كاسىبي مەرەكە قارساڭىندا مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىمەن حالىقارالىق تۇركسوي ۇيىمىنىڭ قولداۋىمەن ەلوردادا مادەنيەت قىزمەتكەرلەرىنىڭ فورۋمى ءوتىپ جاتىر. جيىندا سالانىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى جان-جاقتى تالقىلانۋ ۇستىندە. ۇلتتىق مۋزەيدە قازاقستان مۋزەيلەرىنىڭ ءىىى كونگرەسى اياسىندا مۋزەي ءىسى جانە تاريحي-مادەني مۇرا سەكتسياسى «قازاقستان» ورتالىق كونتسەرت زالىندا تەاتر ونەرى جانە كونتسەرتتىك قىزمەت سەكتسياسى, ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانادا كىتاپحانا جانە ارحيۆ ءىسى سەكتسياسى ءبىر ۋاقىتتا قاتار ءوتىپ جاتىر. وسىلاردىڭ اراسىنان ءبىز III قازاقستان مۋزەي كونگرەسىنىڭ اشىلۋىنا قاتىسىپ, كەلەلى جيىننىڭ ورتاسىندا بولدىق. مۋزەي ءىسى دەگەن سوڭ ماقسات بەلگىلى – تاريحي-مادەني مۇرانى ساقتاۋ عانا ەمەس, قولدا باردى زاماناۋي تۇرعىدا قايتا جاڭعىرتۋ, شەتەلدىك تاجىريبەلەردىڭ ءتيىمدىسىن پايدالانساق, ۇتىلمايمىز. ءوز كەزەگىندە بىلىكتى ساراپشىلار تەوريامەن قاتار پراكتيكالىق ماسەلەلەرگە دە نازار اۋداردى. قاتىسۋشىلار ەكسپوناتتاردى كونسەرۆاتسيالاۋ مەن رەستاۆراتسيالاۋداعى باستى جەتىستىكتەرمەن تانىسىپ, ارحەولوگيالىق ارتەفاكتىلەردى ساقتاۋ بويىنشا شەبەرلىك ساباعىنا قاتىستى.
– مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن ءبىرشاما مۋزەي قىزمەتكەرلەرىن شەتەلگە جىبەرىپ, بىلىكتىلىگىن ارتتىردىق. مۋزەي سالاسىندا جۇرگەن ازاماتتاردىڭ بارلىعىن مازالايتىن ماسەلە – رەستاۆراتسيا ەكەنى انىق. بۇل جولى شەتەلدىك شەبەرلەردى شاقىرىپ, ولارمەن تاجىريبە الماسۋ ماقساتىندا جينالدىق. كونگرەسكە رەسەي, بەلارۋس, تۇركيا, وزبەكستان, مولدوۆا, قىرعىزستان ەلدەرىنەن ارنايى قوناقتار كەلدى. سونىمەن قاتار وتاندىق جانە شەتەلدىك مۋزەيلەردىڭ وكىلدەرى, زەرتتەۋشى عالىمدار, مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەر قاتىسۋدا, – دەدى ۇلتتىق مۋزەي ديرەكتورى بەرىك ابدىعالي ۇلى.
القالى جيىندا شەتەلدەن كەلگەن مۋزەي ماماندارى تاجىربيەسىمەن ءبولىسىپ, قۇندى جادىگەرلەردى ساقتاۋ, رەستاۆراتسيالاۋ ءىسىنىڭ قۇپيالارىمەن ءبولىستى. العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ ءسوز العان بەلارۋس ۇلتتىق عىلىمي اكادەمياسى تاريح ينستيتۋتىنىڭ ارحەولوگيالىق ارتەفاكتىلەردى عىلىمي كونسەرۆاتسيالاۋ ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى اناستاسيا كوستيۋكەۆيچ مەتالل مەن كەراميكادان جاسالعان ارحەولوگيالىق جادىگەرلەردى رەستاۆرتسيالاۋ تۋراسىندا ايتىپ ءوتتى.
– وتكەنسىز بۇگىن جوق ەكەنى اقيقات. ءبىزدىڭ رەستاۆراتسيا مامانى رەتىندەگى نەگىزگى مىندەتىمىزدىڭ ءبىرى – وتكەننىڭ قازىناسىن ساقتاپ, بۇگىنگە جەتكىزۋ. تاعى ءبىر ماسەلە – كۇن رايىن باقىلاي وتىرىپ, مۋزەيدەگى قاجەتتى اۋا قىسىمىن ساقتاۋ, سول ارقىلى جادىگەرلەردى باستاپقى قالپىندا بۇزباي ۇستاي ءبىلۋ ماسەلەسى. رەستاۆراتسيا دەگەنىمىز – ۇلكەن عىلىم. ەگەر مەديتسينالىق تىلمەن ايتساق, بۇل وتكەن ۋاقىتتىڭ حيرۋرگياسى دەسەك بولادى, – دەدى ول.
سونىمەن قاتار تۇركيا مادەنيەت مينيسترلىگىنىڭ رەستاۆراتورى مەليكە ارگۋن ماتا بۇيىمدارىن قۇجاتتاندىرۋ ادىستەرى جانە توزۋ ەرەكشەلىكتەرى جونىندە بايانداما جاساپ, بىرقاتار تىڭ مالىمەتتەرىمەن ءبولىستى. ال ىستانبۇل رەستاۆراتسيا جانە كونسەرۆاتسيا ورتالىعى مەن وڭىرلىك زەرتحانالىق مەكەمەسىنىڭ رەستاۆراتورى يلكەر كىزىلچاي وزدەرى جۇرگىزەتىن اعاش ماتەريالداردى قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى جونىندە ايتتى.
– رەستاۆراتسيا ماسەلەسى, اسىرەسە, مۋزەي زاتتارىن ساقتاپ قالۋ, قالپىنا كەلتىرۋ بۇگىندە وتە وزەكتى. ارحەولوگيالىق قازبا جۇمىستارىنان, ەتنوگرافيالىق ەكسپەديتسيالاردان تابىلعان كوپتەگەن قۇندىلىق ءبىزدىڭ كليماتقا, اۋا رايىنا سايكەس كەلە بەرمەيدى. سوندىقتان جەردىڭ استىنان الىنعان دۇنيەلەردى قايتادان قالپىنا كەلتىرۋ, تازالاۋ, ولاردى عىلىمي تۇرعىدا زەرتتەۋ ماسەلەسى وسى رەستاۆراتسيا جانە كونسەرۆاتسيا ماسەلەلەرىمەن تىكەلەي بايلانىستى,– دەدى ۇلتتىق مۋزەي ديرەكتورىنىڭ عىلىمي جۇمىستار جونىندەگى ورىنباسارى اقمارال يبراەۆا.
ايتا كەتەيىك, مەرەكە قارساڭىندا پانەلدىك سەسسيالار ءبىر مەزەتتە بىرنەشە الاڭدا جالعاستى. ماسەلەن, وسى ۋاقىتتا كونتسەرتتىك جانە مادەني-دەمالىس ۇيىمدارىنىڭ وكىلدەرى ساحنا شەبەرلىگى, رەجيسسۋراداعى يننوۆاتسيالارعا, پروديۋسەرلىككە جانە كوستيۋموگرافياعا ارنالعان دوڭگەلەك ۇستەلدەرگە, شىعارماشىلىق زەرتحانالار مەن ماستەر-كلاسستارعا قاتىستى. سونىمەن بىرگە وڭىرلىك كىتاپحانالاردىڭ باسشىلارى مەن ماماندارى دا باس قوسىپ, دامۋدىڭ زاماناۋي ستراتەگيالارىن, تسيفرلىق تەحنولوگيالاردى قولدانۋ تاجىريبەسىن تالقىلادى.
فورۋم اياسىندا «رۋحاني قازىنا – 2025» مادەنيەت جانە ونەر ۇيىمدارى مەن قىزمەتكەرلەرىنىڭ رەسپۋبليكالىق فەستيۆالى اشىلدى. وعان قاتىسۋ ءۇشىن 85 كىتاپحانا, 50 مادەني-دەمالىس ۇيىمى جانە 30 مۋزەي ءوتىنىم بەرگەن. مامىردىڭ 19, 20, 21-ءى – ءۇش كۇن بويى مۋزەيلەردىڭ, تەاترلاردىڭ, كىتاپحانالاردىڭ, ارحيۆتەردىڭ جانە مادەني-دەمالىس مەكەمەلەرىنىڭ باسشىلارى مەن قىزمەتكەرلەرى سالانى دامىتۋعا باعىتتالعان وزەكتى ماسەلەلەردى تالقىلاپ, ۇسىنىستار ازىرلەدى.