مينيستر مۋزەيلەردى تەك كورمە ورنى رەتىندە ەمەس, تاريحي جادى مەن مادەنيەتتىڭ عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعى دەپ اتاپ ءوتتى. بۇگىندە قازاقستاندا 275 مۋزەي جۇمىس ىستەيدى. 2024 جىلى ولاردىڭ ىشىندە ورتالىق مەملەكەتتىك مۋزەي مەن ءابىلحان قاستەەۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك ونەر مۋزەيىنە "ۇلتتىق" مارتەبەسى بەرىلدى.
باعا جەتپەس جادىگەرلەر
قازاقستان مۋزەيلەرىنىڭ قورىندا 4,5 ميلليوننان استام ەكسپونات ساقتاۋلى. ەڭ ماڭىزدى ارتەفاكتار قاتارىندا "التىن ادام", ارالتوبەدەن تابىلعان سارمات جاۋىنگەرى, شىلىكتى جانە بايگەتوبە قورعاندارىنان شىققان "التىن ادامدار", تالدى ەسكەرتكىشتەرى بار. سونىمەن قاتار, "تاكساي حانشايىمى", "ۇرجار ابىز ايەلى", ەلەكە سازى قورعانىنداعى التىن جاۋىنگەر الەمدىك نازارعا ىلىككەن.
قاستەەۆ مۋزەيى ەلىمىزدەگى جەتەكشى كوركەمسۋرەت مۇراجايى سانالادى. ول 2025 جىلى ءوزىنىڭ 90 جىلدىعىن اتاپ وتپەك. مۇندا قازاقستان, رەسەي, ەۋروپا مەن شىعىستىڭ قولدانبالى جانە بەينەلەۋ ونەر تۋىندىلارى جيناقتالعان.
عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارى
الماتىداعى ورتالىق مۋزەي 2011-2016 جىلدارى رەسەي مۋزەيلەرىنەن قازاق ەتنوگرافياسىنا قاتىستى جادىگەرلەر ىزدەستىرىپ, بىرنەشە ماڭىزدى ارتەفاكتتاردىڭ كوشىرمەلەرىن الدى. 2018-2024 جىلدارى ومبى, استراحان, ورىنبور قالالارىنا ۇيىمداستىرىلعان ەكسپەديتسيالار ناتيجەسىندە بۇرىن جاريالانباعان فوتولار مەن تاريحي جادىگەرلەردىڭ ەلەكتروندىق نۇسقالارى الىنعان.
2024 جىلى فرانتسيادا جۇرگىزىلگەن زەرتتەۋلەردە حودجا احمەت ياساۋي كەسەنەسىنەن شىققان XI عاسىرلىق شىراعدان بولشەگىنىڭ لۋۆر مۋزەيىندەگى نۇسقاسى قاراستىرىلعان. سونىمەن قاتار, "كوشپەلى الەم: دالا وركەنيەتىنىڭ مادەني كودى" عىلىمي جوباسى اياسىندا بىرنەشە باعىتتا جۇمىستار اتقارىلۋدا.
مۋزەي قىزمەتكەرلەرى قيماق ارباسىنىڭ كونسترۋكتسياسىن قالپىنا كەلتىرىپ, مۋميالاۋ داستۇرلەرىن زەرتتەدى. حودجا احمەت ياساۋي كەسەنەسىنىڭ كىرپىشتەرى مەن سارايشىق قالاسىنان تابىلعان كونە قۇمىرا قالپىنا كەلتىرىلدى.
حالىقارالىق ارىپتەستىك جانە كورمەلەر
يتالياندىق مامانداردىڭ قاتىسۋىمەن قازاقستاندا مۋزەيلىك رەستاۆراتسيا ورتالىعى قۇرىلماق. بۇل ورتالىق قازاقستاندىق رەستاۆراتورلاردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرىپ, زاماناۋي ادىستەرمەن جۇمىس ىستەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
2024 جىلى ترەتياكوۆ گالەرەياسىندا قاستەەۆ مۋزەيىنىڭ قورىنان ۇلتتىق ونەر تۋىندىلارى كورمەسى وتپەك. سونىمەن قاتار, قىتاي, گەرمانيا, وزبەكستان, تۇركيا, ازەربايجان مۋزەيلەرىمەن بىرلەسكەن بىرنەشە حالىقارالىق جوبالار جوسپارلانۋدا. ولاردىڭ قاتارىندا "وعىز دالالىق مادەنيەتىنىڭ ىزىمەن", "قازاق التايىنىڭ ارحەولوگيالىق جاۋھارلارى", "ادامزاتتىڭ ابايى", "حاكىم اباي مۇراسى" كورمەلەرى بار.
قوعامدىق قىزىعۋشىلىق
مۋزەيلەرگە دەگەن قىزىعۋشىلىق ارتىپ كەلەدى. 2024 جىلى قازاقستان مۋزەيلەرىن 6,6 ميلليون ادام تاماشالاعان. بۇل وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 409,5 مىڭعا كوپ. ءار ايدىڭ ءۇشىنشى جەكسەنبىسى — "اشىق ەسىك كۇنى", وقۋشىلار ءۇشىن دەمالىس كەزىندە كىرۋ تەگىن. سونداي-اق الەۋمەتتىك وسال توپتارعا دا تەگىن كىرۋ مۇمكىندىگى قاراستىرىلعان.
مادەني كادرلار دايىندىعى
قازىرگى تاڭدا ەلىمىزدە مادەنيەت سالاسىنا مامان دايىندايتىن 10 وقۋ ورنى بار. ولاردا 10 مىڭنان استام ستۋدەنت ءبىلىم الۋدا, 4000-نان استام پەداگوگ جۇمىس ىستەيدى. مۋزەي سالاسىندا 4000-عا جۋىق مامان ەڭبەك ەتۋدە, ولاردىڭ 54-ءى عىلىم دوكتورى جانە كانديداتى, 132-ءسى ماگيستر دارەجەسىنە يە. سوڭعى ءۇش جىلدا جۇزدەن استام مۋزەي قىزمەتكەرى شەتەلدە بىلىكتىلىگىن ارتتىرعان.
كۇلاش بايسەيىتوۆا اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عيماراتى قايتا جوندەۋدەن وتكىزىلىپ, پرەزيدەنتكە جاڭا ساحنالار مەن تەحنولوگيالار تانىستىرىلدى.
مينيستر مۋزەي قىزمەتكەرلەرىن كاسىبي مەرەكەسىمەن قۇتتىقتاپ, ولاردىڭ ەڭبەگىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى: "بۇل – ۇلكەن جۇرەك پەن ادال جان يەلەرىنىڭ تاڭداۋى. جاستار ءۇشىن, كەلەر ۇرپاق ءۇشىن جاساپ جاتقان ەڭبەكتەرىڭىزگە العىس ايتامىن!"
