فوتو: اشىق دەرەككوز
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ءوزىنىڭ «ادىلەتتى قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق باعدارى» اتتى جولداۋىندا سۋ رەسۋرستارىن حالىقتىڭ جايلى ءومىر ءسۇرۋى ءۇشىن قاجەت نەگىزگى يگىلىكتەردىڭ ءبىرى رەتىندە اتاپ وتكەن بولاتىن. سونىمەن قاتار, سۋدى ۇتىمدى ءارى جاۋاپكەرشىلىكپەن پايدالانۋ ەلدىڭ ەكولوگيالىق جانە الەۋمەتتىك تۇراقتىلىعى ءۇشىن ماڭىزدى ەكەنىنە ەرەكشە نازار اۋدارعان ەدى.
تاريف – ءتارتىپ پەن ۇنەمنىڭ تەتىگى
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, سۋارمالى سۋدى پايدالانۋ بويىنشا جاڭا تاريفتىك ادىستەمە ازىرلەنىپ جاتىر. جاڭا ءتاسىل اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىنىڭ تۇرلەرى مەن سۋدى تۇتىنۋ كولەمىنە قاراي سارالانىپ بەلگىلەنەدى. بۇل قادام سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارىن قولدانۋعا ىنتالاندىرىپ, تۇتىنۋشىلاردى جاۋاپكەرشىلىككە باستايدى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس, سۋارمالى سۋعا تاريفتىك رەتتەۋ فۋنكتسياسى سۋ رەسۋرستارى مينيسترلىگىنە بەرىلدى. بۇل سالاداعى بىرىڭعاي جانە ءادىل ساياسات جۇرگىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
ال حالىقتى تۇرمىستىق سۋمەن قامتاماسىز ەتۋدە «از تۇتىنساڭ – از تولەيسىڭ» قاعيداتىنا نەگىزدەلگەن سارالانعان تاريفتەر جۇيەسى ەنگىزىلدى. جاڭا جۇيەگە سايكەس:
- I توپ: 3 م³-كە دەيىن – بۇرىنعى تاريف (تۇرعىنداردىڭ 49%-ى);
- II توپ: 3–5 م³ – تاريف +20% (20%);
- III توپ: 5–10 م³ – تاريف +50% (20%);
- IV توپ: 10 م³-دەن ارتىق نەمەسە ەسەپتەگىشسىز تۇتىنۋ – ءتاريفتىڭ 2 ەسە ءوسىمى (11%).
وسى جۇيەنىڭ ناتيجەسىندە التى وڭىردە (الماتى, شىمكەنت قالالارى, اقمولا, تۇركىستان, ۇلىتاۋ, اقتوبە وبلىستارى) اي سايىن 1,6 ملن م³ سۋ ۇنەمدەلىپ, شامامەن 900 ملن تەڭگە قاراجات جينالعان. بۇل قارجى سۋ قۇبىرلارىن جاڭعىرتۋعا باعىتتالادى.
سۋ ديپلوماتياسى – وڭىرلىك تۇراقتىلىقتىڭ كەپىلى
مينيسترلىك قىزمەتىنىڭ تاعى ءبىر باسىم باعىتى – حالىقارالىق سۋ ىنتىماقتاستىعى. قازاقستان كورشىلەس مەملەكەتتەرمەن ترانسشەكارالىق وزەندەردى بىرلەسىپ پايدالانۋ مەن قورعاۋ جونىندە تۇراقتى كەلىسسوزدەر جۇرگىزىپ كەلەدى.
2023 جىلدان بەرى سىرداريا, شۋ, تالاس وزەندەرى جانە رەسەي مەن قىتايمەن اراداعى كەلىسىمدەر بويىنشا 80-گە جۋىق كەزدەسۋ وتكەن. اتاپ ايتقاندا:
2025 جىلعى 18 ناۋرىزدا قازاقستان مەن قىتاي اراسىندا سۋ رەسۋرستارى سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى العاشقى مەموراندۋمعا قول قويىلدى. ال وزبەكستانمەن ترانسشەكارالىق سۋ نىساندارىن بىرلەسىپ باسقارۋ جونىندەگى كەلىسىم جوباسى پىسىقتالىپ جاتىر.
سۋ ماسەلەسىندە بىرلەسە ارەكەت ەتۋ – ۋاقىت تالابى. مينيستر نۇرجىگىتوۆتىڭ ايتۋىنشا, ۇيلەسىمدى ىنتىماقتاستىقتىڭ ارقاسىندا جىل سايىن 10 ملرد م³ سۋ ۇنەمدەۋگە جانە جيناقتاۋعا مۇمكىندىك تۋادى. بۇل 2040 جىلعا قاراي ورتالىق ازيادا بولجانىپ وتىرعان 12–15 ملرد م³ كولەمىندەگى سۋ تاپشىلىعىنىڭ كەرى اسەرىن ازايتۋعا ىقپال ەتەدى.
