تۇلعا • 17 مامىر, 2025

ادالدىقتى ارداق تۇتقان تۇلعا

210 رەت
كورسەتىلدى
16 مين
وقۋ ءۇشىن

مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى, زاڭ مەن ادىلەت جولىندا جارقىن ىستەر يەسى بولعان ادىلەت گەنەرال-مايورى رۇستەم قايداروۆ ءتىرى بولعاندا 18 مامىر كۇنى 85 جاسقا تولار ەدى. ول – قۇقىق قورعاۋ سالاسىنىڭ بەلگىلى قايراتكەرى, كسرو ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ, تاۋەلسىز قازاقستان پوليتسياسىنىڭ قۇرمەتتى قىزمەتكەرى.

ادالدىقتى ارداق تۇتقان تۇلعا

رۇستەم ەسىمحان ۇلى زاڭ مەن ادىلەت جولىندا قاراپايىم تەرگەۋشىدەن باس­تاپ, تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ ىشكى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى قىزمەتىنە دەيىن ءوستى. ول جاي عانا قىزمەت اتقار­عان جوق, تۇتاس بۋىن ءۇشىن ادالدىق پەن ەرلىك ۇلگىسىن قالىپتاستىردى. ونىڭ باس­شىلىعىمەن ۇيىمداسقان قىلمىسقا, سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەسكە باعىتتالعان جۇيەلى رەفورما جۇزەگە استى.

عالىم ءارى تالىمگەر رەتىندە دە قوعامدا بەلگىلى مامان ەدى. ر.قايداروۆ قۇقىقتىق عىلىم سالاسىنا ەڭبەك ءسىڭىردى. ول – قىلمىستىق ءىس جۇرگىزۋ, تەرگەۋ ادىستەمەسى, كريميناليستيكا بويىنشا 30-دان اسا عىلىمي ەڭبەكتىڭ اۆتورى. ۋنيۆەرسي­تەت ستۋدەنتتەرىنە, بولاشاق تەرگەۋشى­لەرگە ارنالعان وقۋ قۇرالدارىن جازدى. ۆەدومستۆولىق جوعارى وقۋ ورىندارىندا دارىستەر وقىپ, بولاشاق جەدەل قىزمەتكەرلەردى دايارلاۋعا ۇلەسىن قوستى.

ەلىمىزدىڭ قىلمىستىق-پروتسەستىك كودەكسىن دايىنداۋعا اتسالىستى. ر.قاي­داروۆ حالىقارالىق دەڭگەيدە دە تانىمال ەدى. بۇۇ-نىڭ ەسىرتكى بيزنەسىنە قارسى كۇرەس جونىندەگى كوميسسياسى­نىڭ سەسسيالارىنا قاتىسىپ, ەلىمىز­دىڭ مۇددەسىن قورعادى. سونداي-اق تمد پارلامەنتارالىق اسسامبلەياسىندا مودەلدىك كودەكستەردى ازىرلەۋگە اتسالىسىپ, قۇقىقتىق ينتەگراتسياعا ۇلەس قوستى. حالىقارالىق كونفەرەنتسيالارعا قاتىسىپ, ەسىرتكى بيزنەسى مەن ۇيىمداسقان قىلمىسقا قارسى كۇرەس تۋرالى باياندامالار جاسادى.

زەينەتكە شىققان سوڭ, «گەنەرالدار كەڭەسى» رەسپۋبليكالىق قوعامدىق بىرلەستىگىن قۇرىپ, ونى ۇزاق جىل باس­قارىپ, ءومىرىنىڭ سوڭىنا دەيىن ەلگە ادال قىزمەت ەتتى. وكىنىشكە قاراي 2019 جىلى 27 جەلتوقساندا الماتى ماڭىنداعى ۇشاق اپاتىندا قازا تاپتى.

ر.قايداروۆ 1940 جىلى سەمەي وبلىسىنىڭ بەسقاراعاي اۋدا­نىنداعى سوسنوۆكا اۋىلىندا ورمان شارۋاشىلىعى جۇمىسشىلارىنىڭ وتباسىندا دۇنيەگە كەلگەن. جاستايىنان ەڭبەككە ارالاسىپ, جۇك تيەۋشى, تراكتوريست, اۋىل شارۋاشىلىعىن مەحانيكالاندىرۋ ۋچيليششەسىندە وندىرىستىك وقىتۋ شەبەرى بولىپ جۇمىس ىستەگەن. 1961–1964 جىلدارى كەڭەس ارمياسىنىڭ زابايكالە اسكەري وكرۋگىندە اسكەري بورىشىن وتەگەن. 1965–1966 جىلدارى اتالعان شارۋاشىلىقتا وندىرىستىك وقىتۋ شەبەرى, كەيىننەن كاسىپتىك-تەحنيكالىق ۋچيليششەدە تاربيە ءىسى جونىندەگى ديرەكتوردىڭ ورىنباسارى قىزمەتتەرىن اتقارعان.

1966 جىلى ول ىشكى ىستەر ورگان­دارىنداعى قىزمەتىن باستادى. العاشىندا سەمەي قالالىق ىشكى ىستەر بولىمىندە جەدەل ۋاكىل, تەرگەۋشى, اعا تەرگەۋشى, تەرگەۋ ءبولىمى باستىعىنىڭ ورىنباسارى, اۋداندىق ءىىب باستىعى بولىپ ايانباي ەڭبەك ەتتى.

1970 جىلى س.م.كيروۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ زاڭ فا­كۋلتەتىن ءبىتىردى. 1976–1982 جىلدارى پارتيالىق قىزمەتتە بولىپ, سەمەي وبلىس­تىق پارتيا كومي­تە­تىنىڭ جانە قازاق­­ستان كومپارتياسى ورتا­لىق كومي­تەتى اكىم­شىلىك ورگاندار بولىمدەرىنىڭ نۇس­­­قاۋ­شىسى قىز­مەت­تەرىندە بولعان. 1982–1985 جىلدارى سەمەي وبلىستىق ىشكى ىس­تەر باسقارماسى باستىعىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى, 1985–1990 جىلدارى جەزقاز­عان وبلىستىق ىشكى ىستەر باسقارماسى­نىڭ باستىعى, 1990–1992 جىلدارى كسرو ءىىم-ءنىڭ قازاق جانە قىرعىز كسر-لەرى بويىنشا ۇيىمداسقان قىلمىس پەن سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس جونىندەگى 6-باسقارماسىنىڭ باستىعى قىزمەتتەرىن اتقارعان.

1992–1995 جىلدارى ر.قايداروۆ ەلى­مىزدىڭ ىشكى ىستەر ءمينيسترىنىڭ تەرگەۋ جونىندەگى ورىنباسارى, 1995–1996 جىل­دارى مەملەكەتتىك تەرگەۋ كوميتەتى تور­اعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى قىز­مەتتەرىن ابىرويمەن اتقاردى.

مەن رۇستەم ەسىمحان ۇلىمەن 1986 جىلدىڭ كوكتەمىندە تانىسقان ەدىم. ول كەزدە قازاق كسر مەملەكەتتىك قاۋىپسىزدىك كوميتەتى جەزقازعان وبلىسى باسقارماسى قاراجال قالالىق بولىمشەسىنىڭ جەدەل ۋاكىلى قىزمەتىن اتقارىپ جۇرگەنمىن. جايرەم كەن بايىتۋ كومبيناتى سول ۋاقىتتا ۇلكەن قارقىنمەن سالىنىپ جاتتى. ونىڭ قۇرىلىس نىساندارىنىڭ دامۋى كسرو مەن ءبىزدىڭ رەسپۋبليكا باسشىلارىنىڭ تىكەلەي باقىلاۋىندا تۇرعان. جايرەم كەنتىندە اۋىر ۇشاقتار قابىلدايتىن اۋەجاي جۇمىس ىستەدى. وسىعان بايلانىستى جايرەمگە جەزقازعان وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنىڭ, وبلىستىق باسقارمالار باسشىلارى ءجيى ۇشىپ كەلىپ تۇراتىن. كوپ جاعدايدا لاۋازىمى جوعارى باسشىلاردى كۇتىپ الىپ, شىعارىپ سالۋعا قاتىساتىنمىن.

رۇستەم ەسىمحان ۇلى جەزقازعان وبلىستىق ىشكى ىستەر باسقارماسىنىڭ باستىعى قىزمەتىندە جايرەمگە ىسساپارمەن كەلىپ تۇردى. ۇلكەن لاۋازىمىنا قاراماي وڭىردەگى جاعدايلار تۋرالى اشىق سۇراقتار قويىپ, ءوندىرىس مەكەمەلەرىن ارالاپ, ميليتسيا بولىمىنە بارىپ, قاراماعىنداعى قىزمەتكەرلەردىڭ جۇمىستارىمەن تانىسىپ, ولارعا دۇرىس باعىت بەرىپ ءجۇردى.

ول جايرەم وڭىرىنە كەلگەن كەزدەرى كەيدە جانىندا بولدىم. ءبىر جاعىنان قىزمەت بابى بويىنشا, ەكىنشى جاعىنان, وبلىستىق اتقارۋ كوميتەتىنىڭ دەپۋتاتى رەتىندە ول جاڭادان سالىنىپ, دامىپ كەلە جاتقان جايرەم كەنتىندەگى شەشى­مىن تاپپاي جاتقان ماسەلەلەرگە كوڭىل ءبولىپ, ولاردىڭ تەز ارادا شەشىلۋىنە زور ۇلەس قوستى. جەزقازعان وبلىسىندا رۇستەم ەسىمحان ۇلى بەس جىلداي قىزمەت ىستەپ, ەلەۋلى ءىس-شارالاردى اتقارىپ, قىزمەتكەرلەرىنىڭ جۇمىستارىنا كوڭىل ءبولىپ, ولاردىڭ الەۋمەتتىك جاعدايلارىن جوعارى دەڭگەيگە كوتەرگەن باسشى رەتىندە ەستە قالدى.

وتستاۆكاداعى پوليتسيا پولكوۆنيگى قايرات بالتاباەۆتىڭ ايتۋىنشا, سول كەزدە ميليتسيانىڭ باسشىلىق قۇرامى مەن قاتارداعى قىزمەتكەرلەرى باسپانامەن, ءۇي-جايمەن ناشار قامتاماسىز ەتىلگەن ەدى. وبلىستىق ءىىب باستىعى رۇستەم ەسىمحان ۇلى جەزقازعان قالاسى مەن وبلىستا بىرنەشە كوپقاباتتى جانە ونداعان بىرقاباتتى ەكى پاتەرلى تۇرعىن ۇيلەر (كوتتەدجدەر) سالعىزىپ, قىزمەتكەرلەرىنە بەرگەن. الەۋمەتتىك جاعدايى دۇرىستالعان قىزمەتكەرلەر جۇمىستى جاقسى ىستەپ, وڭىردە قىلمىس سانى ازايىپ, ەل ريزاشى­لىعىنا بولەنگەن ەدى.

سول جىلدارى اعادىر, اقتوعاي, جاڭاارقا, جەزدى جانە پريوزەر اۋداندىق ءىىب, ساتباەۆ قالالىق ءىىب, تەرگەۋ يزولياتورى, جول پوليتسياسىنىڭ دياگنوستيكالىق ورتالىعىنىڭ جاڭا عيماراتتارى سالىندى. وبلىس ورتالىعىندا دەمالىس ايماعى, گاراج كەشەندەرى, قىزمەتتىك يتتەرگە ارنالعان تالىمباق جانە باسقا دا نىساندار بوي كوتەردى. رۇستەم ەسىمحان ۇلى قۇرىلىس, ماتەريالدىق-تەحنيكالىق قامتاماسىز ەتۋ جانە وبلىستىق ءىىب قىزمەتكەرلەرىن ارنايى كيىممەن جابدىقتاۋ ماسەلەلەرىنە دە نازار سالدى. ول وتە ءبىلىمدى ادام ەدى, ءىس جۇزىندە وعان تانىس ەمەس سالا جوق بولاتىن.

قۇقىق قورعاۋ سالاسىنىڭ ءبىلىمدى, پاراساتتى باسشىلارىنىڭ ءبىرى, ءتىپتى بىرەگەيى بولعان ر.قايداروۆ تۋرالى ارىپتەستەرى دە تەك جاقسى پىكىردە. ىشكى ىستەر مينيسترلىگىن ۇزاق جىل باسقارعان حالىق قاھارمانى, گەنەرال-پولكوۆنيك قايىربەك سۇلەيمەنوۆ ءوز ەستەلىگىندە ادىلەت گەنەرال-مايورى ر.قايداروۆ تۋرالى بىلاي دەدى: «رۇستەم ەسىمحان ۇلى وزىنە جۇكتەلگەن ىسكە دەگەن ەرەكشە جاۋاپكەرشىلىگىمەن كوزگە تۇسەتىن. قوعامدىق ماڭىزى بار ينستيتۋت «گەنەرالدار كەڭەسى» سياقتى ۇيىمدى قۇرىپ, ونى تابىستى جۇرگىزۋ – ەكىنىڭ ءبىرىنىڭ, ءتىپتى ەڭبەگى سىڭگەن گەنەرالداردىڭ دا قولىنان كەلە بەرمەيتىن ءىس. ساياسي تۇرعىدان كەمەلدەنگەن مامان ر.قايداروۆ ءوز مارتەبەسىنىڭ رەسمي شەڭبەرىنەن ءجيى شىعىپ, جالپىۇلتتىق ماڭىزى بار ءىس-شارالارعا بەلسەنە قاتىساتىن, ناعىز مەملەكەتشىل ازامات ەدى. وزىنەن كەيىن جارقىن وفيتسەرلەر لەگىن تاربيەلەپ شىعاردى. جوعارى كاسىبي قاسيەتتەرىمەن قاتار, ول ادام تاعدىرىنا قاتىستى ەڭ كۇردەلى جاعدايدا جالعىز دۇرىس شەشىمدى تابا بىلەتىن. گەنەرال-مايور ر.قايداروۆ وتاندىق پوليتسيانىڭ تاريحىنا تەك ءوز حالقىنىڭ لايىقتى ۇلى, پاتريوت قانا ەمەس, سونىمەن قاتار سەنىمدى سەرىك رەتىندە دە ەنەدى».

1993–1997 جىلدارى قورعانىس ءمي­نيسترىنىڭ ورىنباسارى بولعان گەنەرال-مايور ايتقالي يسەنقۇلوۆ رۇستەم ەسىمحان ۇلىن قازاقستانعا العاش كەلگەن كەزدەن بىلەتىنىن, قىزمەتتىك جولى بىرنەشە رەت توعىسقانىنىن, ءارتۇرلى ۆەدومستۆولاردا ءمينيستردىڭ ورىنباسارى بولىپ قىزمەت اتقارعاندارىن ەسكە الدى.

«رۇستەم ەسىمحان ۇلى كەز كەلگەن ماسە­لەنى جان-جاقتى تۇسىنۋگە تىرىساتىن, وتە اشىق, شىنايى, كومەك كورسەتۋگە ءاردايىم دايىن تۇراتىن. ونىڭ قاسىنان ادام­دار ءۇمىت پەن جاقسى كوڭىل كۇي الىپ كەتەتىن. كومەكتەسە الماسا دا, ماسەلەنى شەشۋ­دىڭ جولدارىن مىندەتتى تۇردە ءتۇسىندىرىپ بەرەتىن. كەيبىر وتىنىشتەر ونىڭ مىندە­تىنە كىرمەسە دە, بەيجاي قاراماي­تىن. گەنە­رال-مايور ر.قايداروۆ سياقتى ءادىل, شىن­شىل ادامداردى تابۋ قيىن. ول ءىىم-دە تەر­گەۋ جۇمىستارىن باسقارا وتىرىپ, كوپ­تە­گەن ادامدى ادىلەتسىز جازادان قۇتقار­دى, ال كىنالىلەرگە ءتيىستى جازا قولدان­دى. ونىڭ بارلىق ارەكەتى ادال ار-ۇجدا­نى­نا ساي بولاتىن. ومىردە دە ءدال سونداي اتى اڭىزعا اينالعان گەنەرال قايداروۆ ەدى. ونىڭ باسشىلىعىمەن قۇرىلعان «گەنەرالدار كەڭەسى» قوعامدىق بىرلەستىگى تۇراقتىلىعىمەن جانە قاجەتتىلىگىمەن ەرەكشەلەندى. ءبىز, گەنەرالدار, ونىڭ ءاربىر قيىندىققا تاپ بولعان ادامعا قالاي كوڭىل بولەتىنىنىڭ كۋاسى بولدىق», دەدى ا.يسەنقۇلوۆ.

ال گەنەرال-مايور ر.تىنباەۆ ءوز ەستە­لىگىندە رۇستەم ەسىمحان ۇلىمەن 25 جىل­دان اسا تانىس-ءبىلىس بولعانىن ايتادى.

«باستاپقىدا ول ىشكى ىستەر ءمينيسترى­نىڭ تەرگەۋ سالاسىنداعى ورىنباسارى ەدى. ال مەن پرەزيدەنت جانىنداعى باس باقى­لاۋ ينسپەكتسياسىنىڭ مەملەكەتتىك ينس­پەكتورى بولىپ قىزمەت اتقاراتىنمىن. ول ۇلگىلى وتباسىنىڭ وتاعاسى بولا ءبىلدى. جەڭگەمىز ايمەن جەكسەمبايقىزىن ءار­دايىم «ايەكە» دەپ اتاپ وتىراتىن. ۇلى ەربولدى, قىزى گۇلسىمدى, كەلىنى ديليارا­نى, نەمەرەلەرىن اركەز اۋزىنان تاستاماي, اڭگىمە ەتىپ, ماقتان تۇتاتىن. 2010 جىلدارى مەن اقتاۋ قالاسىندا حالىقارالىق تەڭىز پورتىندا قىزمەتتە ەدىم. «اقتاۋعا بارامىن» دەپ ماعان تەلەفون شالدى. سول كەزدەسۋ ۇستىندە مەنى «گەنەرالدار كەڭەسىنە» جۇمىسقا شاقىردى. سودان بەرى ءبىراز جىل رۇستەم ەسىمحان ۇلىنىڭ قاسىنان تابىلدىم. قوعامدىق جۇمىستا بولسا دا, ول كىسى كادىمگى مەملەكەتتىك قىز­مەتتە جۇرگەندەي تىنىم تاپپاي ەڭبەك ەتتى. ونىڭ قابىلداۋىنا ادامدار وتە كوپ كەلەتىن, ءارتۇرلى سۇراقتارمەن كومەك سۇرايتىن. ءبارىنىڭ ءسوزىن بولمەي, اسىقپاي تىڭدايتىن. سوسىن قولما-قول ماسەلەسىن شەشۋگە كىرىسىپ كەتەتىن. كوبىنە كومەگى ءتيىپ, شەكسىز العىسىنا يە بولاتىن», دەدى ر.تىنباەۆ.

وتستاۆكاداعى پوليتسيا گەنەرال-مايورى ەركىن بەلعوجانوۆ تا ارىپتەسى تۋرالى جىلى ەستەلىگىمەن ءبولىستى.

«مەن گەنەرال-مايور ر.قايداروۆتى 1985 جىلدان بەرى تانيمىن. العاش كورگەنىمدە 45 جاستاعى قىلشىلداعان ميليتسيا پودپولكوۆنيگى, جەزقازعان وبلىسى ىشكى ىستەر باسقارماسىنىڭ باستىعى لاۋازىمىنا كەلگەن كەزى ەدى. سالعان بەتتەن جاڭا باستىقتىڭ وڭ قىرلارى كورىنە باستادى. تەرەڭ بىلىمىمەن قوسا ۇيىمداس­تىرۋ قابىلەتى, جىگەرلىلىك, تالاپشىلدىق قاسيەتتەرى بويىنان انىق ءبىلىندى. جەز­قازعان وڭىرىندە 5 جىل ەڭبەك ەتكەن رۇستەم ەسىمحان ۇلى ابىرويلى قىزمەتىنىڭ ارقا­سىندا پودپولكوۆنيكتەن گەنەرال-مايور دارەجەسىنە دەيىن كوتەرىلدى. سونىمەن قاتار ونىڭ ۇلتجاندىلىق, جىگەرلىلىك قاسيەتتەرىنە ءتانتى بولدىق. مىسالى, 1986 جىلى جەلتوقسان كوتەرىلىسىنە بايلانىس­تى جەزقازعان قالاسىندا جاستاردىڭ كوتەرىلۋىن اقىلمەن, ىسكەرلىكپەن باسىپ, بىردە-ءبىر جاسقا قيانات جاساتپاي, امان الىپ قالعانىن ەل ءالى كۇنگە اڭىز قىلىپ ايتادى», دەيدى ول.

رۇستەم ەسىمحان ۇلى 2001 جىلدان باس­تاپ 18 جىلدان اسا ۋاقىت تابان اۋدارماي «گەنەرالدار كەڭەسى» بىرلەستىگىن باسقاردى. ونىڭ باسشىلىعىمەن بۇل ۇيىم وتاندىق كۇشتىك قۇرىلىمداردىڭ ارداگەرلەرى مەن قىزمەتكەرلەرى ءۇشىن ماڭىزدى الاڭعا اينالدى. ۇيىم ارداگەرلەردىڭ الەۋمەتتىك قۇقىقتارىن قورعاۋمەن, جاس­تاردى وتانسۇيگىشتىككە تاربيەلەۋمەن اينالىستى. بارلىق كۇشتىك قۇرىلىم قىزمەتكەرلەرىنىڭ زەينەتاقىلارى قايتا ەسەپتەلدى. ادىلەتسىز جازالانعان كەيبىر وفيتسەرلەر مەن گەنەرالداردىڭ ىستەرىن قايتا قاراۋعا قول جەتكىزىلدى.

2010 جىلى رۇستەم اعامىز ء«ومىر وتكەلدەرى» اتتى كىتابىن جازىپ, جارىققا شىعارعان ەدى. سول ەڭبەگىندە مىناداي جولدار بار: «مەن تاعدىرىما رازىمىن. بەلگىلى جازۋشى ۆ.شۋكشين: «بۇكىل ءومىرىمدى 3 راۋندتىق شايقاس دەپ قارايمىن – جاستىق, ەرەسەكتىك, كارىلىك. سونىڭ ەكى راۋندىندا جەڭۋ كەرەك. مەن بىرەۋىندە ۇتىلىپ ۇلگەردىم», دەگەن ەكەن. ءوز باسىم وسى ءۇش راۋندتىڭ ۇشەۋىندە دە جەڭىسكە جەتكەن سەكىلدىمىن. بالالىق شاعىم سوعىس كەزەڭىنىڭ اۋىر شاعىنا تاپ كەلگەنىمەن, ۇرىسقا كەتكەن اكەم امان-ساۋ ورالدى. بالا بولىپ ەركەلەي ءبىلدىم. وينادىم, كۇلدىم – بۇل دا قىزىق. ەرەسەك بولىپ, ەڭبەككە ارالاستىم. ءبىلىم الدىم. ەلىمە قىزمەت ەتتىم. جار قىزىعىن كوردىم. ارتىمنان ۇرپاق ەردى, نەمەرە ءسۇيدىم. جانى ىزگى دوستار تاپتىم. بۇل دا قىزىق. «قارتايدىق, قايعى ويلادىق, ۇلعايدى ارمان» دەگەنمەن, قاتاردان قالعانىمىز جوق. حالقىمنىڭ ءبىر پايداسىنا جارارمىن دەپ ءالى دە شاپقىلاپ ءجۇرمىز. بۇل دا قىزىق», دەپ جازادى.

رۇستەم ەسىمحان ۇلىنىڭ باستاۋىمەن جانە تىكەلەي ارالاسۋىمەن ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستاعى جەڭىستىڭ 70 جىلدىعىنا وراي «گەنەرالدار كەڭەسى» كوپ جۇمىس اتقاردى. مۇراعاتتاردا جۇرگىزىلگەن جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىندە ەلىمىزدەن اسكەرگە شاقىرىلعان جانە سوعىستان كەيىن ەلىمىزدە تۇرعان 528 كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى انىقتالدى. ولار­دىڭ كوبىنىڭ سوعىستا كورسەتكەن ەرلىگى مەن باتىرلىعى تۋرالى دەرەكتى فيلمدەر ءتۇسىرىلدى.

ەكى دۇركىن كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى, ايگىلى ۇشقىش, اۆياتسيا گەنەرال-مايورى تالعات بيگەلدينوۆ تۋرالى تولىقمەتراجدى دەرەكتى كينوفيلم جا­رىققا شىقتى. رۇستەم ەسىمحان ۇلى باس­تاعان دەلەگاتسيا ماسكەۋگە بارعاندا بۇل فيلم قالالىق ارداگەرلەر ۇيىندە كوپ ادامنىڭ قاتىسۋىمەن كورسەتىلدى. رەسەي استاناسىندا تۇراتىن سوعىس ارداگەرلەرى, تالعات جاقىپبەك ۇلىنىڭ ەرلىگىنە ءتانتى بوپ وسكەن ۇشقىش وفيتسەرلەر, گەنەرالدار فيلمگە وتە جوعارى باعاسىن بەردى. 2015 جىلى ت.بيگەلدينوۆتىڭ قولا ءمۇسىنى ماسكەۋ قالاسىنداعى «تاعزىم تاۋى» اسكەري مۇراجايىنا ورناتىلدى.

2017 جىلدىڭ اقپان ايى بولاتىن. رۇستەم ەسىمحان ۇلى ماعان تەلەفون شالىپ, مامىر ايىندا ماسكەۋدەگى اسكەري مۇراجايعا كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى, حالىق قاھارمانى, ارميا گەنەرالى ساعادات نۇرماعامبەتوۆتىڭ قولا ءمۇسىنىن اپارىپ قويۋ كەرەك ەكەنىن ايتتى. كەيىن مەن رۇستەم ەسىمحان ۇلىنىڭ ءسوزىن جەرگە تاستاماي, ماماندارمەن كەزدەسىپ, ءمۇسىنشى ەسكەن سەرگەباەۆ پەن قۇيۋشى توحتار راحيەۆكە س.نۇرماعامبەتوۆتىڭ قولا ءمۇسىنىن جاساتتىم. كەڭەسشىم اتاقتى سۋرەتشى, دوسىم مارات نيسۋپوۆ بولدى. سول جىلدىڭ 30 مامىرىندا ءبارى­مىز ءمۇسىندى ماسكەۋدەگى «تاعزىم تاۋى» مۇرا­جايىنا اپارىپ قويدىق. كورگەن حالىق, ارىپتەستەر وعان جوعارى باعاسىن بەردى.

رۇستەم ەسىمحان ۇلى باقيعا كوشسە دە, ەسىمى ۇمىتىلماق ەمەس. 2020 جىلى ونىڭ 80 جىلدىعىنا وراي استانادا ىشكى ىستەر مينيسترلىگى, الماتى, سەمەي, جەزقازعان پوليتسيا دەپارتامەنتتەرى­نىڭ مۇراجايلارىندا ارنايى بۇرىش­تار اشىلدى. الماتىدا مارقۇمنىڭ تۇرعان ۇيىنە مەموريالدىق تاقتا ورناتىلدى. ىشكى ىستەر ورگاندارىندا جىل سايىن ر.قايداروۆتى ەسكە الۋعا ارنال­عان ءىس-شارالار وتەدى. گەنەرالدىڭ قۇرمە­تىنە دزيۋدودان رەسپۋبليكالىق تۋر­نير ۇيىم­داستىرىلىپ كەلەدى. بيىل 2-4 مامىر­دا تۋرنير سەمەي قالاسىندا ءوتتى. ادىلەت گەنەرال-مايورى ر.قايداروۆ­تىڭ ەسىمى ەلىمىزدىڭ قۇقىق قورعاۋ سالاسى­نىڭ تاريحىندا التىن ارىپپەن جازىلدى. ونىڭ ەڭبەكتەرى مەن باستامالارى بۇگىن دە وزەكتى, ال ءومىر جولى – وتانسۇيگىشتىك پەن ەلگە ادال قىزمەتتىڭ جارقىن ۇلگىسى. 2021 جىلى «گەنەرالدار كەڭەسى» مەن وتباسى گەنەرال تۋرالى «جيزن پوسۆياششەننايا سلۋجەنيۋ رودينە» كىتابىن شىعاردى.

 

ءادىل شاياحمەتوۆ,

گەنەرال-لەيتەنانت, مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى 

سوڭعى جاڭالىقتار