سۋرەت: vk.com/askerytarih
پاحالگام قالاسىندا بولعان قارۋلى توپتىڭ قاستاندىق ارەكەتىنەن 25 ءۇندىستان ازاماتى مەن ءبىر نەپال ازاماتى قازا تاۋىپ, كوپ ادام جارالانعان. وسىدان سوڭ ءۇندىستان ۇكىمەتى دجاممۋ مەن كاشميردە جاپپاي ءتىنتۋ جۇرگىزدى. ءۇندىستان قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ مالىمەتىنشە 1500-دەن اسا ادام قاماۋعا الىنعان.
قازىردە پاحالگام – حالىقارالىق دەڭگەيدە داۋلى اۋماق رەتىندە تانىلدى, ءالى دە ءۇندىستاننىڭ زاڭسىز وككۋپاتسياسىنداعى دجاممۋ جانە كاشمير ايماعىنىڭ ءبىر بولىگى.
– پاكىستان شيەلەنىستىڭ ارتۋىن قالامايتىنىن اتاپ وتكىم كەلەدى. بۇل ەلدىڭ ساياسي باسشىلىعى تاراپىنان بارلىق دەڭگەيدە اشىق مالىمدەلگەن. سونىمەن قاتار ءبىز ەگەمەندىگىمىز بەن اۋماقتىق تۇتاستىعىمىزدى قورعاۋعا دايىنبىز. ەگەر ءۇندىستان تاراپىنان اگرەسسيا بولسا, پاكىستان بۇۇ جارعىسىندا بەكىتىلگەن ءوز-ءوزىن قورعاۋ قۇقىعىن تولىق پايدالانادى, – دەدى ن.بحاتتي.
ەلشىنىڭ ايتۋىنشا, پاحالگامداعى وقيعادان كەيىن پاكىستان دا مالىمدەمە جاساعان. ولار ءۇندىستان باسشىلىعى مەن باق وكىلدەرى پاكىستانعا قارسى جالعان اقپارات تاراتىپ جاتقانىن ايتادى. پاحالگام سياقتى وقيعالاردى پايدالانىپ وزدەرىنىڭ ىشكى ساياسي كۇن ءتارتىبىن ىلگەرىلەتىپ, ءۇندىستاننىڭ ىشكى ساتسىزدىكتەرى مەن دجاممۋ جانە كاشميردىڭ زاڭسىز وككۋپاتسياسىنداعى رەپرەسسيۆتى ساياساتىن جاسىرۋعا تىرىسادى. سونىمەن قاتار كاشمير حالقى مەن ءۇندى مۇسىلماندارىنا قارسى يسلاموفوبتىق ۇستانىمداردى كۇشەيتۋگە تىرىسىپ جاتىر.
– ءبىز پاحالگامداعى وقيعاعا پاكىستاندى بايلانىستىرۋعا باعىتتالعان كەز كەلگەن ارەكەتتى جوققا شىعارامىز. پاكىستان بۇل ىسكە قاتىسى جوق جانە مۇنداي وقيعادان پايدا كورەتىن تاراپ ەمەس. وكىنىشكە قاراي, وقيعادان كەيىن بىرنەشە مينۋت ىشىندە ءۇندىستان پاكىستاندى ايىپتاي باستادى, ەشبىر دالەلسىز, نەگىزسىز ايىپتادى. بۇل وقيعادان كەيىن ءۇندىستان ۇكىمەتى ءالى دە ەشقانداي ناقتى دالەل ۇسىنعان جوق. وسىعان وراي ءۇندىستاننىڭ ءوز ىشىندە دە, حالىقارالىق قاۋىمداستىق تاراپىنان دا سۇراقتار تۋىنداپ وتىر, – دەدى ەلشى.
سونداي-اق ول ءۇندىستان 1960 جىلى جاسالعان يند وزەنى تۋرالى كەلىسىمدى بۇزىپ وتىرعانىن ايتادى. بۇل كەلىسىمنىڭ زاڭدى كۇشى بار, ويتكەنى دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ قاتىسۋىمەن جاسالعان. كەلىسىم سونىمەن قاتار پاكىستاننىڭ ءۇش باتىس وزەنىنىڭ قۇقىقتارىنا كەپىل بولا الادى.
– بۇل وزەندەردىڭ سۋىن ەلدىڭ 240 ميلليوننان استام تۇرعىنى پايدالانىپ وتىر. اتالعان كەلىسىمدى توقتاتۋ – بىرجاقتى جانە زاڭسىز ارەكەت. كەلىسىمدە مۇنداي ماسەلە قاراستىرىلماعان. ءۇندىستاننىڭ وسى زاڭسىز ارەكەتى وڭىرلىك بەيبىتشىلىك پەن تۇراقتىلىققا قاۋىپ ءتوندىرىپ, اپاتتى جاعدايعا اكەلۋى مۇمكىن. پاكىستاننىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كەڭەسى كەلىسىم بويىنشا پاكىستانعا تيەسىلى سۋدىڭ اعىنىن توقتاتۋ نەمەسە بۇرۋ ارەكەتىن قاقتىعىس اكتىسى رەتىندە قابىلدايتىنىن جانە وعان جاۋاپ بەرىلەتىنىن ناقتى مالىمدەدى. پاكىستان بارلىق كورشىمەن بەيبىت جانە تاتۋ كورشىلىك قارىم-قاتىناس ورناتۋعا ۇمتىلادى. ءبىز ءوزارا قۇرمەتكە, ەگەمەندىك تەڭدىگىنە, بەيبىت ءومىر سۇرۋگە جانە شەشىلمەگەن داۋلاردى بەيبىت جولمەن شەشۋگە نەگىزدەلگەن قاتىناستاردى قالايمىز, – دەپ جەتكىزدى پاكىستان بيلىگىنىڭ ۇستانىمىن ن.بحاتتي.
قازىر ءۇندىستان مەن پاكىستان وق اتۋدى توقتاتۋعا رەسمي تۇردە كەلىسكەندەرىن مالىمدەدى. ءۇندىستان سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ۆيكرام ميسري ەكى ەلدىڭ اسكەري قۇرىلىمدارى اراسىندا كەلىسسوزدەر وتكەنىن حابارلادى. ال پاكىستان پرەمەر-ءمينيسترى شاحباز شاريف اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپقا بەيبىت كەلىسىمگە قول جەتكىزۋدەگى بەلسەندىلىگى ءۇشىن العىس ءبىلدىردى.
«اقش-تىڭ دەلدالدىعىمەن وتكەن ۇزاق كەلىسسوز تۇنىنەن كەيىن مەن ءۇندىستان مەن پاكىستاننىڭ اتىستى تولىق جانە دەرەۋ توقتاتۋ جونىندە كەلىسكەنىن قۋانا حابارلايمىن», دەپ جازدى د.ترامپ «TruthSocial» الەۋمەتتىك جەلىسىندەگى پاراقشاسىندا.
الايدا كەلىسىمنىڭ ناقتى شارتتارى ءالى جاريالانعان جوق.
