەۋ ءتۇسىرىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى.
«ايتسە دە بۇۇ-نىڭ نەگىزگى تارماقتارى, اسىرەسە, قاۋىپسىزدىك كەڭەسى مۇلدەم وزگەرگەن جوق. 80 جىل بۇرىن جاسالعان ينستيتۋتسيونالدى قۇرىلىم مەن قازىرگى زامان اراسىندا الشاقتىق كوپ. بۇل ۇيىمعا جانە ونىڭ تيىمدىلىگىنە دەگەن سەنىمگە سەلكەۋ تۇسىرەدى. ميللياردتاعان ادامنىڭ تاعدىرىنا اسەر ەتەتىن اسا ماڭىزدى شەشىمدى بىرنەشە ەلدىڭ قابىلداعانى دۇرىس ەمەس», دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
وسى ورايدا پرەزيدەنت قازاقستاننىڭ بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ قۇرامىن كەڭەيتۋ جانە وعان الەمنىڭ ءارتۇرلى وڭىرلەرىنەن وكىلدەر قوسۋ قاجەتتىگى تۋرالى ۇستانىمدى قولدايتىنىن مالىمدەدى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇۇ وزەكتىلىگىن جوعالتپاي, جاڭا زامان تالابىنا ساي بولۋ ءۇشىن قۇرىلىمدىق رەفورما قاجەت.
«بۇۇ وزەكتىلىگىن جوعالتپاي, قازىرگى زاماننىڭ تالاپتارىنا ساي بولۋى ءۇشىن قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنە قۇرىلىمدىق رەفورما جاسالۋعا ءتيىس. الپاۋىت ەلدەر بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىكتى ساقتاۋعا بەيىل ەكەنىن انىق ءبىلدىرۋى كەرەك. ءارى بارلىق مەملەكەتتىڭ تەرريتوريالىق تۇتاستىعىن قورعاۋ تۋرالى ەڭ باستى قاعيداتتان اينىماۋعا ءتيىس. ءبارىمىز بۇۇ جارعىسىن مۇلتىكسىز ساقتاۋىمىز قاجەت. ونىڭ نەگىزگى پرينتسيپتەرىنە ءۇستىرت نەمەسە نەمقۇرايلى قاراۋدان اۋلاق بولۋىمىز كەرەك. سوندا عانا بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ ابىروي-بەدەلىنە دەگەن سەنىمدى قالپىنا كەلتىرە الامىز», دەدى مەملەكەت باسشىسى.