قوستانايدا جەمقورلىققا قارسى حالىقارالىق كونفەرەنتسيا ءوتىپ جاتىر

قوستاناي. 13 اقپان. قوستانايدا كەشە «مەلەكەتتىك قىزمەت جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اياسىنداعى شەت ەلدەردىڭ قۇقىقتىق مەحانيزمى» تاقىرىبىندا حالىقارالىق كونفەرەنتسيا باستالدى. ول ەكى كۇنگە سوزىلادى. جاڭا اگەنتتىك قۇرىلعالى بۇل ءوتىپ وتىرعان العاشقى ۇلكەن شارا. بۇل تۋرالى egemen.kz ءتىلشىسى حابارلادى. سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ الدىن الۋ, مەملەكەتتىك قىزمەتكە كادرلاردى ىرىكتەۋ, قىزمەتتىك جوعارىلاۋدا مەريتوكراتيا ۇستانىمىن ۇستانۋ, سونىمەن بىرگە مەملەكەتتىك قىزمەت ساپاسىن ارتتىرۋ اگەنتتىكتىڭ نەگىزگى باسىمدىقتارى بولىپ تابىلادى. وسىنىڭ بارلىعىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن حالىقارالىق تاجىريبەلەردى تالقىلاۋ, ونىڭ جاقسىسىنان ۇيرەنۋ قاجەتتىگى ۋاقىت تابالبى بولىپ تابىلادى. حالىقارالىق كونفەرەنتسيا اياسىندا شەتەلدىك تاجىريبەلى ارىپتەستەرمەن سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى قولدانىستاعى زاڭنامانى جەتىلدىرۋ مەن وزىق ادىستەمەنى زەردەلەۋ ماقساتىندا كورسەتىلگەن اسپەكتىلەر تاقىلاندى. كونفەرەنتسياعا اقش ەلشىلىگىنىڭ, قازاقستانداعى ەۋروپالىق وداق جوباسىنىڭ ساراپشىلارى جانە Transparensy Kazakhstan سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى حالىقارالىق ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمنىڭ وكىلدەرى قاتىستى. سونىمەن قاتار اگەنتتىكتىڭ, ونىڭ اۋماقتىق دەپارتامەنتتەرىنىڭ, پرەزيدەنت جانىنداعى مەملەكەتتىك باسقارۋ اكادەمياسىنىڭ جانە مەملەكەتتىك قىزمەت سالاسىنداعى وڭىرلىك حابتىڭ باسشىلىق قۇرامىنىڭ وكىلدەرى قاتىستى. كونفەرەنتسيا مودەراتورى, اگەنتتىك توراعاسىنىڭ ورىنباسارى سايان احمەتجانوۆ كىرىسپە سوزىندە كونفەرەنتسياعا قاتىسىپ وتىرعان جانە شاقىرتۋدى قابىل العان شەتەلدىك قوناقتارعا راحمەتىن ايتتى. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ 2014 جىلعى 26 جەلتوقساندا قابىلداعان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2015-2025 جىلدارعا ارنالعان سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ستراتەگياسى قابىلداندى. حالىقارالىق ارىپتەستىكتى دامىتۋ جانە شەتەلدىك تاجىريبەنى قولدانىسقا ەنگىزۋ ستراتەگيانىڭ نەگىزگى باعىتتارى بولىپ ايقىندالعان. كونفەرەنتسيادا گەرمانيادان كەلگەن IRZ ساراپشى يۋرگەن ماۋرەر «كوررۋپتسيا. گەرمانياداعى جاعداي» اتتى 40 مينۋتتىق بايانداما جاسادى. وندا ول گەرمانياداعى سىبايلاس جەمقورلىق تۋرالى ايتا كەلىپ, ءوز ەلىندەگى كورسەتكىشتەرىن دە تىلگە تيەك ەتتى. يۋرگەن ماۋرەر گەرمانياداعى سىبايلاس جەمقورلىق كورسەتكىشتەرىن قۇرىلىمىنا قاراپ سارالاپ ايتتى. ولاردا ورىن العان سىبايلاس جەمقورلىق وقيعالارىنىڭ 60 پايىزى مەملەكەتتىك باسقارمالاردا, 30 پايىزى ەكونوميكامەن بايلانىستى ورىن الادى, 10 پايىزىن زاڭگەرلەر جاساسا, 1 پايىزى ساياساتكەرلەرگە تيەسىلى بولادى ەكەن. سىبايلاس جەمقورلىققا باراتىنداردىڭ 80 پايىزى جەرگىلىكتى نەمىستەر, 14 پايىزى شەتەلدىكتەر ەكەن. 2013 جىلى 12 دەپۋتات پەن 2 سايلاۋشىنى پاراعا جىعۋ وقيعاسى ورىن العان. «پارا الىپ نەمەسە لاۋازىمىن اسىرا پايدالانعاندارعا قانداي جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلادى؟» دەگەن سۇراقا يۋرگەن ماۋرەر: «ءىرى كومپانيالار رەپۋتاتسياسىن تومەندەتىپ الۋى قانداي جازادان دا كۇشتى» دەپ جاۋاپ بەردى. الايدا, ماۋرەردىڭ پىكىرىنشە, بۇل مالىمەتتەر ەلدەگى سىبايلاس جەمقورلىق جايلادى دەگەن ءسوز ەمەس, قانداي ستاتيستيكا دا ەلدەگى سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ تۇتاس كورىنىسىن, تۇتاس اقپاراتتى بەرە المايتىنىن ايتتى. پرەزيدەنت جانىنداعى استانا مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى بولاتبەك ءابدىراسىلوۆ: «سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ستراتەگيانى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن وسى قوعامدىق كەسەلگە شەت ەلدە قانداي كۇرەس جۇرگىزەتىنىن, قانداي وزىق تاجىريبەلەر جيناقتالعانىن ءبىلۋىمىز قاجەت. وسى تۇرعىدان العاندا ءوتىپ وتىرعان حالىقارالىق كونفەرەنتسيانىڭ ماڭىزى وتە ۇلكەن. سىبايلاس جەمقورلىق زارداپتارىمەن كۇرەسۋمەن قاتار, ەڭ الدىمەن وسى قوعامدىق كەسەلدىڭ پروفيلاكتيكاسىنا باسا نازار اۋدارۋىمىز قاجەت», دەدى. Transparensy Kazakhstan قامقورشىلار كەڭەسىنىنڭ ءتورايىمى ناتاليا ماليارچۋك قازاقستانداعى سىبايلاس جەمقورلىق كورىنىستەرىنە, ونىڭ سەبەبىنە تەرەڭ تالداۋ جاساي كەلە, وعان قارسى كۇرەستە قوعامداعى بارلىق كۇشتەردى جۇمىلدىرۋ قاجەتتىگىن تىلگە تيەك ەتتى. حالىقارالىق كونفەرەنتسيا ءوز جۇمىسىن جالعاستىرۋدا. وندا نەگىزىنەن سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەستەگى ەۋروپالىق تاجىريبەگە كوبىرەك نازار اۋدارىلادى. سونىمەن قاتار رەسپۋبليكالىق, جەرگىلىكتى ماماندار دا ءسوز الادى. ءنازيرا جارىمبەتوۆا. دەرەك, سۋرەت: egemen.kz.