مادەنيەت • 21 مامىر, 2025

مادەني مۇرا: ساقتاۋ مەن جاڭعىرتۋ ءۇردىسى

31 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

مادەنيەت جانە ونەر – ۇلتىمىزدىڭ سانعاسىرلىق ءبىتىم-بولمىسىن ايشىقتايتىن ماڭگى وشپەس ۇعىمدار. سونىڭ ىشىندە وتكەنىمىزدى ءتىرىلتىپ, باعزى مۇرامىزدى ساف كۇيىندە ساقتاۋدا ەرەن ەڭبەك ءسىڭىرىپ وتىرعان مۋزەي سالاسىنىڭ ورنى قانداي وقشاۋ بولسا, وعان قاناتتاس كىتاپحانا, ارحيۆ, تەاترلار ءبىر-ءبىرىن تولىقتىرىپ, مادەنيەت اتتى ايدىننىڭ ۇلىلىعىن ايگىلەيدى.

مادەني مۇرا: ساقتاۋ مەن جاڭعىرتۋ ءۇردىسى

كاسىبي مەرەكە قار­ساڭىندا مادەنيەت جانە اقپا­رات مينيسترلىگىمەن  حالىق­ارا­لىق تۇركسوي ۇيى­مىنىڭ قول­دا­ۋى­مەن ەلوردادا مادەنيەت قىز­مەتكەرلەرىنىڭ فورۋمى ءوتىپ جاتىر. جيىندا سالانىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى جان-جاقتى تالقىلانۋ ۇستىندە. ۇلتتىق مۋزەيدە قازاقستان مۋزەيلەرىنىڭ ءىىى كونگرەسى اياسىندا مۋزەي ءىسى جانە تاريحي-مادەني مۇرا سەكتسياسى «قازاقستان» ورتالىق كونتسەرت زالىندا تەاتر ونەرى جانە كونتسەرتتىك قىزمەت سەكتسياسى, ۇلتتىق  اكادەميالىق كىتاپحانادا كىتاپحانا جانە ارحيۆ ءىسى سەكتسياسى ءبىر ۋاقىتتا قاتار ءوتىپ جاتىر. وسىلاردىڭ اراسىنان ءبىز III قازاقستان مۋزەي كونگرەسىنىڭ اشىلۋىنا قاتىسىپ, كەلەلى جيىن­نىڭ ورتاسىندا بولدىق. مۋزەي ءىسى دەگەن سوڭ ماقسات بەلگىلى – تاريحي-مادەني مۇرانى ساقتاۋ عانا ەمەس, قولدا باردى زاماناۋي تۇرعىدا قايتا جاڭعىرتۋ, شەتەلدىك تاجىريبەلەردىڭ ءتيىم­­­دىسىن پايدالانساق, ۇتىل­ماي­مىز. ءوز كەزەگىندە بىلىكتى ساراپشىلار تەوريامەن قاتار پراكتيكالىق ماسەلەلەرگە دە نازار اۋداردى. قاتىسۋشىلار ەكسپوناتتاردى كونسەرۆاتسيالاۋ مەن رەستاۆراتسيالاۋداعى باستى جەتىستىكتەرمەن تانىسىپ, ارحەولوگيالىق ارتەفاكتىلەردى ساقتاۋ بويىنشا شەبەرلىك ساباعىنا قاتىستى.

– مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن ءبىرشاما مۋزەي قىزمەتكەرلەرىن شەتەلگە جىبەرىپ, بىلىكتىلىگىن ارتتىردىق. مۋزەي سالاسىندا جۇرگەن ازاماتتاردىڭ بارلىعىن مازالايتىن ماسەلە – رەستاۆراتسيا ەكەنى انىق. بۇل جولى شەتەلدىك شەبەرلەردى شاقىرىپ, ولارمەن تاجىريبە الماسۋ ماقساتىندا جينالدىق. كونگرەسكە رەسەي, بەلارۋس, تۇركيا, وزبەكستان, مولدوۆا, قىرعىزستان ەلدەرىنەن ارنايى قوناقتار كەلدى. سونى­مەن قاتار وتاندىق جانە شەتەل­دىك مۋزەيلەردىڭ وكىلدەرى, زەرت­تەۋشى عالىمدار, مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەر قاتىسۋدا, – دەدى ۇلتتىق مۋزەي ديرەكتورى بەرىك ابدىعالي ۇلى.

القالى جيىندا شەتەلدەن كەلگەن مۋزەي ماماندارى تاجىربيەسىمەن ءبولىسىپ, قۇندى جادىگەرلەردى ساقتاۋ, رەستاۆراتسيالاۋ ءىسىنىڭ قۇپيالارىمەن ءبولىستى. العاش­قىلاردىڭ ءبىرى بولىپ ءسوز العان بەلارۋس ۇلتتىق عىلىمي اكادەمياسى تاريح ينستيتۋتىنىڭ ارحەولوگيالىق ارتەفاكتىلەردى عىلىمي كونسەرۆاتسيالاۋ ءبولى­مىنىڭ مەڭگەرۋشىسى اناستاسيا كوستيۋكەۆيچ مەتالل مەن كەراميكادان جاسالعان ارحەولوگيالىق جادىگەرلەردى رەستاۆرتسيالاۋ تۋرا­سىندا ايتىپ ءوتتى.

– وتكەنسىز بۇگىن جوق ەكەنى اقيقات. ءبىزدىڭ رەستاۆراتسيا مامانى رەتىندەگى نەگىزگى مىندەتىمىزدىڭ ءبىرى – وتكەننىڭ قازىناسىن ساقتاپ, بۇگىنگە جەتكىزۋ. تاعى ءبىر ماسەلە – كۇن رايىن باقىلاي وتىرىپ, مۋزەيدەگى قاجەتتى اۋا قىسىمىن ساقتاۋ, سول ارقىلى جادىگەرلەردى باستاپقى قالپىندا بۇزباي ۇستاي ءبىلۋ ماسەلەسى. رەستاۆراتسيا دەگەنىمىز – ۇلكەن عىلىم. ەگەر مەديتسينالىق تىلمەن ايتساق, بۇل وتكەن ۋاقىتتىڭ حيرۋرگياسى دەسەك بولادى, – دەدى ول.

سونىمەن قاتار تۇركيا مادەنيەت مينيسترلىگىنىڭ رەس­تاۆراتورى مەليكە ارگۋن ماتا بۇيىمدارىن قۇجاتتاندىرۋ ادىس­تەرى جانە توزۋ ەرەكشەلىكتەرى جونىندە بايانداما جاساپ, بىر­قاتار تىڭ مالىمەتتەرىمەن ءبو­لىستى. ال ىستانبۇل رەستاۆراتسيا جانە كونسەرۆاتسيا ورتالىعى مەن وڭىرلىك زەرتحانالىق مەكە­مەسىنىڭ رەستاۆراتورى يلكەر كىزىلچاي وزدەرى جۇرگىزەتىن اعاش ماتەريالداردى قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى جونىندە ايت­تى.

– رەستاۆراتسيا ماسەلەسى, اسى­رەسە, مۋزەي زاتتارىن ساقتاپ قالۋ, قالپىنا كەلتىرۋ بۇگىندە وتە وزەكتى. ارحەولوگيالىق قازبا جۇمىستارىنان, ەتنوگرافيالىق ەكسپەديتسيالاردان تابىلعان كوپتەگەن قۇندىلىق ءبىزدىڭ كليماتقا, اۋا رايىنا سايكەس كەلە بەرمەيدى. سوندىقتان جەردىڭ استىنان الىنعان دۇنيەلەردى قايتادان قالپىنا كەلتىرۋ, تازالاۋ, ولاردى عىلىمي تۇرعىدا زەرتتەۋ ماسەلەسى وسى رەستاۆراتسيا جانە كونسەرۆاتسيا ماسەلەلەرىمەن تىكەلەي بايلانىستى,– دەدى ۇلتتىق مۋزەي ديرەكتورىنىڭ عىلىمي جۇمىستار جونىندەگى ورىنباسارى اقمارال يبراەۆا.

ايتا كەتەيىك, مەرەكە قار­ساڭىندا پانەلدىك سەسسيالار ءبىر مەزەتتە بىرنەشە الاڭدا جالعاستى. ماسەلەن, وسى ۋاقىتتا كونتسەرتتىك جانە مادەني-دەمالىس ۇيىمدارىنىڭ وكىلدەرى ساحنا شەبەرلىگى, رەجيسسۋراداعى يننوۆاتسيالارعا, پروديۋسەرلىككە جانە كوستيۋموگرافياعا ارنال­عان دوڭگەلەك ۇستەلدەرگە, شى­عار­ماشىلىق زەرتحانالار مەن ماستەر-كلاسستارعا قاتىس­تى. سونىمەن بىرگە وڭىرلىك كىتاپ­حانالاردىڭ باسشىلارى مەن ماماندارى دا باس قوسىپ, دامۋ­دىڭ زاماناۋي ستراتەگيالارىن, تسيفرلىق تەحنولوگيالاردى قول­دانۋ تاجىريبەسىن تالقىلادى.

فورۋم اياسىندا «رۋحاني قازىنا – 2025» مادەنيەت جانە ونەر ۇيىمدارى مەن قىزمەتكەرلەرىنىڭ رەس­پۋب­لي­كالىق فەستيۆالى اشىل­دى. وعان قاتىسۋ ءۇشىن 85 كىتاپ­حانا, 50 مادەني-دەمالىس ۇيىمى جانە 30 مۋزەي ءوتىنىم بەرگەن. مامىردىڭ 19, 20, 21-ءى – ءۇش كۇن بويى مۋزەيلەردىڭ, تەاترلاردىڭ, كىتاپحانالاردىڭ, ارحيۆتەردىڭ جانە مادەني-دەمالىس مەكەمە­لە­رىنىڭ باسشىلارى مەن قىزمەت­كەرلەرى سالانى دامىتۋعا باعىت­تالعان وزەكتى ماسەلەلەردى تالقى­لاپ, ۇسىنىستار ازىرلەدى.

سوڭعى جاڭالىقتار